Ban Bí thư sáng nay tổ chức hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam của Bộ Chính trị.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, hai nghị quyết mới là sự bổ sung thêm những quyết sách lớn của Đảng, được hình thành trên cơ sở tổng kết sâu sắc thực tiễn và phát triển tư duy lý luận trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, nhằm đồng thời giải quyết hai yêu cầu có tính nền tảng là tăng cường “nội lực vật chất” và củng cố “nội lực tinh thần”.
Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại hội nghị
Về kinh tế nhà nước, Tổng Bí thư nhấn mạnh phải thực sự chiếm lĩnh “những cao điểm chiến lược chỉ huy” của nền kinh tế, giữ vai trò chủ đạo, trở thành “điểm tựa quốc gia” trong kỷ nguyên mới. Khu vực kinh tế nhà nước phải được cơ cấu lại mạnh mẽ, tập trung vào những ngành, lĩnh vực then chốt, địa bàn trọng yếu, có tính chiến lược và sức lan tỏa cao.
Vai trò chủ đạo phải được chứng minh bằng năng lực dẫn dắt, bằng hiệu quả, bằng đóng góp thực chất cho ổn định vĩ mô, cho an ninh kinh tế và cho phát triển trung và dài hạn.
Theo Tổng Bí thư, để thực sự chiếm lĩnh “những cao điểm chiến lược” của nền kinh tế, khu vực kinh tế nhà nước phải được cơ cấu lại mạnh mẽ, tập trung vào những ngành, lĩnh vực then chốt, địa bàn trọng yếu, có tính chiến lược và sức lan tỏa cao.
"Lĩnh vực nào Nhà nước cần nắm giữ để bảo đảm chủ quyền và ổn định thì phải nắm cho chắc, làm cho tinh, cho mạnh. Lĩnh vực nào Nhà nước chỉ nên giữ vai trò dẫn dắt, tạo nền tảng, mở đường thì phải thiết kế cơ chế để khu vực tư nhân cùng tham gia, cùng cạnh tranh và cùng phát triển. Lĩnh vực nào Nhà nước không cần thiết làm hoặc làm không hiệu quả thì phải kiên quyết sắp xếp lại theo nguyên tắc thị trường, minh bạch, chống lợi ích nhóm, chống sân sau, chống thao túng, chống trục lợi chính sách", Tổng Bí thư nêu rõ.
Tổng Bí thư: Vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước không chỉ đo bằng quy mô mà phải được đo bằng khả năng làm chủ công nghệ, chuẩn hóa theo chuẩn mực quốc tế
Trong giai đoạn mới, kinh tế nhà nước phải nắm giữ và làm chủ các “huyết mạch” và “xương sống” quốc gia từ năng lượng, hạ tầng chiến lược, tài chính-tín dụng, logistics then chốt, dữ liệu và nền tảng số thiết yếu… Tổng Bí thư cho hay, nắm giữ không phải để độc quyền mà để bảo đảm chủ quyền, tránh lệ thuộc, chủ động trước biến động và bảo vệ lợi ích quốc gia trong mọi tình huống và có sức lan tỏa cho cả nền kinh tế.
Kinh tế nhà nước là điểm tựa về điều tiết, ổn định và sức chống chịu. Trong thời kỳ nhiều cú sốc đan xen thì kinh tế nhà nước phải đóng vai trò giữ ổn định những thị trường thiết yếu, đảm bảo cung ứng các dịch vụ công ích thiết yếu.
Dẫn chứng về thiếu đồng bộ, Tổng Bí thư nêu về 3 tuyến đường sắt trên cao ở Hà Nội không kết nối được với nhau do mỗi tuyến đường theo một tiêu chuẩn riêng.
Trong hạch toán, Tổng Bí thư nhìn nhận doanh nghiệp nhà nước thời gian dài không tính đến hạch toán của nền kinh tế mà chỉ trọng tâm đến giải ngân. Ông dẫn chứng về dự án sân bay Long Thành, nếu quy mô 16 tỷ USD trong khi các nước khác chỉ khoảng chục tỷ USD.
Tổng Bí thư đặt vấn đề sân bay Long Thành mỗi năm đóng góp bao nhiêu cho tăng trưởng của kinh tế, của quốc gia.
Các đại biểu dự hội nghị tại tòa nhà Quốc hội
Kinh tế nhà nước là điểm tựa dẫn dắt cho khu vực tư nhân. Tổng Bí thư phân tích, kinh tế nhà nước mạnh không phải để lấn át, mà trở thành “bệ đỡ”, “mở đường” và “tiếp sức” để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa, từ đó hình thành những cụm liên kết ngành với những “đầu tàu” đủ sức cạnh tranh khu vực và toàn cầu.
Kinh tế nhà nước là điểm tựa về chuẩn mực quản trị và liêm chính công vụ trong kinh tế. Doanh nghiệp nhà nước phải là nơi kỷ luật, minh bạch, cùng trách nhiệm giải trình cao nhất. Tổng Bí thư lưu ý, không thể để tồn tại tình trạng “lợi ích nhóm”, “sân sau”, đầu tư theo nhiệm kỳ, thua lỗ kéo dài nhưng không rõ trách nhiệm.
Ở ĐÂU CÁN BỘ GƯƠNG MẪU, Ở ĐÓ KỶ CƯƠNG MẠNH
Về phát triển văn hóa, Tổng Bí thư chia sẻ, thách thức lớn nhất đối với văn hóa không chỉ là thiếu nguồn lực mà là nguy cơ xói mòn hệ giá trị, lệch chuẩn hành vi, thực dụng hóa, bạo lực ngôn từ, tin giả, tin thất thiệt và sự tấn công của những yếu tố độc hại trong không gian mạng.
Nếu không kịp thời chấn hưng văn hóa, nước ta có thể tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn nhưng sẽ thiếu điểm tựa dài hạn. Con người có thể giàu lên nhưng nghèo đi về chuẩn mực, về lòng tự trọng, về trách nhiệm công dân và về khát vọng cống hiến.
Tổng Bí thư cho rằng cần xây dựng và lan tỏa hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới.
Một đất nước muốn đi xa phải có “la bàn” về giá trị. Giá trị ấy phải kết tinh được truyền thống và khát vọng hiện đại, đủ mạnh để dẫn dắt hành vi xã hội, đủ rõ để phân biệt đúng- sai; tốt- xấu; thật-giả và đủ bền để chống lại sự lệch chuẩn, lai căng và sự thao túng trong môi trường số.
Hai nghị quyết được quán triệt hôm nay không chỉ là hai nhóm nhiệm vụ song song mà là một cấu trúc phát triển thống nhất, bổ trợ và nâng đỡ lẫn nhau
Trong đó, Tổng Bí thư nhấn mạnh những phẩm chất cốt lõi: yêu nước, thuần phong mỹ tục, kỷ cương, liêm chính, trách nhiệm, nhân ái, sáng tạo, khát vọng vươn lên. Quan trọng hơn, hệ giá trị không thể chỉ “viết trong văn bản” mà phải được cụ thể hóa thành chương trình giáo dục, thành chuẩn mực công vụ, thành tiêu chí đánh giá văn minh cộng đồng và thành thước đo chất lượng phát triển.
Tổng Bí thư khẳng định việc phải coi xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh là nhiệm vụ mang tính nền tảng. Trong kỷ nguyên số, môi trường văn hóa mở rộng sang không gian mạng, nơi thông tin lan truyền nhanh, cảm xúc bị kích động dễ dàng và độc hại có thể “đầu độc”, tạo mơ hồ trong nhận thức nếu thiếu sức đề kháng.
Tổng Bí thư cho rằng phải đặt trọng tâm vào giáo dục và phát triển con người, coi đây là trục xuyên suốt của chấn hưng văn hóa. Nhà trường không chỉ dạy chữ mà phải dạy làm người, dạy trách nhiệm công dân, dạy kỷ luật và năng lực sống. Gia đình không chỉ là nơi nuôi dưỡng vật chất mà là nơi hình thành nhân cách, nền nếp và lòng tự trọng.
Mỗi cán bộ, đảng viên phải là một hạt nhân lan tỏa văn hóa liêm chính, chuẩn mực trong ứng xử, nghiêm túc trong thực thi nhiệm vụ, không né tránh, không đùn đẩy, không vô cảm.
Theo Tổng Bí thư, không thể xây dựng văn hóa xã hội trong khi văn hóa công vụ còn hình thức, quan liêu, thiếu trách nhiệm. Càng không thể nói về kỷ cương xã hội khi kỷ luật thực thi ở một số nơi còn lỏng lẻo, hình thức. Niềm tin của nhân dân được tạo ra trước hết từ thái độ phục vụ, từ kỷ luật hành động và từ sự nêu gương của đội ngũ cán bộ.
Vì vậy, Tổng Bí thư đề nghị mỗi cấp ủy, tổ chức đảng phải xác định rõ thực trạng văn hóa của mình để tập trung giải quyết.
"Tránh làm dàn trải, tránh hình thức, tránh làm cho có, làm cho xong. Đặc biệt, phải coi nêu gương là phương thức lãnh đạo có sức thuyết phục cao nhất trong xây dựng văn hóa. Nêu gương không phải nói cho hay, mà là làm cho đúng. Nêu gương không phải vận động chung chung, mà là kỷ luật bản thân, kỷ luật tổ chức, kỷ luật thực thi. Ở đâu cán bộ gương mẫu, ở đó kỷ cương mạnh. Ở đâu kỷ cương mạnh, ở đó niềm tin xã hội được củng cố. Khi đó, mọi nhiệm vụ phát triển đều có nền tảng để bứt phá, vươn lên", Tổng Bí thư phân tích.
Trần Thường
Phạm Hải