Toan tính của hãng drone Trung Quốc khi kiện cơ quan Mỹ

3 giờ trướcBài gốc

DJI vừa công khai thách thức cơ quan phụ trách viễn thông Mỹ

Vụ kiện pháp lý này nhằm thách thức quyết định gây tranh cãi được đưa ra vào tháng 12 vừa qua của cơ quan quản lý viễn thông Mỹ, trong đó cấm nhập khẩu các sản phẩm mới và linh kiện quan trọng từ các nhà sản xuất nước ngoài bị liệt vào danh sách đen. DJI lập luận rằng lệnh cấm này không chỉ vi hiến mà còn dựa trên những quy trình thiếu minh bạch, đẩy người dùng Mỹ vào thế thiệt thòi khi không được tiếp cận các công nghệ tiên tiến nhất. Trong khi cáo buộc về an ninh quốc gia vẫn chưa bao giờ được chứng minh bằng bằng chứng cụ thể.

Cáo buộc vi hiến và quy trình "kết tội không bằng chứng"

Đơn kiện được đệ trình vào thứ sáu vừa qua là đòn phản công mạnh mẽ nhất của DJI sau nhiều tháng chịu sức ép từ Washington. Trọng tâm của vụ kiện xoay quanh lập luận rằng quyết định của FCC là "sai sót nghiêm trọng cả về mặt thủ tục lẫn nội dung", vi phạm trực tiếp Hiến pháp Mỹ và các quy định của luật liên bang.

Phía DJI khẳng định rằng FCC chỉ có thẩm quyền bổ sung các sản phẩm vào "Danh sách Phủ sóng" (Covered List) – danh sách các thiết bị bị cấm nhập khẩu và cấp phép – khi và chỉ khi chúng thực sự gây ra mối đe dọa an ninh quốc gia. Tuy nhiên, theo người phát ngôn của hãng, cơ quan này chưa bao giờ chỉ ra được bất kỳ mối đe dọa cụ thể nào gắn liền với DJI hay các sản phẩm của họ.

Sự bức xúc của nhà sản xuất drone lớn nhất thế giới còn nằm ở việc họ bị tước đoạt quyền tự bào chữa, một nguyên tắc cơ bản của Tu chính án thứ 5 trong Hiến pháp Mỹ. Dù đã nỗ lực liên hệ và đề nghị hợp tác với chính phủ liên bang nhiều lần để giải trình, DJI cho biết họ chưa bao giờ được trao cơ hội để cung cấp thông tin hay phản bác lại các lo ngại.

Thay vào đó, quyết định của FCC được đưa ra một cách áp đặt, ngăn chặn hoàn toàn việc cấp phép cho các mẫu drone mới. Điều này có nghĩa là trong khi các mẫu drone cũ hiện có vẫn được phép lưu hành và bán tại Mỹ, thì bất kỳ công nghệ đột phá nào mà DJI phát triển trong tương lai sẽ bị chặn ngay tại cửa khẩu.

Quyết định này càng trở nên khó hiểu hơn khi vào tháng 1, FCC tuyên bố miễn trừ lệnh cấm nhập khẩu đối với một số mẫu drone nước ngoài mới cho đến cuối năm 2026, nhưng lại loại trừ hoàn toàn các sản phẩm đến từ Trung Quốc như DJI hay Autel Robotics. Hành động này bị DJI mô tả là sự phân biệt đối xử và hạn chế kinh doanh một cách cẩu thả.

Nó không chỉ gây tổn hại nghiêm trọng đến hoạt động thương mại của công ty mà còn tước đi quyền lợi của người tiêu dùng Mỹ. Trong khi người dùng tại châu Âu hay châu Á được trải nghiệm những tính năng an toàn và công nghệ bay mới nhất, thì thị trường Mỹ lại bị đóng băng với những công nghệ cũ kỹ, tạo ra một nghịch lý kìm hãm sự phát triển của chính các ngành công nghiệp phụ thuộc vào drone tại Mỹ.

Bàn cờ chính trị và thế kẹt của chuỗi cung ứng nội địa

Vụ kiện của DJI không chỉ là câu chuyện pháp lý đơn thuần giữa một doanh nghiệp và cơ quan quản lý, mà nó phản ánh sự giằng co quyết liệt trong mối quan hệ Mỹ - Trung, nơi công nghệ drone đã trở thành một mặt trận địa chính trị nóng bỏng. DJI hiện nắm giữ khoảng 70% thị phần drone dân dụng toàn cầu và cung cấp hơn một nửa số lượng drone thương mại đang hoạt động tại Mỹ. Sự thống trị này khiến bất kỳ lệnh cấm nào nhắm vào họ cũng gây ra những chấn động lớn đối với cộng đồng người dùng Mỹ, từ các nhà làm phim, kỹ sư xây dựng cho đến nông dân và lực lượng cứu hộ.

Nguồn cơn của lệnh cấm xuất phát từ một yêu cầu trong luật ngân sách quốc phòng năm ngoái, buộc DJI và đối thủ đồng hương Autel phải trải qua một cuộc kiểm toán an ninh quốc gia. Tuy nhiên, dù DJI đã nhiều lần chủ động đề nghị hợp tác, không có bất kỳ cuộc đánh giá nào được hoàn tất trước thời hạn chót vào tháng 12.

Thay vì gia hạn hoặc xem xét lại quy trình, cơ quan chức năng Mỹ đã chọn giải pháp cực đoan là ban hành lệnh cấm mặc định. Sự việc này diễn ra trong bối cảnh chính quyền cựu Tổng thống Trump, người vừa trở lại nắm quyền vào năm 2025, đã ký một sắc lệnh hành pháp vào tháng 6 nhằm siết chặt trọng tâm vào việc hỗ trợ các nhà sản xuất drone nội địa và củng cố chuỗi cung ứng trong nước.

Mặc dù mục tiêu của Washington là thúc đẩy các công ty Mỹ như Skydio (vốn đang nằm trong danh sách trừng phạt trả đũa của Trung Quốc) vươn lên, nhưng thực tế thị trường lại cho thấy sự phản kháng mạnh mẽ từ phía người dùng. Các nhà vận hành drone tại Mỹ lo ngại rằng việc loại bỏ DJI sẽ để lại một khoảng trống lớn về công nghệ và giá thành mà các sản phẩm nội địa chưa thể lấp đầy ngay lập tức.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Mỹ vẫn giữ nguyên quan điểm liệt DJI vào danh sách "công ty quân sự Trung Quốc", một cáo buộc mà DJI kiên quyết phủ nhận và cũng đang theo đuổi một vụ kiện khác để gỡ bỏ nhãn mác này. Cuộc chiến pháp lý tại Tòa phúc thẩm Khu vực 9 vì thế sẽ là một phép thử quan trọng, quyết định liệu các lý do an ninh quốc gia có thể vượt qua các nguyên tắc về quy trình tố tụng công bằng hay không, và liệu bầu trời nước Mỹ có còn chỗ cho những cánh bay đến từ bên kia bán cầu trong tương lai.

Bùi Tú

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/toan-tinh-cua-hang-drone-trung-quoc-khi-kien-co-quan-my-246689.html