Tín hiệu cơ thể 'quá tải' sau Tết

6 giờ trướcBài gốc

Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán vốn được xem là khoảng thời gian để sum vầy, nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng sau một năm làm việc vất vả. Tuy nhiên, thực tế trớ trêu là nhiều người lại bước vào những ngày làm việc đầu năm với một cơ thể rệu rã, tinh thần uể oải và cảm giác kiệt sức thường trực.

Đây không đơn thuần là sự mệt mỏi nhất thời do thiếu ngủ, mà là hệ quả của tình trạng "quá tải hệ thống" do sự xáo trộn đột ngột về sinh hoạt, ăn uống và tâm lý. Khi cơ thể chạm ngưỡng giới hạn, nó sẽ phát đi những tín hiệu cảnh báo tinh vi mà nếu không tinh ý, chúng ta rất dễ lầm tưởng là những triệu chứng thông thường.

Sự phản kháng của hệ tiêu hóa

Dấu hiệu đầu tiên và rõ rệt nhất chính là sự phản kháng của hệ tiêu hóa. Sau chuỗi ngày liên tục nạp vào cơ thể các loại thực phẩm giàu đạm, chất béo, bánh mứt kẹo và đặc biệt là đồ uống có cồn, "bộ máy" tiêu hóa của bạn bắt đầu "biểu tình". Cảm giác đầy bụng, khó tiêu không chỉ xuất hiện sau bữa ăn mà kéo dài âm ỉ cả ngày, kèm theo đó là tình trạng rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác sợ hãi khi nhìn thấy đồ ăn.

Đây là lúc gan và đường ruột đang phát tín hiệu "cầu cứu" vì phải làm việc quá công suất để chuyển hóa độc tố. Khi hệ tiêu hóa quá tải, nó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hấp thụ dưỡng chất, khiến cơ thể dù nạp nhiều năng lượng nhưng vẫn cảm thấy yếu ớt và thiếu hụt sức sống.

Sự rối loạn của nhịp sinh học và giấc ngủ

Tiếp nối những bất ổn về thể chất là sự rối loạn của nhịp sinh học và giấc ngủ. Nhiều người trải qua kỳ nghỉ Tết với lịch trình "ngủ ngày cày đêm", tham gia vào những cuộc vui quá đà hoặc di chuyển liên tục giữa các địa điểm để thăm thân, chúc Tết. Kết quả là khi quay lại guồng quay công việc, bạn rơi vào trạng thái "mệt mỏi giả tạo", ngủ rất nhiều nhưng khi thức dậy đầu óc vẫn nặng nề, chân tay rệu rã như chưa hề được nghỉ ngơi.

Đây là dấu hiệu cho thấy hệ thần kinh thực vật đang bị mất cân bằng. Sự xáo trộn này khiến nồng độ cortisol – hormone căng thẳng – tiết ra không đúng thời điểm, dẫn đến tình trạng tỉnh táo vào ban đêm nhưng lại buồn ngủ rũ rượi và mất tập trung vào ban ngày. Nếu bạn thấy mình đứng trước màn hình máy tính mà đầu óc hoàn toàn trống rỗng, không thể xử lý những tác vụ đơn giản nhất, đó chính là hiện tượng "sương mù não" (brain fog) – một hệ quả điển hình của sự quá tải thần kinh sau Tết.

Ảnh minh họa/Nguồn internet

Tăng cân nhanh, tích mỡ bụng

Nhiều người nhận thấy cân nặng tăng rõ rệt sau kỳ nghỉ. Một phần nguyên nhân là do giữ nước và tích trữ glycogen khi ăn nhiều tinh bột và muối. Tuy nhiên, nếu thói quen ăn uống dư thừa kéo dài, lượng mỡ tích lũy sẽ tăng.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), thừa cân và béo phì là yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh tim mạch, tiểu đường type 2 và nhiều bệnh mãn tính khác.

Những cơn đau cơ năng không rõ nguyên nhân

Cơ thể còn cảnh báo thông qua những cơn đau cơ năng không rõ nguyên nhân. Sự căng thẳng từ việc chuẩn bị Tết, dọn dẹp nhà cửa và áp lực giao tiếp xã hội tích tụ lại thành những cơn đau mỏi vùng cổ, vai, gáy và thắt lưng. Những cơn đau đầu âm ỉ, cảm giác nặng nề ở hai bên thái dương thường xuyên xuất hiện vào cuối ngày làm việc đầu năm là minh chứng cho việc hệ cơ bắp và thần kinh của bạn đang bị bó chặt, thiếu sự thư giãn cần thiết.

Đặc biệt, nếu bạn thấy mình dễ dàng mắc các bệnh vặt như cảm cúm, viêm họng hay dị ứng ngay khi vừa hết Tết, đó là dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch đã suy giảm nghiêm trọng. Khi cơ thể dồn toàn bộ nguồn lực để đối phó với sự mệt mỏi và tiêu hóa thực phẩm dư thừa, hàng rào bảo vệ tự nhiên sẽ trở nên lỏng lẻo trước các tác nhân gây bệnh từ môi trường.

Tăng huyết áp, tim đập nhanh hoặc đau đầu

Tiêu thụ nhiều muối, rượu bia và căng thẳng có thể khiến huyết áp tăng tạm thời sau kỳ nghỉ. Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh (CDC) Mỹ cho biết uống rượu bia quá mức có thể làm tăng huyết áp và nguy cơ bệnh tim mạch. Người có bệnh nền cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu như đau đầu, chóng mặt hoặc tim đập nhanh.

Ảnh minh họa/Nguồn internet

Sự thay đổi về tâm lý và cảm xúc

Đáng chú ý nhất là sự biến động về tâm lý và cảm xúc. Tình trạng quá tải sau Tết thường đi kèm với hội chứng "social burnout" – kiệt sức vì giao tiếp. Sau những ngày phải tươi cười, trò chuyện và ứng phó với vô số câu hỏi từ người thân, họ hàng, bạn bỗng cảm thấy sợ hãi đám đông, ngại bắt chuyện với đồng nghiệp và chỉ muốn thu mình vào một góc.

Sự nhạy cảm quá mức, dễ nổi cáu vì những chuyện nhỏ nhặt hoặc cảm giác lo âu vô hình về tương lai là những tín hiệu cho thấy sức khỏe tinh thần của bạn đang chạm đáy. Bạn cảm thấy mất đi sự hào hứng với công việc, coi mọi nhiệm vụ là gánh nặng và luôn trong trạng thái mong chờ đến kỳ nghỉ tiếp theo dù vừa mới kết thúc Tết.

Để vượt qua tình trạng này, điều quan trọng nhất không phải là ép bản thân phải lấy lại phong độ ngay lập tức bằng các loại thuốc bổ hay nước tăng lực, mà là sự "lắng nghe và thỏa hiệp" với cơ thể.

Hãy bắt đầu bằng việc thiết lập lại chế độ ăn uống thanh lọc, ưu tiên rau xanh, trái cây và uống thật nhiều nước để hỗ trợ gan thận thải độc. Thay vì lao vào những bài tập thể dục cường độ cao để giảm cân sau Tết, hãy chọn đi bộ nhẹ nhàng hoặc tập yoga để máu huyết lưu thông và xoa dịu hệ thần kinh. Đặc biệt, hãy học cách từ chối những lời mời tụ tập "hậu Tết" không cần thiết để dành thời gian cho chính mình. Việc ngủ đủ giấc và đúng giờ trong giai đoạn này là liều thuốc phục hồi quý giá nhất.

Tóm lại, những tín hiệu mệt mỏi sau Tết là lời nhắc nhở từ cơ thể rằng bạn đã tiêu tốn quá nhiều "vốn liếng" sức khỏe cho những ngày vui. Đừng phớt lờ, hãy cho phép bản thân một khoảng nghỉ ngắn, một sự chuyển tiếp nhẹ nhàng để các cơ quan nội tạng và tinh thần được phục hồi nguyên trạng. Chỉ khi bạn thực sự khỏe mạnh từ bên trong, năm mới mới có thể bắt đầu bằng một khởi đầu rực rỡ và bền vững nhất.

Bình Nguyên

Nguồn Tri Thức & Cuộc Sống : https://kienthuc.net.vn/tin-hieu-co-the-qua-tai-sau-tet-post1606218.html