Tôi dạy con công thức 'chia hũ', để tiền lì xì làm 4 phần

6 giờ trướcBài gốc

Tết năm nay, đứa con trai 12 tuổi của tôi cẩn thận xếp từng phong bao lì xì lên bàn, rồi thỏ thẻ xin bố cho giữ một phần. Tôi chợt nhận ra một điều, đây có lẽ là lần đầu tiên nó ý thức rõ ràng về việc tiêu tiền. Trước đó với con, lì xì đơn giản là niềm vui được nhận quà, cảm giác sung sướng khi mở phong bao đỏ, là những con số mà chưa kịp hiểu giá trị đã trôi qua rất nhanh sau vài món đồ chơi.

Tôi không lớn lên trong gia đình dư dả. Tuổi thơ tôi gắn với những đồng tiền lẻ được mẹ dặn giữ kỹ trong túi áo, với cảm giác đắn đo khi mua một cuốn truyện tranh hay cây bút mới. Lúc đi làm, tôi từng tiêu tiền theo bản năng, có bao nhiêu xài bấy nhiêu, và phải trả giá bằng những tháng ngày chật vật cày cuốc.

Khi cơm áo gạo tiền thúc ép, trách nhiệm với vợ con đè nặng trên vai, tôi mới học dần cách quản lý chi tiêu. Có lẽ vì thế, tôi không muốn con mình bước vào đời với sự ngây ngô về tiền bạc, cũng không muốn nó lớn lên trong tâm thế tiền là thứ luôn sẵn.

Khi tổng hợp xong tiền lì xì, tôi cùng con ngồi xuống, đổ tất cả ra bàn, đếm từng tờ. Tôi không giấu con, cũng không giữ hộ theo kiểu cha mẹ cầm giúp. Tôi nói với con rằng, số tiền này là của con, nhưng dùng thế nào thì cần học. Cầm tổng số tiền lì xì 2,2 triệu đồng của con trên tay, tôi bắt đầu dạy một công thức rất đơn giản là "chia hũ" để tiêu.

Tôi lấy ví dụ bốn chiếc hũ nhỏ, sử dụng cốc giấy, không cần cầu kỳ. Mỗi hũ mang một cái tên rất dễ nhớ. Hũ tiêu dùng, hũ tiết kiệm, hũ chia sẻ, hũ đầu tư học tập. Tôi giải thích cho con bằng những ví dụ gần gũi.

Công thức 4 chiếc hũ: Tiết kiệm, chi tiêu, chia sẻ, đầu tư. (Ảnh minh họa: AI)

Hũ tiêu dùng là để mua những thứ con thích, đồ chơi, sách, món ăn vặt. Hũ tiết kiệm là để dành cho một mong muốn lớn hơn, một món đồ con thực sự cần và phải chờ đợi. Hũ chia sẻ là để giúp người khác, có thể là bỏ vào thùng từ thiện, mua quà cho bạn khó khăn, hoặc đơn giản là góp cùng bố mẹ khi đi ăn nhà hàng. Hũ đầu tư học tập là tiền dành cho sách, lớp học kỹ năng, những thứ giúp con giỏi hơn, chứ không chỉ vui hơn.

Tôi không áp đặt tỷ lệ cứng nhắc, vì mỗi thời điểm có thể điều chỉnh, cân đối. Với con nhỏ, tôi gợi ý mỗi hũ một phần tư. Con nhìn tôi, suy nghĩ một lúc rồi gật đầu. Khoảnh khắc đó, tôi thấy con bắt đầu hiểu rằng tiền có nhiều con đường đi, chứ không chỉ một hướng là tiêu hết.

Đầu tiên, con chọn mua sách, rồi tự tay bỏ tiền vào hũ đầu tư, với vẻ mặt rất nghiêm túc. Sau đó, con nhanh chóng cho tiền vào hũ tiết kiệm. Chỉ còn hũ tiêu dùng và hũ chia sẻ.

Điều làm tôi bất ngờ là con không còn đòi mua mọi thứ như trước nữa. Dù từng yêu thích một món đồ chơi, quyết tâm có tiền lì xì sẽ mua ngay, nhưng nay con lại hỏi tôi, nếu mua cái này thì lấy tiền ở hũ nào. Khi tôi hỏi lại, con im lặng suy nghĩ rồi quyết định không mua, vì không muốn hũ tiêu dùng của mình hết ngay sau Tết.

Tôi nhận ra, bài học về tiền không nằm ở con số, mà ở khả năng trì hoãn, ở biết lựa chọn. Chia hũ không làm con tôi keo kiệt, cũng không biến nó thành đứa trẻ chỉ biết tính toán. Ngược lại, con bắt đầu biết nhìn rộng hơn, có kế hoạch hơn về các khoản chi.

Sau đó, con chủ động cho tiền vào hũ chia sẻ để mua bánh cho một bạn thân trong lớp. Tôi không gợi ý. Con làm vì con thấy đó là việc đó đúng đắn hơn là mua đồ chơi.

Vợ hỏi tôi dạy con về tiền sớm như vậy có làm mất đi sự hồn nhiên không? Tôi nghĩ ngược lại. Hồn nhiên không đồng nghĩa với thiếu kiến thức. Trẻ con vẫn có thể vui, vẫn có thể mơ mộng, nhưng đồng thời hiểu rằng mọi thứ đều cần lên kế hoạch. Khi con hiểu tiền đến từ đâu và đi về đâu, con sẽ biết trân trọng hơn giá trị của đồng tiền.

Tôi không kỳ vọng con mình lớn lên trở thành người giàu có. Điều tôi mong là con không sợ tiền, cũng không lệ thuộc vào tiền. Biết tiêu, biết giữ, biết cho đi, và biết đầu tư cho bản thân, với tôi, như vậy là đủ.

Tết rồi sẽ qua, phong bao lì xì rồi sẽ mỏng dần, tôi chắc cũng sẽ phải cho con thêm tiền tiêu vặt. Thế nhưng tôi hy vọng, con không coi công thức bốn chiếc hũ tài chính là công thức cứng nhắc mà như một thói quen sống, biết tiết kiệm, cân nhắc trước khi tiêu, biết nghĩ đến người khác, và biết dành một phần cho tương lai.

Vũ Quân

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/toi-day-con-cong-thuc-chia-hu-de-tien-li-xi-lam-4-phan-ar1001351.html