Tiêu dùng phục hồi mạnh, 'thiên thời, địa lợi, nhân hòa' cho bán lẻ hiện đại

3 giờ trướcBài gốc

Sức cầu nội địa tăng tốc, thị trường bán lẻ tái cấu trúc mạnh mẽ

Tăng trưởng bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng dự báo đạt trung bình trên 11%/năm trong giai đoạn 2026 - 2030

Năm 2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 7.008,9 nghìn tỷ đồng, tăng 9,2% so với năm trước, nối tiếp đà phục hồi đã hình thành từ năm 2024 (tăng 8,8%). Riêng bán lẻ hàng hóa tăng 8%, cho thấy sức cầu nội địa tiếp tục cải thiện theo hướng bền vững hơn. Song song đó, các chỉ số về việc làm, tỷ lệ thất nghiệp và thu nhập bình quân đều ghi nhận diễn biến tích cực và được duy trì ổn định trong suốt năm, qua đó củng cố tâm lý người tiêu dùng.

Trên cơ sở này, Chứng khoán Rồng Việt cho rằng sức mua trong nước sẽ tiếp tục được cải thiện và có thể tạo “bước nhảy từ đáy” trong nửa cuối năm 2026. Động lực cho kịch bản này đến từ 03 yếu tố chính, gồm: (1) các chính sách hỗ trợ tiêu dùng của Chính phủ tiếp tục phát huy hiệu quả; (2) hiệu ứng lan tỏa từ đầu tư công và đầu tư tư nhân dần thấm sâu vào các lĩnh vực khác của nền kinh tế, qua đó cải thiện thu nhập và tạo thêm việc làm; và (3) khu vực tiểu thương, hộ kinh doanh dần thích ứng với những thay đổi trong chính sách quản lý, góp phần gia tăng tính minh bạch, bền vững của thị trường.

Trong đó, Bộ Công Thương đang triển khai các chiến lược trọng điểm như Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Chiến lược phát triển thương mại trong nước đến năm 2030. Định hướng xuyên suốt là xây dựng thị trường bán lẻ hiện đại, bền vững, phù hợp với xu hướng kinh tế số - xanh; mở rộng sự tham gia của các thành phần kinh tế, hình thành lực lượng phân phối nội địa đủ sức cạnh tranh; thúc đẩy phát triển mô hình bán lẻ hiện đại, đa kênh và tăng cường liên kết sản xuất - phân phối, nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng của thị trường nội địa.

Ba động lực trọng tâm thúc đẩy sức mua trong nước thời gian tới. (Nguồn: Chứng khoán Rồng Việt, Tạp chí Công Thương)

Bộ Công Thương cũng đang thực hiện các hoạt động kích cầu tiêu dùng, khuyến mãi tập trung, xúc tiến thương mại, quảng bá hàng Việt với quy mô lớn, đồng bộ, trọng tâm là Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”; qua đó, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường cũng như kích thích nhu cầu mua sắm.

Sức mua của nền kinh tế còn đang được “nuôi dưỡng” bởi loạt chính sách hỗ trợ thu nhập và an sinh được ban hành từ nửa cuối năm 2025. Điển hình là sửa đổi Luật Thuế Thu nhập cá nhân; tăng cường hỗ trợ chi phí giáo dục và hỗ trợ y tế; duy trì giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) 2% cho hầu hết các loại hàng hóa; tăng lương tối thiểu vùng thêm 7,2%...

Qua đó, tăng trưởng bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng được kỳ vọng ở mức bình quân trên 11%/năm trong giai đoạn 2026 - 2030, bám sát mục tiêu Chính phủ đề ra tại Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, theo Chứng khoán Rồng Việt.

“Thiên thời, địa lợi, nhân hòa” cho mô hình minimart

Các nhà bán lẻ ở kênh hiện đại (MT) theo mô hình minimart đang ở thời điểm“thiên thời, địa lợi, nhân hòa ”, mở khóa sóng tăng trưởng cao từ 2025 - 2026. (Nguồn: Chứng khoán Rồng Việt, Tạp chí Công Thương)

Chứng khoán Rồng Việt đánh giá loạt yếu tố trên đang đem lại “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” cho các nhà bán lẻ ở kênh hiện đại theo mô hình minimart.

Cụ thể, ở yếu tố “Thiên thời”, các văn bản pháp lý như Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 17/5/2025 (tăng cường chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả), Nghị định số 70/2025/NĐ-CP ngày 20/3/2025 (hóa đơn, chứng từ)… đang thúc đẩy mạnh mẽ sự minh bạch, phát triển bền vững của thị trường bán lẻ. Các vấn đề về minh bạch thuế, xuất xứ và chất lượng hàng hóa vốn là điểm yếu của các kênh phân phối truyền thống manh múm, nhưng lại là điểm mạnh của các kênh bán lẻ hiện đại theo Chứng khoán Rồng Việt.

Về “Địa lợi”, mô hình minimart cho thấy sự tương thích cao với đặc thù hạ tầng và thói quen tiêu dùng tại Việt Nam. Trong bối cảnh tỷ lệ sở hữu xe máy cao và ô tô còn hạn chế, minimart đáp ứng nhu cầu mua sắm nhanh, tiện lợi, ít phải đi bộ mà không tốn nhiều thời gian di chuyển hay gửi xe như tại các siêu thị, đại siêu thị.

Ở góc độ “Nhân hòa”, xu hướng tiêu dùng ngày càng ưu tiên tính tiện lợi. Mô hình minimart cung cấp đa dạng các loại hàng hóa thiết yếu, giúp khách hàng nhanh chóng và dễ dàng có được mọi thứ mình cần chỉ trong một lần đi. Các cửa hàng thường được đặt tại khu dân cư đông đúc, không gian gọn gàng, có điều hòa, niêm yết giá rõ ràng, kệ trưng bày chuẩn hóa, khử mùi, dịch vụ chuyên nghiệp tạo trải nghiệm mua sắm thoải mái.

Đồng thời, các chuỗi minimart đã thiết lập chuỗi cung ứng đảm bảo nguồn hàng tồn kho hợp lý và nhất quán. Nhóm khách hàng trẻ, dân văn phòng, đặc biệt thế hệ Gen Y và Gen Z, sẵn sàng chi trả cho sự tiện lợi, tiết kiệm thời gian và trải nghiệm mua sắm tốt hơn.

Tổng hòa các yếu tố trên, Chứng khoán Rồng Việt cho rằng các chuỗi minimart đang bước vào giai đoạn, khi lợi thế mô hình ngày càng được củng cố trong bối cảnh thị trường bán lẻ chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng minh bạch và hiện đại hơn.

Mở rộng nhanh gắn liền với hiệu quả

Dư địa mở rộng thị phần của bán lẻ hiện đại tại Việt Nam còn lớn khi so sánh với các quốc gia tương đồng văn hóa tại khu vực Đông Nam Á. (Nguồn: Chứng khoán Rồng Việt)

Trên thực tế, các chuỗi minmart lớn như (Thế giới Di động, MWG), WinMart+ (WinCommerce thuộc Tập đoàn Masan, MSN)… đã hình thành được “công thức” vận hành phù hợp sau các lần thử nghiệm, tái cấu trúc.

Trong đó, hao hụt tại cửa hàng được các doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ thông qua việc phân tích dữ liệu lớn, giúp lựa chọn SKU phù hợp từng địa điểm, đặc biệt là với nhóm hàng thực phẩm tươi sống. Nhờ đó, Thế giới Di động giảm chi phí hủy hàng/giá vốn hàng bán, giảm số ngày tồn kho từ 55 - 60 ngày (năm 2023 - 2024) về còn 45 ngày (năm 2025).

Ở khâu hậu cần, công nghệ và phân tích dữ liệu giúp tối ưu chi phí vận hành tại các kho trung tâm và toàn chuỗi logistics của hệ thống. Điển hình, WinCommerce đã tiết giảm tới 13% chi phí logistics đối với hàng hóa qua hệ thống kho trung tâm.

Trong khi đó, bằng chương trình “familyship”, Thế giới Di động hợp tác trực tiếp với các hộ trang trại lớn, không thông qua nhà phân phối sỉ. Cách tiếp cận này vừa giúp doanh nghiệp giảm chi phí trung gian, vừa hỗ trợ hộ trang trại tiết giảm chi phí trong khâu đóng gói, kho bãi, vận chuyển. Qua đó, Thế giới Di động và đối tác sử dụng dư địa chi phí đã tiết giảm trên cho các khoản chi chiết khấu, quảng cáo liên quan ở chuỗi.

Ngoài ra, các chuỗi cũng chuyển đổi một phần các định phí lớn như chi phí thuê nhà, chi phí nhân viên… sang biến phí.

Biên lợi nhuận ròng các chuỗi minimart dự kiến duy trì 2,0-3,0% trong pha mở rộng cửa hàng nhanh 2026. (Nguồn: Chứng khoán Rồng Việt)

Nền tảng vận hành được tối ưu này cho phép các chuỗi đẩy mạnh mở rộng mạng lưới cửa hàng mà vẫn có lợi nhuận, thay vì nhân rộng cửa hàng bất chấp lỗ như những gì diễn ra trong giai đoạn 2016 - 2021.

Hiện Thế Giới Di Động đặt mục tiêu mở thêm khoảng 1.000 cửa hàng trong năm nay, tập trung gia tăng độ phủ tại miền Bắc và miền Trung. Trong khi đó, WinCommerce dự kiến mở mới 1.000 - 1.500 cửa hàng, mở rộng dần về khu vực vùng ven và nông thôn, nơi nhu cầu tiếp cận bán lẻ hiện đại đang tăng nhanh.

Theo Chứng khoán Rồng Việt, trong pha tăng tốc mở rộng năm 2026, biên lợi nhuận ròng của các chuỗi bách hóa dự báo đạt mức 2,0 - 3,0%, cho thấy sự cải thiện đáng kể về chất lượng tăng trưởng so với chu kỳ trước.

Duy Quang

Nguồn Tạp chí Công thương : https://tapchicongthuong.vn/tieu-dung-phuc-hoi-manh---thien-thoi--dia-loi--nhan-hoa--cho-ban-le-hien-dai-453213.htm