Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Ảnh: PAP/TTXVN
Đây là chuyến thăm Nhật Bản thứ hai của Tổng thống Emmanuel Macron, sau chuyến thăm năm 2019 nhân dịp Hội nghị cấp cao Nhóm 20 nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu G20 tại Osaka. Chuyến thăm lần này diễn ra trong bối cảnh hai nước duy trì tiếp xúc cấp cao thường xuyên thông qua các khuôn khổ song phương, đa phương và các cơ chế đối thoại chiến lược, qua đó góp phần củng cố khuôn khổ “đối tác đặc biệt” được thiết lập năm 2013 giữa hai bên.
Trong khi đó, đây là chuyến thăm đầu tiên của Tổng thống Macron tới Hàn Quốc kể từ khi nhậm chức năm 2017. Quan hệ Pháp – Hàn Quốc trong những năm qua được duy trì thông qua các cuộc tiếp xúc cấp cao đa dạng. Đáng chú ý, hai bên đã thiết lập khuôn khổ quan hệ đối tác trong thế kỷ XXI từ năm 2004 và duy trì các cơ chế đối thoại, tiếp xúc cấp cao thường xuyên.
Đặc biệt, chuyến công du Đông Bắc Á lần này của chủ nhân Điện Elyseé diễn ra trong bối cảnh trật tự quốc tế đang bước vào giai đoạn tái định hình sâu sắc, với châu Á nổi lên như trung tâm của tăng trưởng kinh tế và cạnh tranh chiến lược toàn cầu. Đồng thời, chuyến thăm diễn ra khi căng thẳng Trung Đông gia tăng, với nguy cơ lan rộng xung đột, tác động trực tiếp tới an ninh năng lượng, thương mại toàn cầu và các tuyến hàng hải chiến lược, qua đó đặt ra yêu cầu cấp thiết về tăng cường phối hợp giữa các đối tác lớn.
Trong bối cảnh đó, chuyến công du không chỉ mang ý nghĩa song phương mà còn gắn với nỗ lực của Paris nhằm thúc đẩy tham vấn với các đối tác chủ chốt tại châu Á về các vấn đề toàn cầu, đặc biệt trong khuôn khổ Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7), khi Pháp chuẩn bị đăng cai Hội nghị thượng đỉnh tại Évian từ ngày 15-17/6. Việc tiếp xúc với Nhật Bản – thành viên G7, và Hàn Quốc – đối tác thường xuyên của cơ chế này, nhằm xây dựng đồng thuận trước các thách thức chung, từ an ninh năng lượng đến ổn định chuỗi cung ứng và quản trị công nghệ.
Chương trình nghị sự của chuyến công du được thiết kế theo hướng toàn diện, kết hợp giữa hợp tác kinh tế, công nghệ và điều phối chiến lược. Tại Nhật Bản, Tổng thống Macron dự kiến hội kiến Nhật hoàng Naruhito, hội đàm với Thủ tướng Sanae Takaichi và tham dự các hoạt động đối thoại kinh tế – công nghệ với sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Các nội dung trao đổi tập trung vào tăng cường hợp tác công nghiệp, chuyển đổi năng lượng và đổi mới sáng tạo, trong đó đặc biệt nhấn mạnh năng lượng sạch, hạt nhân dân sự, hydrogen và các giải pháp giảm phát thải carbon. Hai bên cũng dự kiến thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, kinh tế số và an ninh mạng, đồng thời tăng cường liên kết trong chuỗi cung ứng chiến lược và phát triển các tiêu chuẩn công nghệ chung. Bên cạnh đó, các vấn đề điều phối chính sách trong khuôn khổ Nhóm G7, an ninh hàng hải, ổn định khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và ứng phó với các thách thức toàn cầu cũng được đưa vào chương trình thảo luận.
Trong những năm gần đây, quan hệ giữa Pháp và Nhật Bản phát triển ổn định và có chiều sâu. Kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 19-20 tỷ euro (tương đương 20,5–21,6 tỷ USD)/năm. Nhật Bản hiện là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Pháp tại châu Á, trong khi Pháp là đối tác lớn của Nhật Bản trong Liên minh châu Âu (EU). Hiện có hơn 600 doanh nghiệp Pháp hoạt động tại Nhật Bản và khoảng 200 doanh nghiệp Nhật Bản tại Pháp, tập trung trong các lĩnh vực ô tô, hàng không, năng lượng và tài chính. Bên cạnh hợp tác kinh tế, hai nước cũng tăng cường phối hợp trong các lĩnh vực chiến lược như năng lượng hạt nhân dân sự, hydrogen, chuyển đổi xanh, an ninh hàng hải và quốc phòng, bao gồm các cuộc tập trận chung và đối thoại chiến lược thường niên.
Tại Hàn Quốc, ngoài hội đàm cấp cao và ký kết các thỏa thuận hợp tác, hai bên dự kiến tập trung thảo luận sâu rộng về các lĩnh vực then chốt, từ thương mại và đầu tư đến các ngành công nghệ mũi nhọn như AI, công nghệ lượng tử, công nghiệp không gian và năng lượng, trong đó có hợp tác hạt nhân dân sự và chuyển đổi năng lượng sạch. Các nội dung liên quan đến chuỗi cung ứng chiến lược, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn, pin và vật liệu công nghệ cao, cũng được đặt lên hàng đầu trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu gia tăng. Bên cạnh đó, hai bên sẽ trao đổi về hợp tác công nghiệp quốc phòng, an ninh hàng hải, cũng như các vấn đề khu vực và quốc tế như tình hình bán đảo Triều Tiên, ổn định chuỗi cung ứng và tác động của các điểm nóng toàn cầu đối với kinh tế – an ninh khu vực.
Bên cạnh các nội dung hợp tác công khai, một số nguồn tin tiết lộ rằng hai bên cũng có thể trao đổi những vấn đề mang tính dài hạn liên quan đến lĩnh vực công nghiệp quốc phòng chiến lược. Trong bối cảnh Hàn Quốc đang thúc đẩy chương trình phát triển tàu ngầm sử dụng năng lượng hạt nhân, còn Pháp là một trong số ít quốc gia làm chủ toàn bộ chu trình công nghệ liên quan, chuyến thăm của Tổng thống Macron được một số nguồn đánh giá là dịp để hai bên thăm dò và đánh giá khả năng hợp tác trong lĩnh vực nhạy cảm này.
Hàn Quốc là một trong những đối tác công nghệ và công nghiệp quan trọng của Pháp tại châu Á, với kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 14–15 tỷ euro (tương đương 15–16,2 tỷ USD)/năm. Quan hệ kinh tế giữa hai nước được thúc đẩy mạnh mẽ kể từ khi Hiệp định thương mại tự do giữa EU và Hàn Quốc có hiệu lực năm 2011. Hiện có khoảng 500 doanh nghiệp Pháp hoạt động tại Hàn Quốc, trong khi các tập đoàn lớn của Hàn Quốc như Samsung, Hyundai, LG đã mở rộng đầu tư tại Pháp, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất pin và ô tô điện. Hợp tác giữa hai nước ngày càng mở rộng trong các lĩnh vực chiến lược như bán dẫn, pin, AI, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi năng lượng, đồng thời tăng cường liên kết trong chuỗi cung ứng công nghệ và công nghiệp.
Nhìn tổng thể, chuyến công du của Tổng thống Macron tới Nhật Bản và Hàn Quốc phản ánh cách tiếp cận chủ động và đa chiều của Pháp tại châu Á, kết hợp giữa tăng cường hiện diện chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế – công nghệ và xây dựng mạng lưới đối tác nhằm duy trì không gian chiến lược trong môi trường quốc tế đầy biến động. Bước liên kết chủ động mà Paris thúc đẩy tại Đông Bắc Á nhằm bảo vệ lợi ích chiến lược của Pháp trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị tại khu vực ngày càng gay gắt. Trong dài hạn, khu vực này sẽ tiếp tục giữ vị trí ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Paris, không chỉ vì lợi ích kinh tế mà còn vì vai trò ngày càng quan trọng của Đông Bắc Á trong việc định hình trật tự quốc tế mới.
Hữu Chiến (TTXVN)