Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của các bộ, ngành trong việc tập trung triển khai thực hiện Chương trình MTQG. Tuy nhiên, qua báo cáo và theo dõi thực tế, tiến độ triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) hiện vẫn còn chậm; nhiều văn bản còn chưa hoàn thành, việc giải ngân gặp không ít khó khăn. Sự phối hợp giữa các bộ, ngành dù đã có cố gắng nhưng chưa thực sự quyết liệt và đồng bộ.
Vì vậy, cuộc họp nhằm thống nhất phương thức triển khai trong thời gian tới, với mục tiêu thúc đẩy thực hiện Chương trình đạt hiệu quả cao hơn. Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đây là chương trình có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp - Ảnh: VGP/Gia Huy
Giai đoạn 2026-2035, Quốc hội đã phê duyệt tích hợp 3 Chương trình MTQG thành Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (theo Nghị quyết số 257/2025/QH15 ngày 11/12/2025). Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh báo cáo tại cuộc họp cho biết, tuy không được giao chủ trì các nội dung, dự án thành phần của Chương trình nhưng NHNN được giao 02 nhiệm vụ tại Nghị quyết số 424/NQ-CP ngày 30/12/2025 về Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 257/2025/QH15.
Theo Phó Thống đốc, NHNN đã hoàn thành nhiệm vụ chỉ đạo các tổ chức tín dụng triển khai chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn và thống kê nguồn lực tín dụng góp phần thực hiện Chương trình ngay trong quý 1/2026. Đồng thời, NHNN đang tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định chính sách tín dụng ưu đãi tại Ngân hàng Chính sách xã hội để triển khai thực hiện phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thay thế Nghị định số 28/2022/NĐ-CP ngày 26/4/2022, dự kiến trình Chính phủ ban hành trong tháng 6/2026 (sớm hơn thời hạn được giao 06 tháng).
Về giai đoạn 2021-2025, Phó Thống đốc cho biết, triển khai 03 Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) (xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi), NHNN được phân công nhiệm vụ xây dựng cơ chế, chính sách tín dụng ưu đãi thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Theo đó, NHNN đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 28/2022/NĐ-CP ngày 26/4/2022 hướng dẫn 06 chính sách tín dụng ưu đãi thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia, bao gồm: chính sách cho vay hỗ trợ nhà ở, chính sách cho vay hỗ trợ đất ở, chính sách cho vay hỗ trợ đất sản xuất, chuyển đổi nghề, chính sách cho vay đầu tư, phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, chính sách cho vay đầu tư phát triển vùng dược liệu quý. Đồng thời, NHNN đã có các văn bản chỉ đạo NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố và các tổ chức tín dụng để triển khai các nhiệm vụ của ngành Ngân hàng thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh báo cáo
Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng biểu dương thời gian qua, các bộ, ngành đã có sự phối hợp chặt chẽ trong triển khai 3 chương trình MTQG, nay được hợp nhất thành một chương trình chung. Đây là bước đổi mới quan trọng, dù còn những lúng túng ban đầu nhưng đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng giao Bộ NN&MT chủ trì phối hợp xây dựng "Cuốn sổ tay hướng dẫn thực hiện Chương trình MTQG". Phó Thủ tướng nhấn mạnh, cần xây dựng cuốn sổ tay cô đọng, dễ hiểu, ghi rõ trình tự thủ tục từng bước để địa phương triển khai.
Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành tập trung giải ngân dứt điểm nguồn vốn giai đoạn 2021-2025 chuyển sang năm 2026; kịp thời tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, không để xảy ra tình trạng vốn tồn đọng hoặc bị thu hồi, ảnh hưởng đến các địa phương khó khăn.
Về định hướng đầu tư, Phó Thủ tướng yêu cầu khi phân bổ vốn giai đoạn 2026-2030, phải ưu tiên tối đa cho vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; tập trung vào các lĩnh vực thiết yếu như: Nước sạch, đất sản xuất, y tế, giáo dục, nhà ở cho người dân. Tránh đầu tư dàn trải, lựa chọn các hạng mục dễ làm nhưng không đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân.
Đối với UBND các tỉnh, thành phố, Phó Thủ tướng đề nghị chủ động triển khai các cơ chế, chính sách đã ban hành; trường hợp phát sinh khó khăn, vướng mắc cần kịp thời tổng hợp, báo cáo Chính phủ để xem xét, xử lý. Các địa phương cần ban hành danh mục ưu tiên nguồn lực, tập trung cao nhất cho vùng khó khăn, khu vực biên giới, hải đảo; ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu, bảo đảm đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, lãng phí.
Phó Thủ tướng cũng đề nghị các địa phương tạo đột phá trong phát triển nông thôn, miền núi, nhất là thúc đẩy chuyển đổi số, gắn với phát triển du lịch, qua đó nâng cao đời sống người dân. Các địa phương cần khẩn trương hoàn thiện kế hoạch thực hiện của Chương trình MTQG; tập trung giải ngân vốn, đồng thời rà soát các nội dung không còn nhu cầu để kịp thời đề xuất điều chỉnh; tăng cường công tác rà soát, đánh giá để bảo đảm triển khai hiệu quả, đúng mục tiêu.
Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng giao Ngân hàng Nhà nước làm đầu mối xây dựng chính sách tín dụng ưu đãi cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, tạo điều kiện cho người dân phát triển sản xuất.
Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương, quyết liệt triển khai nhiệm vụ, bảo đảm Chương trình MTQG thực sự đi vào cuộc sống, mang lại hiệu quả rõ rệt, bền vững.
Hồng Sơn