Tham dự cuộc gặp mặt có các Ủy viên Bộ Chính trị: Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài; Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu
Cần có cách tiếp cận mang tính chiến lược, đồng bộ, thực chất hơn
Báo cáo với lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn cho biết, trong nhiệm kỳ khóa XV, công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc đã đạt được những thành tựu rất quan trọng, thể hiện bản chất tốt đẹp, ưu việt của Nhà nước ta. Niềm tin của đồng bào các dân tộc đối với Đảng, Nhà nước và chế độ tiếp tục được củng cố và tăng cường; đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân không ngừng được cải thiện về mọi mặt.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu
Thông qua hoạt động của Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số, nhiều nguyện vọng, ý kiến, kiến nghị chính đáng của đồng bào đã được phản ánh kịp thời đến các cơ quan có thẩm quyền, để từng bước được thể chế hóa thành chính sách cụ thể.
Bước vào nhiệm kỳ mới, Quốc hội đang đứng trước trọng trách, yêu cầu rất lớn mà tinh thần Đại hội XIV của Đảng đặt ra. Thay mặt các đại biểu Quốc hội người dân tộc thiểu số, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc khẳng định, sẽ kế thừa truyền thống tốt đẹp, không ngừng đoàn kết, đổi mới, sáng tạo; phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm trước cử tri và đồng bào các dân tộc; giữ vững bản lĩnh, trí tuệ, gắn bó mật thiết với Nhân dân; tiếp tục tích cực, đóng góp quan trọng trong việc thực hiện, xây dựng và hoàn thiện chính sách dân tộc, nâng cao hiệu quả giám sát, phản ánh kịp thời tiếng nói của đồng bào.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu
Phát biểu tại cuộc gặp mặt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, Đảng ta luôn xác định đại đoàn kết toàn dân tộc là một nhiệm vụ chiến lược, là nguồn sức mạnh để quyết định mọi thắng lợi. Qua 15 nhiệm kỳ với chặng đường trên 80 năm đồng hành cùng đất nước, đội ngũ đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số đã không ngừng trưởng thành, khẳng định vai trò trong xây dựng chính sách, pháp luật, giám sát thực thi và kết nối giữa nghị trường với thực tế đời sống của đồng bào.
Nêu bật những kết quả đã đạt được trong công tác dân tộc thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng chỉ rõ, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn là khu vực còn nhiều khó khăn nhất của cả nước. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với vai trò giám sát, kiến nghị và theo dõi thực thi của các đại biểu Quốc hội.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, điểm cốt lõi không phải là thiếu chủ trương, mà là chất lượng thể chế và hiệu quả tổ chức thực hiện. Khoảng cách giữa chủ trương và thực tiễn vẫn còn rất đáng kể. Nguyên nhân quan trọng là cách tiếp cận ở một số lĩnh vực vẫn nặng về hỗ trợ, chưa chuyển mạnh sang tạo điều kiện để phát triển, dẫn đến hiệu quả chưa bền vững.
Để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, "cần có cách tiếp cận mang tính chiến lược, đồng bộ, thực chất hơn đối với công tác dân tộc và chính sách dân tộc".
Pháp luật phải phản ánh đúng thực tiễn từng địa bàn, từng cộng đồng dân tộc
Trên cơ sở đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh một số định hướng lớn, đồng thời cũng xác định rõ vai trò và nhiệm vụ đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số.
Thứ nhất, tiếp tục phải đổi mới căn bản tư duy về công tác dân tộc và chính sách dân tộc. Trọng tâm không chỉ là hỗ trợ, mà phải chuyển mạnh sang tạo điều kiện để phát triển, tạo cơ hội để người dân vươn lên. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở giảm nghèo, mà phải nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống một cách bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển, bảo đảm sự bình đẳng thực chất.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tặng quà các đại biểu dự cuộc gặp mặt
Thứ hai, phải đặt công tác dân tộc trong tổng thể chiến lược phát triển của đất nước. Phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi không chỉ là nhiệm vụ kinh tế - xã hội, mà còn là nhiệm vụ chính trị có ý nghĩa chiến lược, gắn với củng cố lòng dân, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững quốc phòng an ninh và chủ quyền quốc gia.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tặng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cuốn Hiến pháp Nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tặng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cuốn Hiến pháp Nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
"Yêu cầu phát triển đất nước là hài hòa, bình đẳng, toàn diện. Chúng ta không thể để một vùng phát triển cao và còn có những vùng không phát triển, tạo ra chênh lệch về mặt xã hội, nảy sinh những xung đột hay những mâu thuẫn trong xã hội. Chúng ta phải giải quyết một cách hài hòa, bình đẳng, mọi người sinh ra đều có những quyền như thế, không phân biệt dân tộc, tôn giáo. Trong điều kiện hiện nay, đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ là hỗ trợ phát triển, mà còn là đầu tư cho ổn định và cho tương lai lâu dài của đất nước. Đây cũng là lĩnh vực mà các đại biểu Quốc hội cần quan tâm nhiều hơn trong quá trình thảo luận quyết định và giám sát chính sách", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu
Thứ ba, tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo phát triển gắn với đặc thù của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Pháp luật không chỉ cần đồng bộ, rõ ràng, mà phải phản ánh đúng thực tiễn từng địa bàn, từng cộng đồng dân tộc. Những vấn đề đặc thù của vùng cao, vùng sâu phải được nhận diện ngay từ khâu đánh giá tác động khi chúng ta xây dựng các chính sách, xây dựng pháp luật.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu
Thứ tư, phải quán triệt sâu sắc quan điểm "dân là gốc", lấy người dân là trung tâm của mọi chính sách. Mọi chủ trương quyết sách phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, nhất là đồng bào vùng còn nhiều khó khăn. Hiệu quả thực chất và sự hài lòng của người dân mới là tiêu chí cao nhất để đánh giá chính sách. Cần quan tâm đồng bộ các lĩnh vực phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, từ hạ tầng, sinh kế, y tế, văn hóa, chuyển đổi số, giáo dục... Tuy nhiên, về lâu dài, yếu tố quyết định vẫn là con người. Vì vậy giáo dục và phát triển nguồn nhân lực phải được đặt ở vị trí trung tâm và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn các đại biểu cần chủ động kiến nghị những chính sách toàn diện, chú trọng phát triển con người, tạo điều kiện để thế hệ trẻ học tập, trưởng thành và đóng góp trở lại cho địa phương; xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở, nhất là cán bộ người dân tộc thiểu số, đủ trình độ, đủ am hiểu thực tiễn để chính sách được triển khai đúng và trúng.
Đại biểu phải chủ động hơn, bản lĩnh hơn và thực chất hơn trong hoạt động
Trên cơ sở những định hướng trên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn đội ngũ các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số chủ động hơn, bản lĩnh hơn và thực chất hơn trong hoạt động, để tạo bước chuyển mạnh mẽ về chất trong việc thực hiện nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của Quốc hội, của cử tri và trách nhiệm của đại biểu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Lãnh đạo Đảng, Nhà nước với các đại biểu
Trước hết, phải nâng cao thực chất vai trò đại diện và tham gia trực tiếp vào quá trình hoạch định chính sách. Đại biểu không chỉ phản ánh tâm tư nguyện vọng của đồng bào, mà phải biết phân tích, lý giải vấn đề từ thực tiễn, từ đó chuyển hóa thành kiến nghị chính sách cụ thể. Cần có căn cứ, cần có tính khả thi trong các chính sách mà mình đề xuất. Trong hoạt động lập pháp, cần tham gia từ sớm, từ khâu hình thành chính sách. Trong hoạt động giám sát, phải theo dõi, đôn đốc đi đến cùng kết quả, mỗi kiến nghị cần phải gắn với trách nhiệm cụ thể và kết quả cụ thể.
Các đại biểu dự cuộc gặp mặt. Ảnh: Lâm Hiển
Thứ hai, cần chủ động hơn trong việc đề xuất và hoàn thiện chính sách. Đại biểu không chỉ tham gia thảo luận, mà phải góp phần định hình chính sách, nhất là các chính sách liên quan trực tiếp đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Điều này đòi hỏi mỗi đại biểu không ngừng nâng cao năng lực nghiên cứu, phân tích, tăng cường tiếp cận thực tiễn và khai thác hiệu quả những thông tin, dữ liệu.
Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn phát biểu
Thứ ba, cần phát huy mạnh mẽ vai trò kết nối giữa nghị trường với cơ sở. Đại biểu là cầu nối giữa chính sách và cuộc sống, giữa chủ trương với thực tiễn. Thông qua hoạt động của mình, đại biểu vừa đưa tiếng nói từ người dân, của đồng bào mình đến với Quốc hội, vừa góp phần lan tỏa các chính sách đến với đồng bào, tạo sự đồng thuận và củng cố niềm tin, tổ chức thực hiện tốt những chủ trương, chính sách.
Thứ tư, cần phải nâng cao bản lĩnh, tính chuyên nghiệp, trách nhiệm trong hoạt động. Đại biểu phải dám nói, dám đề xuất, dám chịu trách nhiệm và theo đuổi đến cùng những vấn đề mà mình đã kiến nghị. Hiệu quả hoạt động không chỉ thể hiện ở nghị trường, mà phải đo bằng những chuyển biến cụ thể trong đời sống của nhân dân.
Các đại biểu dự cuộc gặp mặt
"Tiếp xúc cử tri người ta hỏi đại biểu đã góp gì cho cải thiện đời sống của bản tôi, xóm tôi, thôn tôi, làng tôi. Không trả lời được việc đó thì không không được. Người ta rất cụ thể như thế. Nhìn lại đời sống hàng ngày của bà con thì đại biểu giúp cho người dân? Học sinh có được đến trường đông hơn không, chất lượng cuộc sống có được cải thiện không. Tất cả những việc đó là đòi hỏi rất thực tiễn", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Các đại biểu dự cuộc gặp mặt
Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đề nghị Hội đồng Dân tộc phát huy mạnh mẽ vai trò tham mưu chiến lược, không chỉ dừng ở thẩm tra mà phải chủ động nghiên cứu, đề xuất, dẫn dắt chính sách, tăng cường khảo sát thực tiễn, kịp thời phát hiện và kiến nghị tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, nhất là ở khâu tổ chức thực hiện. Hội đồng Dân tộc cũng thực sự phải trở thành cầu nối giữa thực tiễn vùng đồng bào dân tộc thiểu số với quá trình xây dựng chính sách của Quốc hội.
Đồng thời cần hoàn thiện cơ chế hỗ trợ đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số. Trọng tâm là nâng cao chất lượng thông tin, dữ liệu, nghiên cứu, tham mưu chính sách, tạo điều kiện để các đại biểu tiếp cận chuyên gia, sử dụng tư vấn độc lập, nâng cao chất lượng tham gia xây dựng pháp luật.
Các đại biểu dự cuộc gặp mặt
Cùng với đó, cần tăng cường cơ chế phối hợp giữa các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số với các cơ quan của Quốc hội, với Chính phủ và chính quyền địa phương. Đại biểu cũng phải chủ động kết nối thông tin hai chiều từ cơ sở đến nghị trường và ngược lại, đảm bảo các kiến nghị xuất phát từ thực tiễn vùng đồng bào dân tộc thiểu số được tiếp thu, xử lý kịp thời và hiệu quả. Mỗi ý kiến đại biểu không chỉ dừng lại việc phát biểu, mà phải được theo dõi đôn đốc chuyển hóa thành những kết quả cụ thể trong thực tiễn.
Các đại biểu dự cuộc gặp mặt
"Hiệu quả hoạt động của đại biểu Quốc hội không chỉ đo bằng số lần phát biểu, mà phải thể hiện bằng những chuyển biến cụ thể trong đời sống của đồng bào, bằng việc kiến nghị từ cơ sở thực tiễn được đi đến cùng, bằng niềm tin của cử tri. Tôi tin tưởng rằng, với tinh thần trách nhiệm cao, các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số sẽ tiếp tục phát huy vai trò, đóng góp tích cực hơn nữa cho sự nghiệp phát triển vùng đồng bào dân tộc", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Đảm bảo các chủ trương, chính sách dân tộc phải đi nhanh vào thực tiễn
Thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trân trọng cảm ơn Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thời gian qua đã luôn dành sự quan tâm đặc biệt tronglãnh đạo, chỉ đạo, động viên, khuyến khích đối với Quốc hội, đại biểu Quốc hội.
Trân trọng cảm ơn và tiếp thu đầy đủ ý kiến chỉ đạo sâu sắc, toàn diện của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, Quốc hội đã và đang cụ thể hóa thành chương trình hành động trong hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; khẩn trương rà soát toàn diện hệ thống pháp luật về chính sách dân tộc, đảm bảo các chủ trương, chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước phải đi nhanh vào thực tiễn; chính sách phải rõ, phải trúng, khả thi và đo lường được kết quả thực hiện.
Các đại biểu dự cuộc gặp mặt
Quốc hội tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát, chú trọng giám sát việc thực thi chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Quốc hội tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội, phát huy vai trò, nâng cao trách nhiệm của đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số, nâng cao trình độ, năng lực, kỹ năng hoạt động nghị trường; bám sát thực tiễn, nắm chắc thực tiễn, phản ánh trung thực, kịp thời tâm tư nguyện vọng chính đáng của đồng bào dân tộc thiểu số.
"Quốc hội, các đại biểu Quốc hội nói chung và đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số nói riêng xin bày tỏ lòng cảm ơn, niềm tin sâu sắc vào sự lãnh đạo của Trung ương Đảng, của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; trong thời gian tới, cả hệ thống chính trị tiếp tục nỗ lực phấn đấu, tạo chuyển biến rõ nét, thực chất và bền vững đối với sự phát triển của vùng đồng bào dân tộc thiểu số", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Phạm Thúy; Ảnh: Lâm Hiển