Tiếp tục xác định khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách

3 giờ trướcBài gốc

Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Hội nghị Tổng kết Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010–2025 và định hướng nhiệm vụ giai đoạn tiếp theo. (Ảnh: Minh Nhật)

Hội nghị có sự hiện diện của lãnh đạo một số bộ, ngành Trung ương và địa phương, các tỉnh, thành phố; đại biểu các cơ quan, đơn vị trong Quân đội; Đại sứ và Tùy viên Quốc phòng các nước; đại diện các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ; các chuyên gia, nhà khoa học. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, với 23 điểm cầu tại các địa phương trong cả nước.

Hội nghị là diễn đàn quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành, các nước, các tổ chức quốc tế trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh ở Việt Nam; tuyên truyền sâu rộng những thành tựu đã đạt được của Chương trình, tạo sự đồng thuận vào cuộc của cả hệ thống chính trị; đẩy mạnh công tác hợp tác quốc tế, vận động tài trợ cho hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh ở Việt Nam.

Hội nghị tập trung đánh giá kết quả và sự nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn giai đoạn 2010-2025, khẳng định những kết quả đạt được, chỉ ra tồn tại, hạn chế, khó khăn, vướng mắc và nguyên nhân; nhận diện tình hình, cơ hội, thách thức, đề xuất định hướng trong thời gian tới.

Khoảng 530.000 ha đất đã sạch bom mìn

Theo các báo cáo, ý kiến tại Hội nghị, sau Thế chiến II, Việt Nam là một trong những dân tộc chịu nhiều đau thương, mất mát nhất do hậu quả chiến tranh, bom mìn, vật nổ, chất độc hóa học. Diện tích đất đai ô nhiễm bom mìn rất lớn; bom mìn sau chiến tranh đã cướp đi mạng sống của hơn 40.000 người vô tội, làm trên 60 nghìn người bị thương; đẩy hàng ngàn gia đình lâm vào cảnh khó khăn; môi trường sống, thiên nhiên bị tàn phá; tạo lực cản lớn đối với phát triển kinh tế xã hội.

Các đại biểu tham dự Hội nghị. (Ảnh: Minh Nhật)

Đảng, Nhà nước Việt Nam luôn dành sự quan tâm, tập trung nguồn lực cho khắc phục hậu quả chiến tranh, xử lý bom mìn, chất độc hóa học. Sau 15 năm thực hiện Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010-2025, công tác khắc phục hậu quả chiến tranh, bom mìn đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Đó là đã xây dựng Chương trình hành động quốc gia, hoàn thiện cơ cấu tổ chức và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh ở Việt Nam. Đẩy mạnh việc tổ chức tuyên truyền, giáo dục phòng tránh tai nạn bom mìn và hỗ trợ nạn nhân; thường xuyên tổ chức các hoạt động điều tra, khảo sát và rà phá bom mìn, vật nổ. Không ngừng nâng cao năng lực quản lý điều hành và nghiên cứu phát triển; tích cực chủ động tăng cường hợp tác quốc tế, vận động tài trợ khắc phục hậu quả bom mìn; thường xuyên chủ động làm tốt công tác phối hợp hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn.

Toàn quốc đã triển khai khảo sát và rà phá bom mìn, vật nổ được khoảng 530.000 ha với tổng kinh phí gần 29.000 tỷ đồng, trong đó ngân sách trong nước hơn 23.000 tỷ đồng, ngân sách viện trợ, hỗ trợ quốc tế trực tiếp là 5.600 tỷ đồng (tương đương 234 triệu USD). Tính đến nay, diện tích nghi ngờ ô nhiễm bom mìn đã giảm xuống còn khoảng 5,57 triệu ha, tương đương 17,61% diện tích cả nước.

Việt Nam trở thành hình mẫu về hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh trên thế giới, hợp tác quốc tế về rà phá bom mìn là thông điệp của một Việt Nam trân trọng giá trị hòa bình; Chương trình hành động bom mìn được xây dựng trên tiêu chí về nhân đạo và phát triển phù hợp với Hiến chương Liên hợp quốc, Luật Nhân đạo quốc tế. Phó Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã đánh giá cao kết quả công tác khắc phục hậu quả bom mìn của Việt Nam.

Tại Hội nghị, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Marc Knapper đánh giá, Việt Nam không chỉ là một quốc gia đang giải quyết vấn đề ô nhiễm bom mìn, mà còn là một quốc gia đi đầu trong nỗ lực khu vực và toàn cầu nhằm loại bỏ vật liệu chưa nổ còn sót lại sau chiến tranh. Ông tin tưởng, những năng lực được xây dựng tại Việt Nam sẽ được áp dụng tại nhiều nơi khác trên thế giới để thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng.

Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Marc Knapper phát biểu tại Hội nghị. (Ảnh: Minh Nhật)

Trưởng Đại diện Thường trú Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam, bà Ramla Khalidi đánh giá cao Chính phủ Việt Nam về sự chỉ đạo quyết liệt cùng những cam kết xuyên suốt trong việc xác định khắc phục hậu quả chiến tranh là ưu tiên quốc gia trọng điểm. UNDP tự hào vì đã là một đối tác đồng hành của Việt Nam trong chặng đường này và tái khẳng định cam kết mạnh mẽ tiếp tục sát cánh cùng Việt Nam trong những năm tới.

Bà Ramla Khalidi nhấn mạnh, những mảnh đất mà con người từng lo sợ thì bây giờ đã trở nên an toàn hơn. Trẻ em giờ đây có thể vui chơi ở những nơi từng diễn ra chiến tranh.

"Và chúng ta cũng có thể đầu tư, chúng ta cũng có thể xây dựng, phát triển được, với hàng ngàn ha đất đã được rà phá bom mìn. Tất cả những nạn nhân được hỗ trợ, được tái hòa nhập. Cuộc sống đã được phục hồi và có rất nhiều cơ hội được mở ra", Trưởng Đại diện UNDP nói.

Thông điệp yêu chuộng hòa bình, phản đối chiến tranh

Phát biểu kết luận, chia sẻ với bạn bè quốc tế và các đại biểu, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, khẳng định, Đảng, Nhà nước Việt Nam luôn dành sự quan tâm và xác định công tác khắc phục hậu quả bom mìn là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách, lâu dài, gắn liền với phát triển kinh tế-xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; tập trung nguồn lực cho khắc phục hậu quả chiến tranh, xử lý bom mìn, chất độc hóa học. Việc ban hành Chương trình 504 khẳng định nỗ lực, quyết tâm chính trị rất lớn của Đảng, Nhà nước Việt Nam nhằm sớm loại bỏ hiểm họa do bom mìn, vật nổ còn lại sau chiến tranh, trả lại môi trường an toàn, cuộc sống bình yên cho nhân dân, phục vụ công cuộc xây dựng, phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, Việt Nam đã trở thành một hình mẫu về gác lại quá khứ, tôn trọng khác biệt, khai thác điểm đồng, hạn chế bất đồng, hướng đến tương lai. (Ảnh: Minh Nhật)

Thay mặt Chính phủ, Ban Chỉ đạo quốc gia, Thủ tướng biểu dương, đánh giá cao sự nỗ lực và kết quả trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn trong 15 năm qua. Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng trân trọng cảm ơn các nước, các tổ chức quốc tế đã đồng hành cùng Việt Nam trong công tác khắc phục hậu quả chiến tranh, khắc phục hậu quả bom mìn với những nghĩa cử rất cao đẹp, sự động viên, cảm thông, chia sẻ sâu sắc.

Đặc biệt, việc tổ chức thành công Hội nghị vận động tài trợ khắc phục hậu quả bom mìn đã gửi thông điệp mạnh mẽ của Việt Nam về yêu chuộng hòa bình, phản đối chiến tranh, mong muốn không dân tộc nào phải trải qua chiến tranh.

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh, Việt Nam đã trở thành một hình mẫu về gác lại quá khứ, tôn trọng khác biệt, khai thác điểm đồng, hạn chế bất đồng, hướng đến tương lai; biến một đất nước đổ nát sau chiến tranh thành đất nước như ngày nay và cũng là một hình mẫu xây dựng mối quan hệ bạn bè quốc tế từ cựu thù thành đối tác chiến lược toàn diện, thể hiện tính nhân văn cao cả và tính nhân đạo sâu sắc của dân tộc Việt Nam đối với chiến tranh, với khắc phục hậu quả chiến tranh và con người với con người.

Theo Thủ tướng, sau 15 năm thực hiện, với những kết quả đạt được, Chương trình đã để lại những bài học kinh nghiệm quý báu, mà trước hết là làm sao để không xảy ra chiến tranh.

Cùng với đó là sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, quyết liệt cùng quyết tâm chính trị cao của các cơ quan trong hệ thống chính trị, sự vào cuộc của nhân dân trong khắc phục hậu quả chiến tranh; bảo đảm "thống nhất ở cấp cao, thông suốt, kịp thời ở cấp cơ sở" để huy động sức mạnh cả hệ thống chính trị; đẩy mạnh chuyển đổi từ cách làm việc phân tán sang quản lý tập trung theo tiêu chuẩn quốc tế; các mục tiêu bảo đảm khoa học, toàn diện, sát với yêu cầu thực tiễn.

Kết hợp chặt chẽ giữa khắc phục hậu quả bom mìn với phát triển, an sinh xã hội. Phát huy nội lực đóng vai trò cơ bản, quyết định, chiến lược, ngoại lực là quan trọng và đột phá, xã hội hóa là nguồn lực quan trọng; đẩy mạnh xã hội hóa, đa dạng hóa nguồn lực và tăng cường hợp tác quốc tế, tranh thủ nguồn vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản lý tiên tiến.

Đẩy mạnh ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Lấy người dân làm trung tâm, chủ thể, người dân phải được bảo vệ, hướng dẫn và tham gia quá trình này.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng nêu rõ, công tác khắc phục hậu quả bom mìn còn một số hạn chế. Hoạt động rà phá làm sạch đất đai mới hoàn thành khoảng 530 nghìn/1,3 triệu ha, tương đương 40% mục tiêu. Hoạt động rà phá bom mìn, chất độc hóa học chưa thực sự gắn kết với kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Việc tham gia của các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác giáo dục phòng tránh tai nạn bom mìn chưa được quan tâm đúng mức; còn xảy ra nhiều vụ tai nạn bom mìn gây thiệt hại lớn. Việc hỗ trợ nạn nhân của bom mìn chưa thực sự toàn diện.

Nguyên nhân là diện tích đất đai ô nhiễm rất lớn, phân bố phức tạp; hệ thống văn bản quy phạm pháp luật còn chưa hoàn chỉnh; một số cấp ủy, chính quyền chưa thực sự quan tâm; nguồn lực còn hạn chế…

Tập trung nguồn lực cho khắc phục hậu quả bom mìn

Thủ tướng đánh giá, thời gian tới, công tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh đặt ra nhiệm vụ rất nặng nề, nhằm đẩy nhanh tốc độ khắc phục hậu quả bom mìn, thực hiện thành công mục tiêu cơ bản hoàn thành làm sạch toàn bộ diện tích đất bị ô nhiễm bom mìn đến độ sâu 0,5m vào năm 2045 (sớm hơn 5 năm so với mục tiêu ban đầu).

Thủ tướng chỉ đạo tập trung xác định công tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh là nhiệm vụ nhân đạo, nhân văn sâu sắc, quan trọng và cấp bách. (Ảnh: Minh Nhật)

Thủ tướng yêu cầu tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm: Tiếp tục xác định công tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh là nhiệm vụ nhân đạo, nhân văn sâu sắc, quan trọng và cấp bách; tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về khắc phục hậu quả bom mìn bảo đảm thống nhất, toàn diện; hoàn thiện hệ thống cơ cấu tổ chức bộ máy và năng lực cho đội ngũ tham gia công tác rà phá bom mìn; chủ động mở rộng, tăng cường hợp tác quốc tế, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước cho công tác khắc phục hậu quả bom mìn; tiếp tục tăng cường các hoạt động tuyên truyền giáo dục, nâng cao nhận thức phòng tránh tai nạn bom mìn; chăm lo, hỗ trợ toàn diện cho nạn nhân bom mìn.

Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan khẩn trương hoàn thiện, đề xuất Chương trình hành động giai đoạn 2026-2050 trình Thủ tướng; khẩn trương thực hiện Đề án nâng cao năng lực rà phá bom mìn vật nổ đến năm 2030 và những năm tiếp theo, tăng cường nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác khắc phục hậu quả bom mìn; triển khai vận động, tổ chức tiếp nhận các nguồn tài trợ, bảo đảm mục tiêu, tiến độ thực hiện Chương trình giai đoạn 2026-2050.

Thủ tướng khẳng định, Việt Nam tiếp tục tích cực, chủ động trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh, Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên tích cực, có trách nhiệm, tích cực với cộng đồng quốc tế, vì mục tiêu hòa bình, hợp tác, phát triển, vì một thế giới không có chiến tranh; đồng thời cũng trân trọng cảm ơn và mong các nước, bạn bè quốc tế, các ngài đại sứ, các tổ chức quốc tế, các nhà tài trợ, các cá nhân hảo tâm tiếp tục đồng hành với Việt Nam.

"Chúng ta hãy cùng nhau đề cao trách nhiệm, xây dựng lòng tin, chung tay gìn giữ hòa bình, tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác cùng phát triển, đem lại sự an toàn, hạnh phúc cho mọi người dân Việt Nam và cộng đồng các dân tộc trên toàn thế giới", Thủ tướng phát biểu.

Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đại biểu dự hội nghị. (Ảnh: Minh Nhật)

Phát biểu đáp từ chỉ đạo của Thủ tướng, thay mặt Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định, Bộ Quốc phòng, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 701 nghiêm túc tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng, đồng thời cam kết chủ động, tích cực phối hợp thường xuyên, chặt chẽ hơn nữa với các bộ, ngành, địa phương, các Đại sứ quán và tổ chức quốc tế tại Việt Nam trong xây dựng chương trình, kế hoạch, xác định các giải pháp thiết thực, hiệu quả để đẩy nhanh tiến độ rà phá bom mìn, đến giai đoạn tiếp theo cơ bản hoàn thành làm sạch toàn bộ diện tích đất ô nhiễm bom mìn tại Việt Nam đến độ sâu 0,5m; bảo đảm an toàn cho nhân dân; hỗ trợ nạn nhân bom mìn ổn định đời sống, phát triển sinh kế bền vững.

Đại tướng Phan Văn Giang mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ và trực tiếp là Thủ tướng Chính phủ; mong muốn nhận được sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương; sự đồng hành, hỗ trợ nhiều hơn nữa từ Chính phủ các nước, các tổ chức quốc tế để sớm đưa Việt Nam trở thành quốc gia không còn ô nhiễm bom mìn.

Hội nghị là diễn đàn quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành; các nước, các tổ chức quốc tế trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh ở Việt Nam. Hội nghị tập trung đánh giá kết quả và sự nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn giai đoạn 2010-2025 và đề xuất với Chính phủ Chương trình giai đoạn tiếp theo; tuyên truyền sâu rộng những thành tựu đã đạt được của Chương trình 504, tạo sự đồng thuận vào cuộc của cả hệ thống chính trị; đẩy mạnh công tác hợp tác quốc tế, vận động tài trợ cho hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh ở Việt Nam.

Nhân dịp này, Thủ tướng Phạm Minh Chính trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ tặng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh ở Việt Nam giai đoạn 2010-2025.

Thủ tướng Phạm Minh Chính trao bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn. (Ảnh: Minh Nhật)