Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng, Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN
Chánh án John Roberts, nêu rõ rằng Tổng thống không thể tự trao cho mình quyền lực “phi thường” để áp thuế quan không giới hạn về mức độ, thời hạn và phạm vi nếu không có sự ủy quyền cụ thể từ Quốc hội.
Theo phán quyết, cơ sở pháp lý về tình trạng khẩn cấp mà chính quyền Tổng thống Trump viện dẫn là “không đủ căn cứ”.
Trong giai đoạn đầu nhiệm kỳ hai, Tổng thống Trump từng ban hành sắc lệnh áp mức thuế cơ bản 10% đối với hầu hết các quốc gia có quan hệ thương mại với Mỹ, đồng thời đánh thuế cao hơn đối với những nước có thặng dư thương mại lớn với Washington. Một số mặt hàng từ Trung Quốc từng bị áp thuế lên tới 145%, trong khi hàng hóa từ Canada và Mexico chịu mức thuế 25% và sau đó tăng lên 35%.
Phản ứng trước phán quyết của Tòa án Tối cao, Tổng thống Trump bày tỏ “rất đáng thất vọng” và khẳng định sẽ tìm hướng đi pháp lý khác để duy trì công cụ thuế quan.
Nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố sẽ viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để ban hành sắc lệnh hành pháp áp mức thuế tạm thời 10% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ. Mức thuế này sẽ được áp chồng lên các khoản thuế vẫn còn hiệu lực sau phán quyết của tòa.
Theo quy định của Điều 122, Tổng thống Mỹ có thể áp thuế quan lên tới 15% trong thời gian tối đa 150 ngày nhằm xử lý tình trạng thâm hụt thương mại. Sau thời hạn này, mọi quyết định gia hạn phải được Quốc hội Mỹ phê chuẩn.
Phán quyết của Tòa án Tối cao và động thái đáp trả của Nhà Trắng đã khiến nhiều đối tác thương mại lớn của Mỹ theo dõi sát sao.
Canada cho biết các mức thuế hiện hành vẫn gây thiệt hại nặng nề cho những ngành như thép, nhôm và ô tô, đồng thời bày tỏ mong muốn hợp tác với Mỹ để thúc đẩy tăng trưởng song phương.
Chính phủ Anh và Liên minh châu Âu khẳng định sẽ tiếp tục trao đổi với Washington để làm rõ tác động của phán quyết đối với chính sách thuế trong thời gian tới.
Tại châu Á, Hàn Quốc cho biết đang cân nhắc các biện pháp ứng phó phù hợp nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia trước những điều chỉnh chính sách thương mại mới của Mỹ.
Vinh Trang (TTXVN)