Tiếp tục thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương tài chính, ngân sách nhà nước

4 giờ trướcBài gốc

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Các chỉ tiêu nợ công năm 2024 trong giới hạn cho phép của Quốc hội

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ, dự toán thu ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2024 là 1,7 triệu tỷ đồng; quyết toán là 2,05 triệu tỷ đồng, tăng 356.459 tỷ đồng (21%) so với dự toán.

Nêu rõ một số khoản thu chủ yếu, Bộ trưởng cho biết, thu nội địa dự toán là 1.444.489 tỷ đồng; quyết toán là 1.723.643 tỷ đồng, tăng 279.154 tỷ đồng (19,3%) so với dự toán.

Thu từ dầu thô dự toán là 46.000 tỷ đồng; quyết toán là 58.646 tỷ đồng, tăng 12.646 tỷ đồng (27,5%) so với dự toán.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình của Chính phủ. Ảnh: Phạm Thắng

Thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu dự toán là 204.000 tỷ đồng; quyết toán là 272.006 tỷ đồng, tăng 68.006 tỷ đồng (33,3%) so với dự toán.

Về quyết toán chi NSNN, Bộ trưởng cho biết, dự toán là 2,17 triệu tỷ đồng; quyết toán là 2,14 triệu tỷ đồng, bao gồm số chi từ nguồn năm trước chuyển sang theo quy định; giảm 25.973 tỷ đồng (1,2%) so với dự toán.

Báo cáo quyết toán về bội chi NSNN, các khoản vay của NSNN và nợ công, dự toán bội chi NSNN là 399.400 tỷ đồng, bằng 3,6% GDP; quyết toán là 323.308 tỷ đồng, bằng 2,8% GDP, giảm 76.092 tỷ đồng (19,1%) so với dự toán.

Về tổng mức vay của NSNN và chỉ tiêu nợ công, dự toán tổng mức vay của NSNN là 690.553 tỷ đồng; quyết toán là 611.200 tỷ đồng, giảm 79.353 tỷ đồng (11,5%) so với dự toán.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Hồ Long

Tổng số nợ công là 3.915.727,11 tỷ đồng, bằng 34,02% GDP. Các chỉ tiêu nợ công năm 2024 trong giới hạn cho phép của Quốc hội.

Trên cơ sở các nội dung đã báo cáo và đề xuất nêu trên, Chính phủ trình Quốc hội phê duyệt bổ sung dự toán thu NSNN năm 2024 (ngoài số đã được bổ sung tại Nghị quyết số 1767/NQ-UBTVQH15 ngày 16/7/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội) là 13.760 tỷ đồng. Tổng số thu cân đối NSNN là 3.402.379 tỷ đồng, trong đó số thu NSNN theo dự toán là 2.057.544 tỷ đồng, thu chuyển nguồn năm 2023 sang năm 2024 là 1.239.242 tỷ đồng.

Tổng số chi cân đối NSNN là 3.587.655 tỷ đồng, trong đó, chi NSNN theo dự toán là 2.148.477 tỷ đồng, chi chuyển nguồn sang năm 2025 là 1.439.178 tỷ đồng. Bội chi NSNN là 323.308 tỷ đồng. Tổng mức vay của NSNN là 611.200 tỷ đồng.

Quản lý nợ thuế còn hạn chế, nợ thuế lớn và tăng cao

Trình bày Báo cáo kiểm toán, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, năm 2024, quyết toán thu NSNN đạt gần 2,06 triệu tỷ đồng, tương đương 121% dự toán giao và tăng 16,2% so với thực hiện năm 2023.

Tuy nhiên, qua kiểm toán cho thấy, công tác quản lý thu NSNN còn một số tồn tại, hạn chế.

Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa trình bày Báo cáo kiểm toán. Ảnh: Quang Khánh

Theo đó, công tác dự báo nguồn thu, khoản thu chưa sát thực tế, dẫn đến số thực hiện thu ngân sách năm 2023 làm cơ sở lập dự toán NSNN năm 2024 thấp hơn so với thực hiện. Thu nội địa thực hiện chỉ đạt 83,7% tổng thu NSNN, thấp hơn mức bình quân 85-86% theo Nghị quyết số 23/2021/QH15 của Quốc hội.

Tổng Kiểm toán Nhà nước cũng chỉ ra, tình trạng xác định thiếu doanh thu, sai chi phí dẫn đến tính thiếu các loại phí, thuế, các khoản thu khác vẫn diễn ra ở nhiều đơn vị được kiểm toán. Quản lý thu đối với các hộ kinh doanh chưa đầy đủ, chính xác, chưa kịp thời xử lý các trường hợp người nộp thuế không còn hoạt động; chậm giải quyết hồ sơ hoàn thuế, hoàn thuế giá trị gia tăng còn tiềm ẩn nhiều rủi ro vi phạm; còn sai sót trong công tác miễn, giảm, kê khai giảm thuế.

Trong quản lý các khoản thu về đất còn nhiều trường hợp chưa bảo đảm thu đúng, đủ, kịp thời theo quy định pháp luật. Việc xác định quỹ đất 20% làm nhà ở xã hội nộp bằng tiền tại các dự án nhà ở thương mại ở một số địa phương chưa đúng với quy định pháp luật, có nguy cơ gây thất thu NSNN.

Quản lý nợ thuế còn hạn chế, nợ thuế lớn và tăng cao. Việc khoanh nợ, phân loại nợ thuế đối với người nộp thuế chưa phù hợp quy định; chưa áp dụng hoặc có áp dụng nhưng chưa đầy đủ, kịp thời các biện pháp cưỡng chế đối với người nộp thuế còn nợ thuế.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Về quyết toán chi NSNN, theo Tổng Kiểm toán Nhà nước, quyết toán chi NSNN đạt gần 2,15 triệu tỷ đồng, bằng 98,8% dự toán.

Qua kiểm toán, Kiểm toán Nhà nước chỉ rõ, trong chi đầu tư phát triển, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công thấp, đạt 81,8%. Trong đó, không ít các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương đạt tỷ lệ giải ngân dưới 50%, thậm chí có đơn vị đạt tỷ lệ giải ngân vốn trong nước 2 năm liên tiếp dưới 30%. Có trường hợp kéo dài vốn năm 2024 sang năm 2025 chưa đúng thẩm quyền và chưa đủ cơ sở.

“Một số dự án quan trọng quốc gia đạt tỷ lệ giải ngân thấp, không đạt mục tiêu đề ra. Giải ngân vốn ODA khó khăn, chỉ đạt 51,8%; có Bộ, cơ quan trung ương, địa phương không giải ngân được vốn ODA”, Tổng Kiểm toán Nhà nước nêu rõ.

Làm rõ số liệu chi tiết của giảm bội chi ngân sách so với dự toán

Báo cáo thẩm tra về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nhấn mạnh, trong năm 2024, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục chỉ đạo quyết liệt, chấn chỉnh, tăng cường kỷ luật, kỷ cương chấp hành pháp luật về tài chính và NSNN. Chính sách tài khóa được điều hành chủ động, linh hoạt, kịp thời, có trọng tâm, trọng điểm, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và người dân, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội và đời sống người dân.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra. Ảnh: Phạm Thắng

Tuy nhiên, Báo cáo của Chính phủ và Báo cáo của Kiểm toán Nhà nước cho thấy, còn nhiều tồn tại, hạn chế kéo dài nhiều năm trong lập, chấp hành dự toán, quyết toán NSNN năm 2024 tại một số Bộ, ngành, địa phương; tình trạng điều chỉnh thông tin, số liệu quyết toán NSNN khá lớn sau thời gian chỉnh lý quyết toán NSNN chưa được khắc phục và chưa thực hiện đúng theo yêu cầu tại Nghị quyết số 223/2025/QH15 của Quốc hội.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương tiếp tục: thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương tài chính, NSNN; kịp thời khắc phục các tồn tại, hạn chế, vi phạm kéo dài nhiều năm; làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và có giải pháp xử lý triệt để các tồn tại, hạn chế nêu trong báo cáo kiểm toán quyết toán NSNN năm 2024; chấn chỉnh việc theo dõi, tổng hợp thông tin, số liệu đánh giá, quyết toán thu, chi, bội chi NSNN hàng năm theo đúng yêu cầu tại các Nghị quyết của Quốc hội.

Bội chi NSNN quyết toán là 323.308 tỷ đồng, bằng 2,8% GDP thực hiện, giảm 76.092 tỷ đồng so với dự toán (399.400 tỷ đồng), giảm 36.412 tỷ đồng so với số Chính phủ đã báo cáo Quốc hội khóa XV tại Kỳ họp thứ Mười.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: Hồ Long

Đa số ý kiến Ủy ban Kinh tế và Tài chính, các cơ quan của Quốc hội cho rằng, đây là nỗ lực của Chính phủ trong điều hành cân đối NSNN, góp phần bảo đảm an ninh tài chính. Tuy nhiên, nhiều năm liên tục số quyết toán bội chi NSNN giảm rất lớn so với dự toán.

Việc giảm bội chi NSNN một phần nguyên nhân do việc thực hiện, giải ngân cả chi thường xuyên và chi đầu tư chậm; việc giảm bội chi do không giải ngân được các nhiệm vụ chi đầu tư phát triển sẽ làm giảm động lực phục hồi và tăng trưởng kinh tế.

Do đó, đề nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương khắc phục các tồn tại, hạn chế này và bổ sung làm rõ thông tin, số liệu chi tiết cắt giảm bội chi NSNN để làm căn cứ đánh giá thực chất việc giảm bội chi năm 2024.

Thanh Hải

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/tiep-tuc-thuc-hien-nghiem-ky-luat-ky-cuong-tai-chinh-ngan-sach-nha-nuoc-10412901.html