Tổng Bí thư Tô Lâm: Hà Nội phải định vị và vận hành như một trung tâm kiến tạo phát triển quốc gia

16 giờ trướcBài gốc

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại cuộc làm việc

Như Báo Đại biểu Nhân dân đã đưa tin, sáng nay, 10/1, Tổng Bí thư Tô Lâm làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về: việc xây dựng quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị và sửa đổi Luật Thủ đô 2024; mô hình phát triển kinh tế - xã hội dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gắn với giải pháp chiến lược thúc đẩy tăng trưởng hai con số... Thủ tướng Phạm Minh Chính và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng dự cuộc làm việc.

Xác định rõ trách nhiệm của Thủ đô trong giai đoạn mới

Qua báo cáo và các ý kiến tại cuộc làm việc, phát biểu chỉ đạo, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, đây là cuộc làm việc thứ tư với Hà Nội, trong bối cảnh toàn Đảng, toàn hệ thống chính trị đang chuẩn bị cho Đại hội lần thứ XIV của Đảng, cuộc làm việc lần này là dịp quan trọng để đặt Hà Nội vào đúng vị trí chiến lược của đất nước, nhìn thẳng vào những vấn đề cốt lõi, xác định rõ trách nhiệm của Thủ đô đối với sự phát triển chung của đất nước trong giai đoạn mới.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại cuộc làm việc

Tổng Bí thư cho biết, Trung ương đang tập trung chuẩn bị các nghị quyết quan trọng về thay đổi mô hình phát triển đất nước, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số ngay từ đầu năm 2026. Cùng với đó là yêu cầu xây dựng một xã hội an toàn, lành mạnh, kỷ cương, nơi mọi người dân đều được bảo vệ và thụ hưởng thành quả phát triển.

Đánh giá cao kết quả phát triển toàn diện của Hà Nội trong năm 2025, Tổng Bí thư ghi nhận sự chuyển biến rõ nét trong lãnh đạo, điều hành của Thành phố, thể hiện ở việc siết chặt kỷ cương, kỷ luật tài chính, đề cao trách nhiệm cá nhân, yêu cầu rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ kết quả đạt được trong điều hành hằng ngày. Thành phố đã đi thẳng vào những vấn đề đang vướng mắc để làm rõ trách nhiệm, qua đó từng bước khắc phục được tình trạng né tránh, đùn đẩy trong quản trị và điều hành đô thị, tạo nên sự chuyển đổi cơ bản về “trạng thái làm việc” rất khẩn trương của bộ máy thành phố.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại cuộc làm việc

Tổng Bí thư biểu dương việc Hà Nội tập trung xử lý trực diện các vấn đề bức xúc, kéo dài của Thủ đô, bước đầu đã đạt được những kết quả rất tốt, đo đếm được, như: cải thiện trật tự giao thông, ứng dụng công nghệ trong điều hành đô thị, xử lý môi trường, rác thải, an toàn thực phẩm, cũng như đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm, đặc biệt là các tuyến vành đai.

"Những chuyển biến này cho thấy Hà Nội đang hình thành một phương thức lãnh đạo, điều hành dựa trên kỷ cương và hiệu quả thực chất", Tổng Bí thư ghi nhận.

Bên cạnh đó, Tổng Bí thư cũng chỉ rõ, tiềm năng của Thủ đô còn rất lớn nhưng chưa được khai thác tương xứng. Các vấn đề về giao thông, môi trường, hiệu quả sử dụng nguồn lực và chất lượng quản trị là phép thử trực tiếp đối với năng lực quản trị đô thị và tổ chức thực thi. Vì vậy, những chuyển biến tích cực cần được tiếp tục đẩy mạnh, nâng tầm và chuyển hóa thành kết quả cụ thể, kiểm chứng được, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới và đóng góp tích cực cho thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng và các đại biểu tham dự cuộc làm việc

Tổng Bí thư Tô Lâm hoan nghênh Hà Nội chủ động đề xuất xây dựng Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, gắn với việc hoàn thiện thể chế, giải quyết các điểm nghẽn, khơi thông các nguồn lực, xác lập mô hình tăng trưởng mới để Hà Nội đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Nhấn mạnh đây là nhiệm vụ rất quan trọng, Tổng Bí thư chỉ rõ, quy hoạch phải cụ thể hóa tầm nhìn phát triển dài hạn, giúp toàn xã hội hình dung rõ diện mạo Thủ đô trong 10 năm, 50 năm và 100 năm tới; đồng thời công khai, minh bạch để người dân, doanh nghiệp trong và ngoài nước cùng tham gia, đồng hành. Quy hoạch cần gắn chặt với tiêu chuẩn kỹ thuật dài hạn, tránh tình trạng điều chỉnh ngắn hạn, manh mún, gây lãng phí nguồn lực.

Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, đặc biệt là gìn giữ các giá trị lịch sử, kiến trúc, di sản của Hà Nội, đồng thời phát triển các không gian đô thị mới theo hướng hiện đại, bền vững. Quy hoạch giao thông phải giải quyết đồng bộ mối quan hệ giữa các tuyến vành đai và hướng tâm, giảm áp lực lên khu vực trung tâm, khắc phục tình trạng ngập úng, bê tông hóa thiếu kiểm soát.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh; Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng và các đại biểu tham dự cuộc làm việc

Từ thực tiễn sống động của Hà Nội, Tổng Bí thư cho rằng, Hà Nội sẽ cung cấp các luận cứ quan trọng để Trung ương hoàn thiện các nghị quyết, đồng thời cũng là tấm gương sáng để các đô thị lớn khác vừa phối hợp, vừa trao đổi, học tập kinh nghiệm, cần nâng tầm của Hà Nội.

Tổng Bí thư nêu rõ, chúng ta đang đứng trước bước ngoặt phát triển có ý nghĩa lịch sử. Trong bối cảnh Việt Nam từng bước vượt qua các cú sốc lớn của kinh tế thế giới, không ngừng nâng cao vị thế và uy tín quốc tế, chúng ta đã đủ thế, đủ lực để chuyển sang giai đoạn phát triển mới.

Tổng Bí thư chỉ rõ, giai đoạn này không cho phép chúng ta tiếp tục phát triển theo quán tính cũ mà yêu cầu tăng trưởng phải nhanh hơn nhưng bền vững hơn, hiệu quả hơn và có chất lượng hơn dựa trên đổi mới mô hình phát triển, đổi mới tư duy, nâng cao năng lực quản trị và năng lực thực thi. Nếu không đổi mới thì không thể phát triển được.

Trong tổng thể đó, Tổng Bí thư nhấn mạnh, Hà Nội có vai trò đặc biệt quan trọng. Tầm nhìn phát triển của Thủ đô phải gắn chặt với tầm nhìn quốc gia và được đặt trong so sánh với các thủ đô thành công của một số nước ngay trong khu vực.

Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị; Tổng Tham mưu trưởng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Nguyễn Tân Cương và các đại biểu tham dự cuộc làm việc

"Hà Nội là trung tâm chính trị – hành chính quốc gia, nơi hội tụ và lan tỏa tinh hoa văn hóa, trí tuệ và nguồn lực của đất nước. Hà Nội vì vậy không thể phát triển theo tư duy của một địa phương lớn mà phải định vị và vận hành như một trung tâm kiến tạo phát triển quốc gia, có vai trò dẫn dắt, định hình các mô hình phát triển mới cho cả nước. Mỗi vấn đề Hà Nội giải quyết thành công và hiệu quả, từ quản trị đô thị, tổ chức không gian phát triển, xử lý ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập úng, đến kỷ luật đầu tư công, cải cách hành chính, chuyển đổi số... sẽ có tác động rất lớn đến cách nghĩ, cách làm của các địa phương cũng như các cơ quan quản lý ở Trung ương. Chúng ta phải xác định vị trí của Hà Nội, của Thủ đô là như thế. Hà Nội chậm thì cả nước sẽ chậm", Tổng Bí thư chỉ rõ.

Quy hoạch Thủ đô phải là công trình của trí tuệ, của trách nhiệm và khát vọng phát triển

Về quy hoạch, Tổng Bí thư cho rằng, quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm phải là một công trình của trí tuệ, của trách nhiệm và khát vọng phát triển. Quy hoạch hôm nay sẽ quyết định Hà Nội trong 50 năm, 100 năm tới sẽ là thủ đô như thế nào trong khu vực và trên thế giới. Do đó, Quy hoạch phải ổn định, nhất quán, tránh điều chỉnh manh mún, ngắn hạn, gây lãng phí nguồn lực.

Tổng Bí thư cơ bản nhất trí các định hướng xây dựng Quy hoạch; đánh giá rất cao các ý tưởng, đề xuất mới chuyển từ quy hoạch 5 vùng đô thị, 5 trục không gian, 5 khu vực đô thị và đô thị vệ tinh sang mô hình đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp. Tổng Bí thư đề nghị Hà Nội tiếp thu các ý kiến tại cuộc làm việc, tiếp tục hoàn thiện các định hướng này.

Tổng Bí thư nêu 7 yêu cầu đối với Quy hoạch Thủ đô.

Một là, đặt Hà Nội trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, gắn chặt với quy hoạch quốc gia và quy hoạch vùng. Hà Nội không thể phát triển bằng cách "hút" hết các nguồn lực mà phải trở thành trung tâm dẫn dắt, lan tỏa và điều phối phát triển.

Hai là, lấy con người làm trung tâm, lấy chất lượng cuộc sống làm thước đo cao nhất. Mục tiêu cao nhất của Quy hoạch không chỉ là những con số tăng trưởng mà là một Hà Nội đáng sống, nơi người dân được thụ hưởng môi trường trong lành, không gian văn hóa, dịch vụ chất lượng cao, an sinh xã hội vững chắc, nơi mọi người dân cảm thấy tự hào, gắn bó và có cơ hội phát triển.

Bí thư Thành ủy Cần Thơ Lê Quang Tùng; Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Tiến Châu và các đại biểu tham dự cuộc làm việc

Ba là, phát triển hài hòa giữa hiện đại và truyền thống, giữa mở rộng và bảo tồn. Hà Nội phát triển nhưng vẫn phải giữ được hồn cốt Thăng Long, giữ được chiều sâu văn hóa, bản sắc riêng có.

Bốn là, Quy hoạch Thủ đô phải đi trước một bước, có tầm nhìn xa, có không gian phát triển mở, tính đến các xu hướng lớn trên thế giới về chuyển đổi số, xanh, kinh tế sáng tạo, biến đổi khí hậu, già hóa dân số, an ninh phi truyền thống...

Năm là, Hà Nội phải được quy hoạch trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo, tri thức; phát triển mạnh không gian sáng tạo khoa học công nghệ chất lượng cao, công nghiệp văn hóa; thu hút và giữ chân người tài trong nước và quốc tế. Hà Nội phải là nơi hội tụ tinh hoa trí tuệ, nơi khởi nguồn những giá trị mới.

Sáu là, bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn xã hội là yêu cầu xuyên suốt trong Quy hoạch Thủ đô.

Bảy là, tổ chức xây dựng Quy hoạch khoa học, dân chủ, công khai, minh bạch, lắng nghe ý kiến các nhà khoa học, các trí thức, chuyên gia trong, ngoài nước và nhân dân; kiên quyết không để Quy hoạch bị chi phối bởi lợi ích cục bộ.

Hoàn thiện thể chế là đột phá then chốt, có ý nghĩa quyết định chất lượng, tốc độ phát triển lâu dài của Thủ đô

Về hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô, Tổng Bí thư Tô Lâm đánh giá cao việc Hà Nội chủ động tổng kết, đánh giá và đề xuất xây dựng Nghị quyết mới của Bộ Chính trị thay thế Nghị quyết số 15 nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới.

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc

Tổng Bí thư nhấn mạnh, phải xác định việc xây dựng và hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô Hà Nội là khâu đột phá then chốt, có ý nghĩa quyết định đến chất lượng, tốc độ phát triển lâu dài của Thủ đô. Cùng với đó, Thủ đô cần xây dựng các tiêu chuẩn chất lượng về hạ tầng, công trình, môi trường sống, dịch vụ đô thị, hướng tới những giá trị bền vững, lâu dài, tránh chạy theo chi phí rẻ nhưng gây hệ lụy lớn về sau.

Tổng Bí thư cũng lưu ý vấn đề hạch toán kinh tế. Mỗi dự án phải được tính toán đầy đủ về hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng thu hồi vốn, đóng góp cho tăng trưởng, ngân sách và đời sống người dân.

"Không có thể chế phù hợp thì không thể có quy hoạch tốt. Không có thể chế vượt trội thì không thể tạo ra được không gian phát triển vượt trội. Chính vì vậy, việc sửa đổi Luật Thủ đô phải được tiếp cận với tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn, tạo ra một cơ sở pháp lý vượt trội để Hà Nội phát huy được tối đa tiềm năng, lợi thế đặc thù, mạnh dạn thí điểm những mô hình mới, cách làm mới, nhưng đồng thời phải đảm bảo kỷ cương, kỷ luật, minh bạch và vì lợi ích chung", Tổng Bí thư nêu rõ.

Nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt là trao quyền mạnh hơn, phân cấp, phân quyền mạnh hơn, trách nhiệm giải trình rõ ràng hơn, đúng với yêu cầu "Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm", Tổng Bí thư cho rằng, việc sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là việc riêng của Hà Nội mà còn là trách nhiệm chung của Quốc hội, của Chính phủ, các bộ ngành Trung ương trong việc tháo gỡ các rào cản pháp lý, bảo đảm sự thống nhất đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Tổng Bí thư yêu cầu các cơ quan trung ương cần đồng hành, chia sẻ và tạo điều kiện để Hà Nội có đủ không gian pháp lý, đủ công cụ, đủ thẩm quyền cần thiết, qua đó phát huy được vai trò thủ đô là trung tâm dẫn dắt, lan tỏa phát triển của vùng, của khu vực và cả nước.

Liên quan đến liên kết vùng, Tổng Bí thư chỉ rõ, các dự án hạ tầng chiến lược như các đường vành đai 3, 4... không chỉ phục vụ riêng Thủ đô mà là động lực phát triển của cả vùng và quốc gia, do đó cần có cơ chế phối hợp, chia sẻ lợi ích và trách nhiệm phù hợp.

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc

Tổng Bí thư đề nghị Thành ủy Hà Nội, các cơ quan trung ương phối hợp chặt chẽ, hoàn thiện các văn bản trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết mới về phát triển thủ đô và trình Quốc hội các nội dung thuộc thẩm quyền.

Hà Nội khai mở động lực mới, quyết tâm, kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số liên tục

Về xác lập mô hình tăng trưởng mới và mục tiêu tăng trưởng hai con số, Tổng Bí thư cho rằng, đây là nhiệm vụ rất khó khăn nhưng không còn con đường nào khác; đồng thời đánh giá cao Hà Nội là địa phương đầu tiên đề xuất nội dung, thể hiện tinh thần gương mẫu, đi đầu của thủ đô trong cả nước.

Tổng Bí thư đề nghị Hà Nội khai mở động lực mới, quyết tâm kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số liên tục. Trước mắt là hoàn thành bằng được mục tiêu tăng trưởng của năm 2026 - năm đầu tiên của nhiệm kỳ 2026 - 2030.

Để đạt được mục tiêu trên, theo Tổng Bí thư, điều cốt lõi không nằm ở việc mở rộng quy mô, mà quan trọng là phải xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa vào năng suất lao động, bằng tri thức, bằng khoa học công nghệ và bằng đổi mới sáng tạo, bằng chuyển đổi số, bằng chất lượng nguồn nhân lực.

"Mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô phải gắn chặt với cải cách thể chế, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút và trọng dụng nhân tài, hình thành các trung tâm tăng trưởng, không gian sáng tạo, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Qua đó tạo động lực phát triển bền vững, đủ sức dẫn dắt Thủ đô và đóng góp xứng đáng cho tăng trưởng của cả nước", Tổng Bí thư lưu ý.

Bên cạnh đó, Tổng Bí thư cũng bày tỏ ủng hộ giải pháp của Hà Nội về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và giải quyết các điểm nghẽn. Cần nghiên cứu trao thẩm quyền tối đa cho Hà Nội để tự chủ giải quyết thay vì chờ phê duyệt từng bước, từng tầng nấc để tháo gỡ 7 nhóm điểm nghẽn về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và những khó khăn vướng mắc để giải quyết 5 điểm nghẽn kinh tế của thủ đô. "Hà Nội phải làm ngay, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng với tinh thần là đã nói là làm, đã làm là phải xong, đã làm là phải có hiệu quả".

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc

Tổng Bí thư khẳng định, Hà Nội không chỉ làm nhiệm vụ của một địa phương mà còn thực hiện sứ mệnh dân tộc, dẫn dắt vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước trong kỷ nguyên mới. Với truyền thống ngàn năm văn hiến, với đội ngũ cán bộ quyết tâm, với bản lĩnh và sự đồng lòng nhân dân, Tổng Bí thư tin tưởng rằng, Đảng bộ, chính quyền nhân dân Thủ đô sẽ vượt qua những khó khăn, thách thức, đạt được nhiều thành tựu to lớn, xứng đáng với vị thế thủ đô anh hùng, thành phố vì hòa bình, thành phố sáng tạo.

Cần phân quyền mạnh mẽ, triệt để cho Hà Nội

Trước đó, phát biểu tại cuộc làm việc, Thủ tướng Phạm Minh Chính chúc mừng Hà Nội về kết quả phát triển năm 2025, đồng thời nhấn mạnh điểm nổi bật nhất không chỉ nằm ở các con số tăng trưởng hay thu ngân sách, mà ở sự “xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái” trong điều hành và phát triển. Từ tư duy “Hà Nội không vội được đâu”, Thành phố đã chuyển sang tinh thần hành động quyết liệt, “ngay và luôn”, tạo chuyển biến rõ nét trong giải phóng mặt bằng, triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm như đường Vành đai 3, Vành đai 1...

Theo Thủ tướng, kết quả này có được trên nền tảng kế thừa thành quả của các thế hệ trước, đồng thời bám sát các định hướng lớn của Trung ương, đặc biệt là quá trình xây dựng Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết mới của Thành ủy Hà Nội và hệ thống 8 nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị đã được ban hành vừa qua.

Về thể chế, Thủ tướng nhấn mạnh sự cần thiết phải tổng kết toàn diện Nghị quyết 15 và Luật Thủ đô năm 2024 để xây dựng nghị quyết và luật mới phù hợp hơn với thực tiễn phát triển nhanh của Hà Nội; khẳng định, việc ban hành các văn bản mới là yêu cầu tất yếu, vừa kế thừa, vừa phát triển, đáp ứng yêu cầu đổi mới mạnh mẽ trong giai đoạn hiện nay.

Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh nguyên tắc phân quyền mạnh mẽ, triệt để cho Hà Nội, gắn với phân bổ nguồn lực tương xứng, chấm dứt tư duy “xin - cho”, đồng thời mở rộng không gian sáng tạo, thí điểm có kiểm soát (sandbox) để Thủ đô chủ động thử nghiệm các mô hình phát triển mới. Thể chế cần trở thành lợi thế cạnh tranh không chỉ trong nước mà cả quốc tế.

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc

Về quy hoạch, Thủ tướng cho rằng, phải bắt đầu từ tư duy và tầm nhìn dài hạn hơn nữa, tương xứng với vị thế Thủ đô nghìn năm văn hiến. Quy hoạch cần khai thác tối đa tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh của Hà Nội, như: sông Hồng, Ba Vì, giá trị văn hóa - lịch sử nghìn năm văn hiến; đồng thời hài hòa giữa bảo tồn, phát triển và đột phá.

Thủ tướng nhấn mạnh định hướng phát triển “Xanh” và “Số” là xu thế tất yếu, không thể đảo ngược, là yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu. Đặc biệt, Hà Nội phải mở rộng không gian phát triển thông qua không gian ngầm, không gian tầm thấp và tầm cao, quy hoạch đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, khai thác hiệu quả quỹ đất hữu hạn.

Bên cạnh đó, Hà Nội cần phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm; tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn lớn về ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường, tái cấu trúc đô thị; phải có kết nối vùng, kết nối quốc tế. Đồng thời, phát triển công nghiệp phục vụ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, dịch vụ cao cấp mang tầm quốc tế, phát triển văn hóa, giáo dục đào tạo theo các Nghị quyết của Bộ Chính trị. Chú trọng quy hoạch nguồn nhân lực và huy động hiệu quả nguồn lực tài chính, đặc biệt là khu vực tư nhân và hợp tác công - tư.

Phạm Thúy; Ảnh: Lâm Hiển

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/tong-bi-thu-to-lam-ha-noi-phai-dinh-vi-va-van-hanh-nhu-mot-trung-tam-kien-tao-phat-trien-quoc-gia-10403229.html