Tiêu dùng xanh trở thành lựa chọn ngày càng phổ biến
Trong vài năm gần đây, tiêu dùng xanh – tức việc lựa chọn sản phẩm và dịch vụ thân thiện với môi trường – đang chuyển từ nhận thức sang hành động rõ rệt tại Việt Nam và trên thế giới. Người tiêu dùng không chỉ quan tâm tới giá cả hay thương hiệu, mà còn đặt môi trường và trách nhiệm xã hội vào tiêu chí hàng đầu khi mua sắm.
Theo nhiều khảo sát, người Việt ngày càng sẵn sàng chi trả cao hơn cho sản phẩm xanh hoặc bền vững, với tỷ lệ người tiêu dùng ưu tiên sản phẩm thân thiện môi trường đang tăng lên nhanh chóng. Nhóm sản phẩm có nguyên liệu tái chế, bao bì sinh học, hoặc chứng nhận xanh ngày càng thu hút sự quan tâm.
Ảnh minh họa
Tại các hội chợ tiêu dùng và triển lãm như Hội chợ Mùa Xuân 2026, các gian hàng giới thiệu sản phẩm “xanh” luôn thu hút lượng lớn khách tham quan, phản ánh mức độ quan tâm ngày càng cao của cộng đồng đối với sản phẩm bền vững.
Không chỉ người nội địa, ngay cả khách quốc tế cũng ngày càng ưa chuộng sản phẩm bền vững “Made in Việt Nam”, tạo lợi thế xuất khẩu và nâng tầm giá trị sản phẩm xanh trên thị trường quốc tế.
Tiêu dùng xanh đang dần định hình thành phong cách sống, nhất là ở nhóm trẻ như Gen Z và Millennials. Người tiêu dùng trẻ tuổi không chỉ mua sắm dựa trên giá cả, mà còn xem xét các yếu tố như nguồn gốc nguyên liệu, quá trình sản xuất sạch, tính minh bạch và tác động đến môi trường trước khi đưa ra quyết định.
Tại nhiều siêu thị hiện đại, nhóm hàng dán nhãn “xanh” hay “bền vững” đang ghi nhận mức tăng doanh thu đáng kể, trong khi nhiều thương hiệu truyền thống buộc phải thay đổi bao bì, nguyên liệu để đáp ứng thị hiếu mới.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trước khi xu hướng này trở thành hành vi phổ biến. Rào cản đáng kể nhất là giá thành sản phẩm xanh thường cao hơn so với sản phẩm thông thường, khiến nhiều người tiêu dùng cân nhắc kỹ trước khi lựa chọn. Bên cạnh đó, thiếu tiêu chuẩn rõ ràng về nhãn sinh thái và “sản phẩm xanh thật sự” khiến việc lựa chọn của người mua đôi khi gặp khó khăn.
Để tháo gỡ những hạn chế này, các chuyên gia đề xuất cần hoàn thiện khung pháp lý và tiêu chuẩn sản phẩm xanh quốc gia, minh bạch thông tin thân thiện môi trường và các chứng nhận rõ ràng, cũng như hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp đầu tư sản xuất xanh.
Người tiêu dùng ngày càng “thức thời”, doanh nghiệp phải đổi mới
Tiêu dùng xanh không chỉ là lựa chọn cá nhân mà đang dần trở thành yếu tố tác động mạnh mẽ tới chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Khi người mua sẵn sàng trả thêm cho sản phẩm xanh, các thương hiệu có thể đổi mới công nghệ, giảm tiêu thụ năng lượng và nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng tiêu chí bền vững hơn.
Bên cạnh đó, xu hướng xanh thúc đẩy sản xuất sạch, tăng cường sử dụng nguyên liệu tái chế, giảm chất thải và khí thải. Đây là lợi thế không chỉ bảo vệ môi trường mà còn tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn trên thị trường nội địa và quốc tế.
Một số doanh nghiệp tiên phong đã gặt hái thành công rõ rệt nhờ chiến lược xanh hóa sản phẩm. Các sản phẩm hữu cơ, đóng gói sinh học, hay đồ gia dụng tái chế đã được đón nhận tích cực và mở rộng mạng lưới phân phối tại các kênh bán lẻ hiện đại.
Không ít doanh nghiệp đã nhanh chóng thay đổi chiến lược để đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh đang gia tăng. Tại Việt Nam, nhiều thương hiệu lớn đã triển khai các sáng kiến giảm phát thải, cải tiến bao bì và thúc đẩy sản xuất bền vững. Chẳng hạn, Vinamilk đầu tư vào các trang trại bò sữa đạt tiêu chuẩn hữu cơ, áp dụng năng lượng tái tạo và giảm phát thải carbon trong chuỗi sản xuất. Trong lĩnh vực hàng tiêu dùng nhanh, Unilever Việt Nam đã chuyển đổi nhiều dòng sản phẩm sang bao bì tái chế, đồng thời triển khai chương trình thu gom nhựa sau sử dụng nhằm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Trong ngành đồ uống, Coca-Cola và Nestlé Việt Nam đang tăng tỷ lệ nhựa tái chế trong chai, phát triển các giải pháp bao bì nhẹ hơn và hỗ trợ thu gom rác thải nhựa. Ở lĩnh vực bán lẻ và dịch vụ, nhiều chuỗi cà phê và siêu thị cũng khuyến khích khách hàng mang ly cá nhân, hạn chế đồ nhựa dùng một lần hoặc chuyển sang vật liệu phân hủy sinh học.
Không chỉ các tập đoàn lớn, nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam cũng tham gia mạnh mẽ vào xu hướng này với các sản phẩm như ống hút tre, túi sinh học, mỹ phẩm thiên nhiên hay thời trang tái chế. Những thay đổi này cho thấy tiêu dùng xanh đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sản xuất và xây dựng mô hình kinh doanh bền vững hơn.
Ngoài ra, sự chuyển dịch sang tiêu dùng xanh còn thúc đẩy doanh nghiệp triển khai sáng kiến xanh trong chuỗi cung ứng, tạo ra giá trị không chỉ vì mục tiêu môi trường mà còn vì lợi ích kinh tế bền vững.
Để xu hướng tiêu dùng xanh thực sự lan tỏa và duy trì bền vững, nhiều chuyên gia, tổ chức và cơ quan quản lý đang thúc đẩy các chiến dịch truyền thông, chương trình giáo dục về lợi ích của tiêu dùng có trách nhiệm. Điều này bao gồm việc khuyến khích sử dụng bao bì phân hủy, hạn chế nhựa dùng một lần, chọn sản phẩm có nhãn sinh thái và minh bạch thông tin.
Ở Việt Nam, nhiều đơn vị đã phối hợp triển khai chiến dịch tiêu dùng xanh tại các thành phố lớn, khuyến khích siêu thị và chợ truyền thống tích cực giới thiệu sản phẩm xanh tới người tiêu dùng.
Hành vi tiêu dùng xanh không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về biến đổi khí hậu và trách nhiệm xã hội. Khi người tiêu dùng ưu tiên coi trọng sản phẩm xanh hơn, đây sẽ là động lực mạnh mẽ thúc đẩy doanh nghiệp cải tiến công nghệ, tối ưu quy trình sản xuất và đi theo hướng kinh tế tuần hoàn.
Tiêu dùng xanh ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh phát triển bền vững. Không chỉ giúp bảo vệ môi trường, xu hướng này còn mở ra cơ hội kinh doanh mới, nâng cao vị thế sản phẩm Việt trên thị trường quốc tế, và định hình lại cách chúng ta sản xuất và tiêu dùng trong một thế giới ngày càng coi trọng trách nhiệm với hành tinh.
Đức Thuận