Tình hình leo thang ngày đầu Mỹ thực hiện 'Dự án Tự do' dắt tàu qua eo biển Hormuz

3 giờ trướcBài gốc

Ngày 4-5, Mỹ bắt đầu triển khai "Dự án Tự do" mà Tổng thống Donald Trump thông báo cuối tuần qua nhằm hộ tống tàu thuyền bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz đi qua tuyến đường thủy này. Tuy nhiên, chiến dịch vấp phải sự phản kháng từ phía Iran, khiến căng thẳng giữa hai nước leo thang nghiêm trọng nhất kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực vào đầu tháng 4.

Iran, Mỹ leo thang căng thẳng ở eo biển Hormuz

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết 15.000 binh sĩ Mỹ, các tàu khu trục Hải quân Mỹ, hơn 100 máy bay trên bộ và trên biển cùng các phương tiện tác chiến dưới nước được huy động để tham gia "Dự án Tự do".

Tàu USS Michael Murphy của Mỹ tuần tra tại Biển Ả Rập. Ảnh: US NAVY/AFP

Đô đốc Brad Cooper - người đứng đầu CENTCOM - nói rằng các tàu bị mắc kẹt trong khu vực thuộc về 87 quốc gia là “những người ngoài cuộc vô tội” trong cuộc xung đột.

“Trong 12 giờ qua, chúng tôi đã liên hệ với hàng chục tàu và công ty vận tải biển để khuyến khích luồng giao thông qua [eo biển Hormuz], phù hợp với ý định của tổng thống nhằm giúp hướng dẫn các tàu an toàn đi qua hành lang thương mại hẹp này” - ông Cooper nói.

Chưa rõ các tàu này đã phản hồi như thế nào trước những lời đảm bảo của Mỹ.

Washington cho biết đã giúp 2 tàu thương mại của Mỹ đi qua eo biển Hormuz trong ngày 4-5. Các trang web theo dõi tàu thuyền cho thấy giao thông qua tuyến đường thủy này vẫn bị đình trệ phần lớn.

Công ty vận tải và logistics Đan Mạch Maersk xác nhận rằng tàu Alliance Fairfax của công ty này mang cờ Mỹ đã đi qua eo biển Hormuz dưới sự bảo vệ của quân đội Mỹ và cho biết tất cả các thành viên thủy thủ đoàn đều “an toàn và không bị thương”.

Tuy nhiên, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) lên tiếng rằng không có tàu thương mại hay tàu chở dầu nào đi qua eo biển Hormuz trong những giờ gần đây, cho rằng tuyên bố của các quan chức Mỹ là "vô căn cứ" và "hoàn toàn dối trá", theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim.

Theo đài truyền hình nhà nước IRIB, hải quân Iran “đã phát hiện các tàu khu trục của Mỹ gần eo biển Hormuz và đưa ra cảnh báo, bao gồm việc bắn cảnh cáo, cảnh báo về hậu quả của những hành động mà họ mô tả là mạo hiểm”.

“Lực lượng hải quân Iran đã bắn thêm các phát súng cảnh cáo, bao gồm tên lửa hành trình, tên lửa và máy bay không người lái chiến đấu, gần các tàu này” - theo Hải quân Iran.

Ông Cooper thừa nhận IRGC vẫn đang nỗ lực “cản trở” chiến dịch của ông Trump. “IRGC đã phóng nhiều tên lửa hành trình, UAV và điều tàu nhỏ nhằm vào các tàu mà chúng tôi đang bảo vệ. Chúng tôi đã vô hiệu hóa toàn bộ các mối đe dọa này bằng việc sử dụng chính xác các loại vũ khí phòng thủ” - ông Cooper nói.

Đô đốc Cooper cho biết quân đội Mỹ đã "đánh chìm" 6 tàu nhỏ của Iran ở eo biển Hormuz trong ngày 4-5. Sau đó, ông Trump nói rằng Mỹ đã bắn hạ 7 tàu nhỏ của Iran.

Trước đó, Hải quân Iran cho biết họ đã bắn cảnh cáo gần các tàu khu trục của hải quân Mỹ đang hoạt động gần eo biển Hormuz.

Trong cuộc phỏng vấn của đài Fox News, ông Trump cảnh báo lực lượng Iran rằng họ sẽ bị "xóa sổ khỏi mặt đất" nếu cố gắng nhắm mục tiêu vào các tàu của Mỹ ở eo biển Hormuz hoặc Vịnh Ba Tư.

Việc leo thang các cuộc tấn công ở eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư hôm 4-5 đang đe dọa thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Iran và Mỹ, trong bối cảnh hai bên đang nỗ lực đạt được tiến triển trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến một cách lâu dài, theo nhận định của tờ The Washington Post.

Iran tấn công UAE, nhiều tàu thuyền ở eo biển Hormuz gặp nạn

Ngày 4-5, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cho biết hệ thống phòng không của nước này đã “đánh chặn” 12 tên lửa đạn đạo, 3 tên lửa hành trình và 4 máy bay không người lái phóng từ Iran, theo CNN. Vụ tấn công khiến 3 người bị thương nhẹ.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đánh chặn nhiều tên lửa và UAV phóng từ Iran vào ngày 4-5. Ảnh: West Asia News Agency

Trước đó, chính quyền tại tiểu vương quốc Fujairah cho biết 1 cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào một cảng dầu đã gây ra hỏa hoạn làm 3 công dân Ấn Độ bị thương.

Các nguồn tin nói với đài CNN rằng hệ thống phòng không Vòm Sắt (Iron Dome) của Israel đã được sử dụng để đánh chặn các vật thể bay của Iran trong không phận UAE.

Trong ngày 4-5, một số tàu thuyền tại eo biển Hormuz cũng bị tấn công. Cơ quan Điều hành Thương mại Anh (UKMTO) cho biết hôm 4-5 rằng 1 tàu chở dầu đã bị trúng vật thể lạ cách Fujairah (UAE) khoảng 7 hải lý về phía bắc. Tất cả thủy thủ đoàn đều an toàn và “không có tác động nào đến môi trường”. Nguồn gốc của các vật thể lạ vẫn chưa được xác định.

UKMTO cũng cho biết một tàu chở hàng đã báo cáo về vụ cháy trong phòng máy khi đang ở cách Dubai 36 hải lý về phía bắc. Nguyên nhân vụ cháy chưa được xác định.

Trong một báo cáo riêng, UKMTO cho biết đã nhận được thông tin từ bên thứ ba về vụ cháy tàu cách Mina Saqr (cũng thuộc UAE) 14 hải lý về phía tây và đã yêu cầu các tàu gần đó giữ khoảng cách an toàn. UKMTO cho biết nguyên nhân vụ cháy đó vẫn chưa được xác minh.

Seoul cũng cho biết vụ nổ đã xảy ra trên 1 tàu treo cờ Panama do công ty vận tải biển HM của Hàn Quốc điều hành tại eo biển Hormuz. Ông Trump cáo buộc Iran đã tấn công con tàu này.

Viết trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Iran - ông Abbas Araghchi bác bỏ kế hoạch “Dự án Tự do” của Washington, gọi đây là “Dự án Bế tắc" và cho rằng “những sự kiện gần đây ở [eo biển] Hormuz cho thấy rõ rằng không có giải pháp quân sự nào cho một cuộc khủng hoảng chính trị”. Ông Araghchi cho rằng các cuộc đàm phán “đang tiến triển nhờ nỗ lực thiện chí của Pakistan” và rằng “Mỹ nên cảnh giác với việc bị những kẻ xấu bụng kéo trở lại vào vũng lầy, UAE cũng vậy”.

Quốc tế phản ứng mạnh vụ Iran không kích UAE

Ngày 4-5, các quốc gia Ả Rập đã lên án các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran nhằm vào UAE, theo hãng thông tấn Anadolu.

Bộ Ngoại giao Qatar cho biết nước này “lên án mạnh mẽ việc Iran tái khởi động các cuộc tấn công nhắm vào các địa điểm và cơ sở dân sự tại quốc gia anh em UAE bằng tên lửa và máy bay không người lái, khiến ba người mang quốc tịch Ấn Độ bị thương”.

Bộ Ngoại giao Qatar mô tả các cuộc tấn công là “sự vi phạm trắng trợn chủ quyền và là mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh và ổn định của khu vực”, đồng thời khẳng định sự đoàn kết hoàn toàn với UAE.

Bộ Ngoại giao Ai Cập lên án “mạnh mẽ nhất các cuộc tấn công của Iran, nhấn mạnh “sự đoàn kết và ủng hộ hoàn toàn đối với các biện pháp mà UAE đã thực hiện để bảo vệ chủ quyền và năng lực quốc gia của mình”.

Bộ này cảnh báo về “những hậu quả cực kỳ nguy hiểm của các cuộc tấn công này, vốn là một sự leo thang nghiêm trọng cản trở các nỗ lực giảm căng thẳng và cấu thành sự vi phạm trắng trợn các nguyên tắc của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc”.

Ngoại trưởng Jordan - ông Ayman Al-Safadi đã điện đàm với người đồng cấp UAE Abdullah bin Zayed Al Nahyan, trong đó ông lên án các cuộc tấn công mới của Iran nhằm vào UAE.

Ngoài ra, Thủ tướng Canada Mark Carney, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron,... cũng chỉ trích các cuộc tấn công của Iran, đồng thời bày tỏ sự đoàn kết với UAE và nhắc lại lời kêu gọi giảm leo thang và ngoại giao trong khu vực.

THẾ VINH

Nguồn PLO : https://plo.vn/video/tinh-hinh-leo-thang-ngay-dau-my-thuc-hien-du-an-tu-do-dat-tau-qua-eo-bien-hormuz-post907039.html