Tổ chức lại không gian đô thị, định hình mô hình phát triển lâu dài cho Đà Nẵng

2 giờ trướcBài gốc

Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Lê Quang Nam đánh giá việc điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố đến năm 2050, tầm nhìn 2075 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, trong bối cảnh Đà Nẵng bước vào giai đoạn phát triển mới.

Không gian phát triển định hướng 3 vùng kinh tế chính

Nội dung chính của điều chỉnh Quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 xác định các quan điểm xuyên suốt là phát triển phù hợp với chiến lược phát triển KT-XH quốc gia; lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng suất lao động làm động lực chủ đạo; phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn là định hướng cốt lõi.

Đà Nẵng đặt mục tiêu phát triển nhanh nhưng bền vững, chất lượng cuộc sống của người dân được nâng cao, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế. Cùng với đó, củng cố tiềm lực QP-AN và bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo. Đến năm 2030, Đà Nẵng hướng tới xây dựng đô thị đáng sống, thông minh, sinh thái, giàu bản sắc, trở thành một trong những trung tâm KT-XH lớn của cả nước và Đông Nam Á; là điểm đến hấp dẫn của thế giới. Tầm nhìn đến năm 2050, Đà Nẵng được định hướng trở thành thành phố di sản, sáng tạo, sinh thái, thông minh và đáng sống ở đẳng cấp châu Á; phát triển hiệu quả theo mô hình kinh tế xanh, carbon thấp; là trung tâm tài chính quốc tế, logistics cấp quốc gia và điểm đến du lịch hàng đầu.

Đối với không gian phát triển, quy hoạch tổ chức thành phố Đà Nẵng theo 3 vùng kinh tế chính gồm: vùng công nghiệp - dịch vụ đô thị ven biển phía Đông; vùng nông nghiệp, lâm nghiệp miền núi phía Tây; vùng kinh tế biển, hải đảo. Các vùng này được kết nối bởi các hành lang kinh tế Bắc - Nam và Đông - Tây, hình thành chuỗi động lực phát triển đa cực; liên kết chặt chẽ giữa đô thị, công nghiệp, logistics và các khu vực sinh thái.

Định hình mô hình phát triển mới cho dài hạn

Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Lê Quang Nam đánh giá, việc điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố đến năm 2050, tầm nhìn 2075 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, trong bối cảnh Đà Nẵng bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen. Sau khi mở rộng không gian phát triển, Đà Nẵng đang sở hữu nhiều lợi thế nổi bật về vị trí chiến lược, tài nguyên thiên nhiên và giá trị văn hóa đặc sắc. Thành phố cũng giữ vai trò cửa ngõ ra biển của khu vực Tây Nguyên, Nam Lào, Đông Bắc Thái Lan, là điểm kết nối quan trọng của hành lang kinh tế Đông - Tây. Trong tương lai, Đà Nẵng được định hướng phát triển hai cảng hàng không quốc tế, hệ thống cảng biển quy mô lớn, trong đó cảng Liên Chiểu được kỳ vọng trở thành một trong những cảng biển trọng điểm quốc gia; đồng thời được Trung ương xác định là một trong hai trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam.

Các đại biểu, chuyên gia trình bày những quan điểm tiếp cận Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.

Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng cũng nhìn nhận, thành phố cũng đang đối mặt với nhiều thách thức như sự mất cân đối trong cấu trúc đô thị, áp lực quá tải tại khu vực lõi ven biển; hạ tầng giao thông và thoát nước chưa đáp ứng yêu cầu phát triển; nguy cơ tác động ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu. "Chính vì vậy, điều chỉnh quy hoạch lần này không chỉ là tổ chức lại không gian đô thị mà còn là định hình mô hình phát triển mới cho nhiều thập niên tới. Đồ án quy hoạch cần thiết phải tập trung vào tư duy dài hạn, xây dựng mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm; phát triển hạ tầng chiến lược gắn với giao thông công cộng; bảo tồn môi trường, cảnh quan, di sản và chủ động nhận diện, khơi thông các điểm nghẽn", ông Lê Quang Nam nhấn mạnh.

KTS Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cũng cho rằng, TP Đà Nẵng hiện nay đứng trước những thách thức lớn, đó là sự thay đổi cấu trúc hệ thống đô thị sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp (các thành phố, thị xã, thị trấn không còn, thay vào đó là các phường/xã/đặc khu).

Các thị xã và thị trấn của tỉnh Quảng Nam trước đây nay đã trở thành đơn vị hành chính cấp xã. Những thách thức của biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, khó lường, nhất là khu vực ven biển và vùng núi phía Tây của của tỉnh Quảng Nam (cũ). Vì vậy, nhiệm vụ quy hoạch chung lần này cần có cách tiếp cận mới. Định hướng phát triển không gian cần tạo được sự cân bằng, đặc biệt trú trọng phát triển khu vực trung du - miền núi và các đô thị của tỉnh Quảng Nam (cũ) và liên kết với các địa phương khác.

Cấu trúc đa cực, lấy con người làm trung tâm

Trao đổi tại hội thảo, các chuyên gia, nhà quản lý đều thống nhất việc xây dựng quy hoạch mới cần được tiếp cận với tầm nhìn dài hạn; phù hợp bối cảnh phát triển sau sáp nhập và đáp ứng yêu cầu trở thành cực tăng trưởng lớn của khu vực miền Trung.

Đánh giá về tiềm năng, lợi thế, các ý kiến cho rằng Đà Nẵng là một trong ít địa phương sở hữu đầy đủ 5 loại hình hạ tầng giao thông gồm: đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, hàng hải và hàng không. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thành phố phát triển thành trung tâm kết nối vùng, logistics và giao thương quốc tế. Chính vì vậy, thành phố cần phát huy tối đa lợi thế này thông qua việc lấy các đầu mối giao thông trọng điểm như cảng biển, sân bay, ga đường sắt và cửa khẩu quốc tế làm hạt nhân tổ chức không gian phát triển trong bối cảnh dư địa mở rộng.

Các chuyên gia cho rằng, sau sáp nhập, bản chất của việc điều chỉnh quy hoạch lần này như xây dựng một quy hoạch mới, đòi hỏi tư duy chiến lược và xác định rõ vai trò, vị thế của thành phố cho nhiều năm sau. Đặc biệt, ưu tiên hàng đầu là phát triển hệ thống hạ tầng logistics đa phương thức, kết nối đồng bộ giữa trung tâm Đà Nẵng với Tam Kỳ, Chu Lai, Tây Nguyên và các địa phương lân cận. Thành phố tổ chức phát triển theo mô hình hai cực tăng trưởng, gồm cực Bắc là phía Bắc Đà Nẵng và cực Nam là cụm Tam Kỳ - Chu Lai, được kết nối bằng hệ thống giao thông hiện đại nhằm chia sẻ hiệu quả các chức năng đô thị, dịch vụ và công nghiệp. Cùng với đó là sớm xác định vị trí phù hợp cho các động lực mới như trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, đô thị cảng biển và đô thị sân bay.

Đơn vị tư vấn Skidmore, Owings & Merrill (SOM) đã đề xuất mô hình "thành phố 20 phút" với định hướng xây dựng các tiện ích mà người dân có thể tiếp cận trường học, y tế, thương mại, công viên và giao thông công cộng trong bán kính khoảng 20 phút đi bộ, đi xe đạp hoặc sử dụng phương tiện giao thông công cộng.

Một góc TP Đà Nẵng có một bên là biển, một bên là sông

Kiến trúc sư Vũ Quang Hùng - Trưởng ban Quản lý Khu Công nghệ cao và các Khu công nghiệp Đà Nẵng cho rằng đây là một đề xuất rất đáng quan tâm. Vì con số 20 phút không đơn thuần là thời gian hay giải pháp giao thông, mà còn là mô hình tổ chức đô thị lấy con người làm trung tâm, nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm chi phí xã hội. Theo ông Hùng, TP Đà Nẵng sau sáp nhập không phải là "một đô thị mở rộng" mà là một "vùng đô thị - kinh tế tổng hợp" với cấu trúc đa trung tâm, nơi các cực phát triển phải vận hành theo cơ chế bổ trợ thay vì cạnh tranh. Đà Nẵng được định vị là trung tâm hành chính, tài chính, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo; Hội An là cực văn hóa - sáng tạo - du lịch; Tam Kỳ - Chu Lai trở thành cực công nghiệp, logistics thông minh và cảng biển nước sâu. "Đây là hướng tiếp cận rất quan trọng vì phần lớn các đô thị đang phát triển tại Việt Nam hiện nay vẫn mang mô hình đơn cực. Trong đó mọi nguồn lực tiếp tục dồn nén vào khu vực trung tâm cũ, dẫn đến quá tải hạ tầng, áp lực giao thông, làm giá đất tăng cao, thiếu quỹ đất công nghiệp và suy giảm chất lượng sống đô thị", ông Hùng trao đổi.

Trong khi đó, ông Phan Cao Thọ (Trường đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng) đề xuất tầm nhìn tới 2050, Đà Nẵng cần hướng đến tính kết nối giữa các tầng không gian. Theo ông Thọ, nếu đặt trong tầm nhìn tới 2075, quy hoạch hiện tại tuy đã có tư duy đa tầng về không gian vật lý (ngầm - mặt đất - trên cao), nhưng chưa tích hợp đầy đủ các lớp kinh tế mới sẽ định hình đô thị. Ví dụ như kinh tế không gian tầm thấp sẽ được phát triển như thế nào, tích hợp ra sao với quy hoạch ngầm, mặt đất trải rộng cả 3 trục động lực. "Phải tính tới kết nối như thế nào giữa các tầng ngầm - mặt đất - không gian tầm thấp trong quy hoạch chung đô thị, phục vụ hiệu quả cho kinh tế logistics đô thị", ông Thọ nêu vấn đề.

Đông A

Nguồn CAĐN : https://cadn.com.vn/to-chuc-lai-khong-gian-do-thi-dinh-hinh-mo-hinh-phat-trien-lau-dai-cho-da-nang-post341477.html