Tiêu thụ xe máy xăng vẫn ổn định nhưng sẽ đối mặt nhiều sóng gió

3 giờ trướcBài gốc

Theo ghi nhận, lượng khách mua xe máy thời gian qua vẫn ổn định. Ảnh: Hoàng Linh

Theo số liệu ngày 10-4 từ Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), tổng doanh số quý I-2026 đạt 729.121 xe, tăng 8,3% so với cùng kỳ năm 2025. Mức tăng này cho thấy thị trường xe hai bánh sử dụng nhiên liệu truyền thống chưa lao dốc như nhiều dự báo trước đó.

Có nhiều yếu tố lý giải cho mức tăng 8,3% này. Trước hết là yếu tố chu kỳ tiêu dùng. Sau giai đoạn trầm lắng của năm 2023–2024 do ảnh hưởng kinh tế, nhu cầu mua sắm phương tiện cá nhân đã dần phục hồi từ nửa cuối năm 2025 và kéo dài sang đầu năm 2026. Xe máy vẫn là phương tiện thiết yếu đối với phần lớn người dân, đặc biệt tại các đô thị đông đúc.

Thứ hai, quý I thường trùng với dịp nhu cầu mua sắm tăng cao. Nhiều người có xu hướng đổi xe mới sau Tết, trong khi các hãng cũng tung ra chương trình khuyến mại, kích cầu mạnh. Việc các hãng liên tục làm mới sản phẩm, bổ sung phiên bản và nâng cấp công nghệ cũng góp phần thúc đẩy tiêu dùng.

Một yếu tố nữa là trước thông tin về việc siết chặt tiêu chuẩn khí thải và khả năng áp dụng các vùng phát thải thấp, một bộ phận người tiêu dùng có xu hướng lên đời các mẫu xe mới đạt chuẩn cao hơn.

Tuy nhiên, nhìn về phía trước, tình hình tiềm ẩn nhiều thách thức với xe máy xăng. Trước hết là lộ trình kiểm định khí thải từ ngày 1-7-2026 đối với xe máy, được dự báo sẽ tạo ra những thay đổi đáng kể trong hành vi người dùng.

Khác với ô tô, xe máy từ trước đến nay gần như không phải chịu áp lực đăng kiểm định kỳ về khí thải. Khi quy định này được áp dụng, người sử dụng xe xăng sẽ phải đối mặt với một số phiền toái nhất định: mất thời gian đi kiểm định, chi phí phát sinh, cũng như nguy cơ xe cũ không đạt chuẩn và buộc phải sửa chữa hoặc thay thế.

Điều này làm gia tăng “chi phí sở hữu” đối với xe máy xăng, vốn trước đây được xem là phương tiện rẻ và tiện lợi. Trong khi đó, xe máy điện – không phát thải trực tiếp – gần như không chịu áp lực từ quy định này. Chính sự khác biệt này đang tạo ra một “lợi thế chính sách” cho xe điện, khiến cán cân lựa chọn của người tiêu dùng dần thay đổi.

Xe điện đang cạnh tranh mạnh mẽ với xe xăng truyền thống do những biến động chính sách. Ảnh: Hoàng Linh

Bên cạnh đó, trong bối cảnh các đô thị lớn như Hà Nội đang nghiên cứu triển khai thí điểm vùng phát thải thấp (LEZ), xe điện hơn 1 năm qua nổi lên như một lựa chọn hợp lý hơn về dài hạn. Không chỉ tránh được rủi ro từ các quy định khí thải, xe điện còn mang lại nhiều lợi ích rõ rệt như chi phí vận hành tấp nhờ kết cấu đơn giản và giá điện sạc rẻ.

Nhân viên kinh doanh tại một đại lý xe máy trên đường Nguyễn Khánh Toàn cho biết, hiện nay mỗi ngày xe máy xăng vẫn tiêu thụ khoảng 6-8 chiếc, nhưng bắt đầu ghi nhận lượng lớn khách hàng hoãn quyết định mua xe để chờ những thông điệp rõ ràng hơn về chính sách.

Không chỉ vậy, các mẫu xe điện hiện nay đã có bước tiến lớn về thiết kế và công nghệ. Từ kiểu dáng, khả năng vận hành đến các tính năng thông minh, xe điện ngày càng tiệm cận – thậm chí vượt – xe xăng ở nhiều khía cạnh, đặc biệt trong phân khúc xe tay ga đô thị.

Một điểm tích cực nữa là hạ tầng cho xe điện tại Việt Nam đang dần được cải thiện. Các trạm sạc, trạm đổi pin bắt đầu xuất hiện nhiều hơn tại các thành phố lớn, từ chung cư, bãi đỗ xe đến trung tâm thương mại. Một số doanh nghiệp còn triển khai mô hình đổi pin nhanh, giúp người dùng không phải chờ đợi lâu. Điều này góp phần giải quyết một trong những rào cản lớn nhất của xe điện trước đây.

Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận thực tế tốc độ phát triển hạ tầng chưa theo kịp đà tăng của xe điện hai bánh. Nhiều khu dân cư hiện nay đối mặt sự chật chội, thiếu hụt vị trí để cho loại xe này và cổng sạc. Vấn đề càng trở nên phức tạp tại các khu nhà ở cũ hoặc nhà trong ngõ nhỏ – nơi việc lắp đặt điểm sạc riêng gặp nhiều hạn chế.

Bên cạnh những lợi thế đã được khẳng định, xe máy điện cũng vẫn tồn tại bất cập khi bước vào mùa hè – thời điểm nhu cầu di chuyển tăng cao và điều kiện thời tiết trở nên khắc nghiệt hơn.

Ngoài ra, nhu cầu sạc điện tăng mạnh vào mùa hè – khi điện sinh hoạt vốn đã chịu áp lực do sử dụng điều hòa – có thể gây quá tải cục bộ tại một số khu dân cư. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cấp lưới điện, phân bổ hợp lý các điểm sạc, cũng như có giải pháp điều tiết phụ tải hiệu quả. Nếu không được chuẩn bị tốt, sự gia tăng quá nhanh của xe điện có thể vô tình tạo thêm áp lực lên hạ tầng năng lượng.

Cán cân xăng-điện với xe hai bánh sẽ cần được tính toán liên quan cả tới kinh tế vĩ mô, đặc biệt là chuỗi cung ứng, lực lượng lao động... Ảnh: Hoàng Linh

Nhìn chung, kết quả kinh doanh quý đầu năm là bước khởi đầu tích cực, nhưng thị trường xe máy xăng Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức khó lường đến những thay đổi về chính sách.

Từ góc độ vĩ mô, việc chuyển đổi sang xe điện là xu hướng đang được khuyến khích, nhưng cần lộ trình phù hợp. Duy trì một tỷ lệ cân bằng giữa xe sử dụng đa dạng nguồn năng lượng cũng là cần thiết nhằm đảm bảo tính linh hoạt của giao thông vận tải trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng.

Đó là chưa kể bản thân xe máy xăng vẫn đang đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng, hệ thống sản xuất – phân phối, cũng như tạo việc làm cho hàng triệu lao động liên quan.

Nguyễn Thúc Hoàng Linh

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/tieu-thu-xe-may-xang-van-on-dinh-nhung-se-doi-mat-nhieu-song-gio-744148.html