Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: VINH ANH
Tỷ lệ đạt thấp
Theo báo cáo, đến nay công tác giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 tại các địa phương đạt tỷ lệ thấp, nhiều nơi chưa đến 10%.
Đến nay, xã Trà Đốc mới giải ngân được 6,4 tỷ đồng trên tổng số 93 tỷ đồng vốn đầu tư công năm 2026 (đạt 6,9%).
Ông Phan Duy Hưng, Chủ tịch UBND xã cho biết, nguyên nhân do địa phương phải tiếp nhận lại 65 dự án từ đơn vị cũ, trong đó nhiều dự án đã hết hạn hợp đồng, buộc phải làm thủ tục gia hạn phức tạp.
Đáng chú ý, xã chỉ được bàn giao 1 cán bộ kỹ thuật và 1 kế toán từ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Bắc Trà My (cũ).
Hai nhân sự này vừa phải đảm nhận 16 dự án mới của năm 2026, vừa mất nhiều thời gian rà soát, tiếp cận lại các hồ sơ dang dở để tìm phương án xử lý.
Ông Hưng cho biết thêm, trong 19 dự án đang triển khai tại địa phương, có 4 dự án đã dừng thi công do đang trong tình trạng khiếu kiện với chủ đầu tư cũ; 2 dự án chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng.
Nhiều địa phương cũng nêu tình trạng thiếu nhân lực, nhất là trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, kế toán.
Ông Phùng Văn Huy, Bí thư Đảng ủy xã Trà My nêu thực trạng, trong tổng số 51 dự án tiếp nhận về địa phương (theo Quyết định số 3347/QĐ-UBND ngày 31/12/2025 của Chủ tịch UBND thành phố), có 10 dự án vướng mắc về công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư.
Hạn chế, vướng mắc tại các dự án này đã kéo dài nhiều năm, nhưng đến nay chưa được giải quyết dứt điểm.
Trong khi đó, nhân lực phụ trách lĩnh vực đất đai, bồi thường và giải phóng mặt bằng của UBND xã còn thiếu, hạn chế về chuyên môn.
Ông Lê Đình Tài, Chủ tịch UBND xã Phước Chánh cho hay, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 của xã mới đạt 4,24%.
Nguyên nhân là một số nhà thầu từ chối thực hiện khối lượng còn lại do đơn giá và khối lượng hồ sơ cũ không còn phù hợp với mặt bằng giá cả vật liệu và điều kiện thi công.
Chủ động hơn, quyết liệt hơn
UBND thành phố đã ra thời hạn đến ngày 31/5 giải ngân đạt 20%; đến 31/8 đạt 50%; đến hết ngày 31/1/2027 đạt 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được giao.
Trong khi đó, bà Phan Thị Cẩm Văn, Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết, tính đến cuối tháng 4, tỷ lệ giải ngân bình quân của toàn thành phố mới chỉ đạt khoảng 14%, thấp hơn mức bình quân chung của cả nước.
Theo thực tế, đến cuối tháng 4 các xã mới hoàn thành việc phân bổ vốn kế hoạch năm 2026, nên tỷ lệ giải ngân giai đoạn đầu năm thấp là điều dễ hiểu; áp lực dồn vào thời gian còn lại đòi hỏi các địa phương phải tăng tốc triển khai.
Theo bà Văn, tại nhiều nơi, việc bàn giao và tiếp nhận dự án từ các đơn vị cũ vẫn chưa hoàn thành dứt điểm.
Do đó, các xã cần chủ động phối hợp chặt chẽ với Sở Tài chính để sớm hoàn tất thủ tục này, tạo cơ sở đẩy nhanh tiến độ dự án.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu đề nghị các sở, ngành và địa phương phải chủ động xử lý, tháo gỡ các vướng mắc, hạn chế; trọng tâm là giải quyết dự án tồn đọng, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và cải cách hành chính.
Nhấn mạnh việc thành phố sẽ theo dõi sát sao tiến độ thực hiện trên môi trường số, Phó Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu lãnh đạo các địa phương phải thể hiện tinh thần chỉ đạo quyết liệt, đừng để xảy ra tình trạng: Cùng một nhiệm vụ mà xã này làm được xã kia không.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu yêu cầu các địa phương miền núi cần tăng tốc chuyển đổi số, tập trung làm sạch dữ liệu, số hóa quy trình và phấn đấu phủ sóng wifi miễn phí tại các thôn, trường học, nơi công cộng; sớm vận hành Trung tâm điều hành thông minh (IOC) cấp xã, ứng dụng Smart City và đẩy mạnh truyền thông quảng bá hình ảnh địa phương.
Đặc biệt, từng địa phương phải chủ động đi trước một bước trong việc chuẩn bị thủ tục tiền chủ trương đầu tư đối với các dự án hạ tầng “đường, trường, trạm”, đảm bảo sẵn sàng triển khai ngay khi có nguồn vốn phân bổ.
VINH ANH