Tiết kiệm quỹ đất, nâng cao hiệu quả khai thác không gian đô thị

5 giờ trướcBài gốc

Điểm đỗ xe cao tầng Trần Nhật Duật phát huy hiệu quả cao. (Ảnh: internet)

Hiệu quả từ mô hình thí điểm trong lòng phố cổ

Điểm đỗ xe Trần Nhật Duật là 1 trong 5 điểm đỗ xe thông minh của thành phố Hà Nội, được đưa vào khai thác từ năm 2015. Với diện tích hơn 400m² nhưng có thể đáp ứng nhu cầu đỗ cùng lúc 91 xe, công trình này đã cho thấy hiệu quả vượt trội so với phương thức trông giữ xe truyền thống.

Được thiết kế với 7 block cao 4 tầng, tổng chiều cao 8,5m, hệ thống sử dụng công nghệ xếp hình của Nhật Bản, vận hành bằng cơ cấu nâng hạ và dịch chuyển ngang thông qua cáp và pallet chuyên dụng. Toàn bộ quy trình gửi và nhận xe được thực hiện trong khoảng 2 phút/xe, với mức phí theo quy định là 50.000 đồng/lượt/120 phút.

Không chỉ mang lại sự thuận tiện, mô hình này còn nâng cao tính an toàn cho phương tiện. Theo anh Lê Ngọc Anh, người dân sinh sống gần khu vực, sau hơn 10 năm sử dụng dịch vụ, anh đánh giá cao sự hiện đại và an toàn của bãi đỗ xe. So với các điểm trông giữ xe tận dụng lòng đường, không gian chật hẹp, dễ xảy ra va chạm, mô hình này tạo ra các khoang đỗ riêng biệt, giúp việc ra vào dễ dàng, hạn chế trầy xước và đảm bảo an toàn tài sản.

Đáng chú ý, nếu cùng diện tích khoảng 400m², phương thức truyền thống chỉ bố trí được hơn 20 chỗ đỗ xe, thì mô hình cao tầng đã nâng công suất lên gấp nhiều lần. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc khai thác không gian theo chiều đứng trong đô thị.

Dù mang lại hiệu quả rõ rệt song theo ông Nguyễn Đức Vinh, Phó Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Khai thác điểm đỗ xe Hà Nội, việc phát triển các bãi đỗ xe cao tầng vẫn đối mặt với không ít rào cản. Trước hết là bài toán quỹ đất. Những mô hình này đòi hỏi diện tích tối thiểu vài trăm mét vuông để đảm bảo vận hành hiệu quả, trong khi quỹ đất dành cho giao thông tĩnh tại khu vực nội đô, đặc biệt là phố cổ, rất hạn chế.

Bên cạnh đó, chi phí đầu tư ban đầu lớn, trong khi nguồn thu từ hoạt động trông giữ xe chủ yếu nhỏ lẻ, khiến thời gian hoàn vốn kéo dài trên 20 năm. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp còn dè dặt khi tham gia đầu tư.

Để thúc đẩy phát triển mô hình này, thành phố cần có các cơ chế hỗ trợ đồng bộ. Trước hết là chủ động quy hoạch, bố trí quỹ đất cho giao thông tĩnh. Tiếp đó là chính sách ưu đãi về vốn, đặc biệt là hỗ trợ lãi suất vay. Đồng thời, cần có cơ chế hợp lý về tiền thuê đất, thuế đất, cũng như cho phép doanh nghiệp khai thác kết hợp dịch vụ thương mại trên một phần diện tích nhằm tăng hiệu quả tài chính.

Thực tiễn tại nhiều quốc gia cho thấy, không gian ngầm không chỉ phục vụ giao thông mà còn tích hợp các chức năng dịch vụ, thương mại, hình thành “đời sống đô thị” dưới lòng đất. Đây cũng là hướng đi cần được nghiên cứu, áp dụng phù hợp tại Hà Nội.

Phát triển không gian đa tầng, đa lớp cho phép tối ưu hóa sử dụng đất, góp phần hạn chế ùn tắc giao thông. Ảnh: Tuấn Lương

Tư duy đa tầng – hướng đi tất yếu của đô thị hiện đại

Từ câu chuyện bãi đỗ xe Trần Nhật Duật, có thể thấy rõ hơn một cách tiếp cận mới trong quy hoạch đô thị: phát triển không gian đa tầng, đa lớp.

Theo các chuyên gia, không gian đô thị không chỉ dừng lại ở mặt đất mà cần được tổ chức theo chiều đứng, bao gồm không gian ngầm, mặt đất và không gian trên cao. Cách tiếp cận này cho phép tối ưu hóa sử dụng đất, phân bổ chức năng hợp lý và tích hợp hạ tầng kỹ thuật một cách hiệu quả.

Tuy không phải là mô hình mới trên thế giới, nhưng với Hà Nội, đây vẫn là hướng đi tương đối mới trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và quỹ đất ngày càng thu hẹp. Việc áp dụng tư duy đa tầng không chỉ giúp giải quyết bài toán giao thông tĩnh, mà còn tạo nền tảng cho phát triển đô thị thông minh, hiện đại.

Tuy nhiên, quá trình triển khai, đặc biệt tại khu vực lõi đô thị, vẫn gặp nhiều thách thức như xung đột lợi ích sử dụng đất, ràng buộc về di sản, cũng như sự chồng chéo của hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện hữu.

Chính vì vậy, định hướng quy hoạch trong giai đoạn tới cần chuyển dần sang các khu vực phát triển mới, nơi có điều kiện thuận lợi để tổ chức không gian một cách bài bản. Trên cơ sở đó, hình thành cấu trúc đô thị theo chiều thẳng đứng, phân tầng chức năng hợp lý, hướng tới sự phát triển bền vững trong dài hạn.

Từ một mô hình cụ thể như điểm đỗ xe Trần Nhật Duật, có thể thấy rõ tiềm năng của việc khai thác không gian đô thị theo chiều đứng. Nếu có cơ chế phù hợp và tầm nhìn dài hạn, đây sẽ là “lối mở” quan trọng giúp Hà Nội giải quyết những bài toán đô thị hiện đại, đồng thời vẫn giữ gìn được bản sắc của một đô thị nghìn năm văn hiến.

Tuấn Lương

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/tiet-kiem-quy-dat-nang-cao-hieu-qua-khai-thac-khong-gian-do-thi-745153.html