Nhiều app ghép mặt đang nổi lên nhanh chóng ở Trung Quốc. Ảnh: Xinghui.
Xiaoxuan, một nhân viên văn phòng bình thường, phát hiện ảnh cá nhân mình bị dùng làm mẫu ghép mặt trên app AI tên Xinghui. Cô phát hiện ra điều này khi một người bạn gửi ảnh chụp màn hình. Khuôn mặt trong ảnh đã bị thay thế bằng người khác, nhưng quần áo, tư thế và phông nền vốn thuộc về Xiaoxuan. Tổng cộng hơn 800 người đã dùng ảnh này làm mẫu.
"Tôi đâu phải là người nổi tiếng trên mạng, sao ảnh của tôi lại bị dùng làm mẫu mà tôi không hề hay biết", Xiaoxuan đăng bài thắc mắc trên QQ, nhận về lượng tương tác lớn.
Cô đã thử bình luận vào video người đã dùng mẫu đó để tạo ảnh, nhưng bị chặn. Chủ tài khoản sau đó giải thích rằng anh ta không biết ảnh là của Xiaoxuan mà chỉ lấy trực tiếp từ ứng dụng.
Xiaoxuan bị khai thác hình ảnh cá nhân trên app ghép mặt AI. Ảnh: QQ.
Ứng dụng Xinghui được giới thiệu là công cụ tạo ảnh đại diện bằng AI, sở hữu hơn 20,82 triệu lần tải xuống chỉ riêng tại Trung Quốc. Trang chủ hiển thị nhiều mẫu ảnh chân dung do người dùng tải lên, một số gắn nhãn "được tạo bằng AI", số khác thì không. App cũng thu phí người dùng để sử dụng tính năng ghép mặt.
Xiaoxuan nhiều lần liên hệ bộ phận chăm sóc khách hàng và gắn thẻ tài khoản chính thức trên mạng xã hội nhưng không nhận được phản hồi.
Trong phần đánh giá ứng dụng, nhiều người dùng chấm điểm thấp và đề cập đến vấn đề "đánh cắp hình ảnh". Xiaoxuan cho rằng hành vi này khác với vi phạm bản quyền hình ảnh thông thường. Dù khuôn mặt bị thay đổi, người quen vẫn nhận ra cô qua cơ thể, trang phục và bối cảnh.
"Tôi cảm thấy mình như đang bị lợi dụng làm phông nền cho người khác. Một phần cuộc sống của tôi đã bị biến thành trò cười có thể thay thế tùy ý", cô chia sẻ.
Luật sư Cheng Ruling thuộc Văn phòng Luật Hubei Fuxi, phân tích rằng mấu chốt nằm ở "khả năng nhận dạng". Theo đó, cá nhân có quyền hợp pháp tạo ra, sử dụng và cho phép người khác dùng hình ảnh cá nhân. Nếu khuôn mặt bị thay nhưng cơ thể vẫn đủ để nhận dạng ra một người cụ thể, hành vi đó vẫn cấu thành vi phạm quyền hình ảnh.
Về trách nhiệm pháp lý, luật sư Cheng cho rằng cả người dùng lẫn nền tảng đều có thể bị truy cứu. Đơn vị phát hành ứng dụng với tư cách nhà điều hành có nghĩa vụ kiểm duyệt nội dung người dùng đăng tải, song họ có thể đã hành động cẩu thả hoặc cố ý bỏ qua. Việc xóa mẫu ảnh sau sự việc không giúp ứng dụng thoát khỏi trách nhiệm.
Luật sư Cheng khuyến nghị nạn nhân nên quay màn hình ghi lại toàn bộ quá trình từ khi mở ứng dụng đến khi xem ảnh vi phạm. Người bị hại có thể yêu cầu bồi thường dựa theo thiệt hại thực tế hoặc lợi nhuận bên vi phạm thu được. Nếu cả 2 đều khó chứng minh, tòa án sẽ tự quyết định mức bồi thường dựa trên phạm vi và thời gian vi phạm.
Minh Hoàng