Tiêu thụ điện liên tiếp phá đỉnh: Giải pháp nào bảo vệ các 'trái tim' công nghệ cao?

một giờ trướcBài gốc

Tiêu thụ điện liên tiếp lập kỷ lục

Nắng nóng gay gắt diện rộng từ đầu tháng 5/2026 đã khiến biểu đồ phụ tải điện toàn quốc lao dốc thẳng đứng lên phía trước. Theo số liệu mới nhất từ Công ty TNHH MTV Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO), ngày 15/5/2026, sản lượng điện tiêu thụ toàn quốc đã chạm mốc kỷ lục lịch sử: 1,152 tỉ kWh. Công suất cực đại toàn hệ thống cũng bị đẩy lên mức chưa từng có là 54.654 MW vào lúc 14h15.

Đáng chú ý, chỉ trước đó hai ngày (13/5), hệ thống vừa mới xác lập một đỉnh cao khác với 1,103 tỉ kWh. Tại các "đầu tàu" kinh tế, áp lực còn rõ ràng hơn.

TP.HCM vừa ghi nhận mức tiêu thụ vượt 195 triệu kWh/ngày, trong khi miền Bắc đối mặt với dự báo đợt nắng nóng gay gắt cuối tháng 5 với nền nhiệt trên 37 độ C.

Đáng lo ngại hơn, các chuyên gia khí tượng cảnh báo hiện tượng El Nino có xác suất tới 95% sẽ quay trở lại từ tháng 6, kéo theo chuỗi ngày khô hạn và oi bức kéo dài.

Khu công nghệ cao TP.HCM (SHTP).

Sự gia tăng đột biến này không chỉ là áp lực về mặt số lượng, mà còn là thử thách cực đại đối với giới hạn an toàn của các đường dây truyền tải và trạm biến áp khi phải vận hành liên tục trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Trước tình thế cấp bách, đại diện Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công Thương) cho biết, bộ đã phối hợp chặt chẽ với EVN để kích hoạt kịch bản cung ứng điện mùa khô ở mức cao nhất. Phương châm cốt lõi là: Dự báo sát, điều độ thông minh và tuyệt đối không để xảy ra tình trạng cắt điện tràn lan ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) nhằm đảm bảo cung ứng điện an toàn, ổn định trong mùa cao điểm nắng nóng. Tuy nhiên, ngành điện khuyến cáo người dân cần sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả để giảm áp lực lên hệ thống.

Cơ quan điện lực khuyến nghị người dân nên cài đặt điều hòa ở mức từ 26-27 độ C trở lên, kết hợp sử dụng quạt để tăng hiệu quả làm mát; hạn chế dùng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn trong giờ cao điểm; tắt các thiết bị không cần thiết và tận dụng ánh sáng, thông gió tự nhiên khi có thể.

Ngoài ra, việc vệ sinh điều hòa định kỳ cũng có thể giúp giảm đáng kể lượng điện tiêu thụ do thiết bị vận hành hiệu quả hơn. Trong bối cảnh El Nino được dự báo quay trở lại mạnh mẽ, nhu cầu điện toàn quốc nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức rất cao trong những tháng hè tới.

Bên cạnh đó, ngành điện cũng sẽ huy động tối ưu tất cả các nguồn mạch, từ nhiệt điện than, tuabin khí cho đến các nguồn thủy điện lớn. Điểm tựa lớn của năm nay là đường dây 500kV mạch 3 đã phát huy tối đa vai trò "xương sống", giúp điều tiết linh hoạt dòng công suất từ miền Trung, miền Nam ra chia lửa cho miền Bắc trong các giờ cao điểm phụ tải từ 14h đến 17h và 21h đến 23h.

Giữ dòng điện ổn định cho "trái tim" công nghệ cao

Nếu như điện dân sinh gắn liền với sự an sinh của hàng triệu hộ gia đình, thì nguồn điện tại các khu công nghệ cao (như CNC Hòa Lạc, CNC TP.HCM, hay các tổ hợp bán dẫn tại Bắc Ninh, Thái Nguyên) lại là "sợi dây sinh mệnh" của nền kinh tế số.

Tại Khu công nghệ cao TP.HCM (SHTP), nơi tập trung các nhà máy sản xuất linh kiện điện tử và vi mạch lớn, yêu cầu về chất lượng điện khắt khe đến từng mili-giây. Một đại diện doanh nghiệp bán dẫn tại đây chia sẻ: "Đối với dây chuyền đúc chip hoặc đóng gói vi mạch, chỉ cần một sự cố sụt áp hay chớp nháy điện trong vòng 0,5 giây cũng có thể làm hỏng toàn bộ mẻ hàng trị giá hàng triệu USD, chưa kể mất hàng tuần để cân chỉnh lại hệ thống máy móc".

Để giải quyết bài toán này, ngành điện đã xây dựng phương án bảo vệ đặc biệt cho các dòng phụ tải ưu tiên thông qua hệ thống lưới điện vòng thông minh, cho phép tự động chuyển đổi nguồn cấp chỉ trong tích tắc nếu một mạch gặp sự cố. Đồng thời, ngành điện áp dụng cơ chế điều chỉnh phụ tải (DR) chủ động để dịch chuyển giờ sản xuất của các ngành công nghiệp nặng khỏi khung cao điểm.

Không dừng lại ở các giải pháp tình thế, cái nhìn dài hạn từ các "đầu tàu" kinh tế phía Nam đang cho thấy một tư duy quản trị hạ tầng rất chủ động. Điển hình như kế hoạch hợp tác chiến lược giai đoạn 2026 - 2030 giữa Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) và Tổng công ty Becamex IDC.

Để đón đầu làn sóng dịch chuyển dòng vốn FDI công nghệ cao, EVNHCMC dự kiến sẽ triển khai xây dựng mới hơn 20 trạm biến áp 110kV, kết hợp nâng cấp đồng bộ nhiều tuyến đường dây trung - cao thế nhằm bảo đảm nguồn cấp mạch kép, đạt tiêu chuẩn độ tin cậy cao cho các Khu công nghiệp Becamex.

Đáng chú ý, hai đơn vị đã thống nhất duy trì cơ chế "bắt mạch" định kỳ 3 tháng/lần, thiết lập kênh chia sẻ dữ liệu số thời gian thực về tiến độ đầu tư, quy hoạch hạ tầng và dự báo nhu cầu phụ tải. Sự bắt tay chặt chẽ này giúp dòng vốn đầu tư công trình điện chạm đúng điểm rơi của nhu cầu sản xuất, bảo đảm tính đồng bộ tuyệt đối và tránh lãng phí nguồn lực của quốc gia.

Tuyết Nhung

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/tieu-thu-dien-lien-tiep-pha-dinh-giai-phap-nao-bao-ve-cac-trai-tim-cong-nghe-cao-251890.html