Ông Võ Đức Thắng – Chủ tịch Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và Trí thức Việt Nam tại Đài Loan (Trung Quốc) phát biểu tại cuộc tọa đàm. Ảnh: TTXVN phát
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Quốc, chương trình hướng tới việc tạo diễn đàn để trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong giảng dạy tiếng Việt và giới thiệu học liệu mới, từ đó góp phần gìn giữ tiếng mẹ đẻ và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam trong cộng đồng người Việt Nam tại Đài Loan. Đồng thời, tọa đàm cũng thúc đẩy kết nối mạng lưới giảng viên giảng dạy tiếng Việt tại Đài Loan thuộc VIN Taiwan. Tọa đàm có sự tham dự của đại diện Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, cùng các cơ quan đại diện Việt Nam tại Đài Loan và các chuyên gia, giảng viên đến từ Đài Loan, Việt Nam và nhiều quốc gia khác.
Phát biểu tại cuộc tọa đàm, ông Nguyễn Duy Anh – Tổng thư ký Mạng lưới Giảng dạy tiếng Việt và Văn hóa Việt Nam toàn cầu, chia sẻ việc giữ gìn và phát huy tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là trách nhiệm chung, sứ mệnh chung, hành trình chung cần có sự vào cuộc đồng bộ, liên tục của Nhà nước, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, các hội đoàn, các thầy cô giáo, các lớp học tiếng Việt, các bậc phụ huynh và chính các em học sinh. Theo ông Nguyễn Duy Anh, mở một lớp học tiếng Việt không quá khó nhưng giữ được lớp học ấy tồn tại bền bỉ, phát triển đều đặn, có chất lượng, có người học quay trở lại, có phụ huynh đồng hành, có giáo viên gắn bó, có học liệu phù hợp và có sức lan tỏa trong cộng đồng – đó mới là thách thức lớn.
Ông Nguyễn Duy Anh – Tổng thư ký Mạng lưới Giảng dạy tiếng Việt và Văn hóa Việt Nam toàn cầu chia sẻ tại cuộc tọa đàm. Ảnh: TTXVN phát
Tại sự kiện, bà Ngô Phương Thảo – Phó Chủ nhiệm Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc đánh giá cao ý nghĩa của tọa đàm trong bối cảnh cộng đồng người Việt tại Đài Loan đang phát triển nhanh. Cùng với sự gia tăng về số lượng, nhu cầu gìn giữ tiếng Việt và truyền dạy văn hóa cho thế hệ trẻ ngày càng trở nên cấp thiết. Tuy nhiên, hoạt động giảng dạy hiện nay vẫn còn phân tán, thiếu sự kết nối và chưa có một hệ sinh thái đủ mạnh để phát triển bền vững.
Ở góc độ đơn vị đồng tổ chức, ông Võ Đức Thắng – Chủ tịch Mạng lưới Đổi mới Sáng tạo và Trí thức Việt Nam tại Đài Loan (VIN Taiwan) nhấn mạnh vai trò của kết nối cộng đồng, mong muốn thông qua chương trình này sẽ từng bước hình thành một mạng lưới giáo viên dạy tiếng Việt tại Đài Loan – nơi các thầy cô có thể chia sẻ kinh nghiệm, học liệu và hỗ trợ lẫn nhau. Ông cho biết VIN Taiwan sẽ đóng vai trò cầu nối giữa cộng đồng tại Đài Loan với các mạng lưới giảng dạy tiếng Việt trong khu vực và trên toàn cầu, góp phần lan tỏa những mô hình hiệu quả.
Ông Võ Đức Thắng chia sẻ, trong những năm qua, cộng đồng người Việt Nam tại Đài Loan không ngừng phát triển cả về số lượng và chất lượng. Song song với đó, nhu cầu gìn giữ tiếng Việt, truyền dạy ngôn ngữ và văn hóa cho thế hệ trẻ ngày càng trở nên cấp thiết. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hoạt động giảng dạy tiếng Việt trong cộng đồng hiện nay vẫn chưa được kết nối mạnh mẽ. Chính vì vậy, việc tổ chức tọa đàm không chỉ để nhìn lại thực trạng, mà còn để cùng nhau đề xuất những giải pháp thiết thực và bền vững trong thời gian tới.
Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, Chủ biên bộ sách “Vui học tiếng Việt”, hướng dẫn cho các cô giáo và phụ huynh, học sinh tại Đài Loan (Trung Quốc) sử dụng giáo trình. Ảnh: Mạc Luyện/ PV TTXVN tại Trung Quốc
GS.TS Nguyễn Minh Thuyết – Tổng chủ biên Chương trình giáo dục phổ thông 2018, Chủ biên bộ sách “Vui học tiếng Việt” nhấn mạnh tại cuộc tọa đàm rằng không thể dạy tiếng Việt cho trẻ em ở nước ngoài theo cách truyền thống. Các em cần một phương pháp học gắn với trải nghiệm, với văn hóa và niềm vui – để các em chủ động tiếp cận, chứ không phải học trong áp lực. Bộ học liệu “Vui học tiếng Việt” được thiết kế theo định hướng này, giúp trẻ em kiều bào tiếp cận tiếng Việt một cách tự nhiên, phù hợp với môi trường đa ngôn ngữ. Ông nhấn mạnh rằng việc giữ gìn tiếng Việt trong thế hệ thứ hai, thứ ba không thể chỉ dựa vào nỗ lực của lớp học, mà cần sự đồng hành của gia đình và môi trường cộng đồng, trong đó học liệu đóng vai trò cầu nối quan trọng.
Cô Nguyễn Thị Liên Hương, Giảng viên bộ môn tiếng Việt tại Đại học Đài Loan (NTU), diễn giả tại buổi tọa đàm đã chia sẻ một số nét khái quát về thực trạng giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam tại Đài Loan. Cô cho biết từ năm 2019, tiếng Việt được dạy ở cấp tiểu học như ngôn ngữ mẹ đẻ và ở cấp trung học như ngoại ngữ thứ hai. Tiếng Việt bắt đầu được giảng dạy tại các trường đại học Đài Loan khoảng 20 năm trước và là ngôn ngữ Đông Nam Á được giảng dạy phổ biến nhất tại Đài Loan.
Theo cô Liên Hương, thế hệ thứ hai – đặc biệt là con em trong các gia đình có mẹ hoặc cha là người Việt – đóng vai trò then chốt trong việc phát triển tiếng Việt ở Đài Loan. Nếu được hỗ trợ đúng hướng, các em không chỉ biết tiếng Việt, mà còn sử dụng tiếng Việt một cách tự tin, đây sẽ là cầu nối quan trọng giữa Việt Nam và Đài Loan. Bên cạnh đó, số lượng lưu học sinh Việt Nam tại Đài Loan ngày càng tăng, điều này sẽ tạo môi trường tự nhiên để người Đài Loan tiếp xúc và học tiếng Việt.
Bên cạnh những kết quả trước mắt, việc giảng dạy tiếng Việt ở Đài Loan vẫn còn một số khó khăn. Cô Liên Hương cho biết hiện tại chất lượng giảng dạy tiếng Việt chưa đồng đều, thiếu giáo trình thống nhất phù hợp với bối cảnh Đài Loan, thiếu giáo viên được đào tạo bài bản, khả năng tiếng Việt của các em thế hệ thứ hai thường chỉ dừng ở mức nghe hiểu cơ bản. Cô Liên Hương cho rằng để phát triển bền vững tiếng Việt và văn hóa Việt Nam trong cộng đồng, cần tăng cường kết nối giữa gia đình – nhà trường – cộng đồng; xây dựng lộ trình phát triển tiếng Việt ở nhiều cấp độ, xây dựng khung chuẩn chung và tăng cường đào tạo giáo viên, nhằm đảm bảo chất lượng giảng dạy tiếng Việt một cách bài bản và lâu dài.
Cô Nguyễn Thị Liên Hương, Giảng viên bộ môn tiếng Việt tại Đại học Đài Loan (Trung Quốc) (ngồi ngoài cùng, bên phải), diễn giả tại cuộc tọa đàm. Ảnh: TTXVN phát.
Là người tham gia biên soạn và xuất bản nhiều đầu sách phục vụ giảng dạy tiếng Việt tại Đài Loan và Mỹ, cô Liên Hương nhận thấy nếu được đầu tư đúng hướng, tiếng Việt hoàn toàn có thể từng bước khẳng định vị thế như một ngôn ngữ khu vực có ý nghĩa thực tiễn tại Đài Loan.
Tại buổi tọa đàm, các cô giáo dạy tiếng Việt cũng bày tỏ mong muốn có những lớp tập huấn tại Đài Loan về chuyên môn, cũng như học thêm các ứng dụng AI trong dạy ngôn ngữ. Đồng thời các cô cũng hy vọng có thể xây dựng môi trường để con em có thể khám phá văn hóa Việt, tạo động lực học tiếng Việt.
Quang cảnh cuộc tọa đàm được tổ chức tại Đại họa Khoa học và Công nghệ Đài Loan (NTUST), Trung Quốc. Ảnh: TTXVN phát
Mạng lưới Giảng dạy tiếng Việt và gìn giữ văn hóa Việt Nam toàn cầu ra đời vào tháng 9/2025, với khát vọng kết nối những tấm lòng yêu tiếng Việt trên khắp năm châu. Đến nay, Mạng lưới đã thu hút sự tham gia của hàng trăm giáo viên, tình nguyện viên và chuyên gia ngôn ngữ đến từ hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Cộng đồng người Việt tại Đài Loan hiện nay đang phát triển nhanh. Cộng đồng này với nhu cầu vừa duy trì tiếng Việt như một ngôn ngữ di sản, vừa đóng vai trò cầu nối văn hóa giữa Việt Nam và Đài Loan. Ban tổ chức cũng hy vọng qua buổi tọa đàm, sự kết nối giữa các bên sẽ tiếp tục được củng cố, các sáng kiến và mô hình tốt sẽ tiếp tục được lan tỏa và đặc biệt, tình yêu tiếng Việt sẽ tiếp tục được bồi đắp bền bỉ trong cộng đồng người Việt Nam tại Đài Loan./.
Mạc Luyện (TTXVN)