Tổng điều tra kinh tế 2026: Nền tảng dữ liệu cho chiến lược phát triển giai đoạn mới

10 giờ trướcBài gốc

Phóng viên (PV): Đề nghị bà phân tích rõ hơn ý nghĩa, tầm quan trọng của cuộc tổng điều tra này?

Bà Nguyễn Thị Hương: TĐTKT là một trong ba cuộc tổng điều tra thống kê quốc gia theo quy định của Luật Thống kê, được thực hiện định kỳ 5 năm một lần.

Cuộc TĐTKT năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì được triển khai vào năm đầu thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030; trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Nhu cầu về dữ liệu chất lượng cao theo ngành, theo vùng và theo loại hình sở hữu ngày càng trở nên quan trọng, phục vụ trực tiếp cho việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế-xã hội của Chính phủ, các bộ, ngành và chính quyền địa phương.

Bà Nguyễn Thị Hương. Ảnh: HƯƠNG THỦY

Đối với cấp tỉnh, dữ liệu điều tra cung cấp thông tin đầy đủ về quy mô, cơ cấu, lao động và kết quả sản xuất, kinh doanh của các cơ sở kinh tế, là căn cứ quan trọng để biên soạn GRDP, xây dựng quy hoạch, xác định ngành kinh tế mũi nhọn, vùng trọng điểm và ban hành các chính sách phát triển, cải thiện môi trường đầu tư-kinh doanh.

Đối với cấp xã, dữ liệu được tổng hợp chi tiết theo địa bàn giúp chính quyền cơ sở quản lý kinh tế-ngân sách, phân bổ hạ tầng và dịch vụ công phù hợp, đồng thời xác định đúng đối tượng cần hỗ trợ và kiểm soát rủi ro kinh tế trên địa bàn.

Bên cạnh ý nghĩa chuyên môn, TĐTKT năm 2026 còn góp phần hình thành cơ sở dữ liệu quốc gia, phục vụ xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số trong giai đoạn phát triển mới.

PV: Cuộc TĐTKT năm 2026 có điểm mới gì so với 5 năm trước, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Hương: Cuộc tổng điều tra nhằm thu thập đầy đủ, toàn diện, khách quan và hiện đại về thực trạng hoạt động của các cơ sở kinh tế trên phạm vi cả nước, bao gồm: Doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp, hiệp hội, cơ sở tôn giáo-tín ngưỡng và hộ kinh doanh cá thể... Thu thập nhiều thông tin chuyên sâu về hoạt động sản xuất, kinh doanh, lao động, tài sản, doanh thu, chi phí, ứng dụng công nghệ và kinh tế số...

Điểm mới của TĐTKT năm 2026 là đổi mới toàn diện phương pháp thu thập thông tin, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số trong tất cả các công đoạn của tổng điều tra.

Điều tra viên thu thập thông tin tại hộ kinh doanh cá thể tại Hải Phòng.

Nổi bật, cuộc tổng điều tra mở rộng thu thập thông tin đối với Tổ hợp tác và Cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể có hình thức kinh doanh trực tuyến-đây là 2 đối tượng mà cuộc TĐTKT trước đây chưa thu thập; mở rộng và cập nhật rõ hơn quá trình chuyển đổi số, ứng dụng khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo trong hoạt động sản xuất, kinh doanh; ứng dụng công nghệ thông tin một cách toàn diện trong tất cả các khâu, từ chuẩn bị, thu thập, kiểm tra, xử lý đến nghiệm thu dữ liệu. Đáng chú ý, cuộc tổng điều tra được tăng cường điều hành, chỉ đạo trên môi trường số, trong đó áp dụng AI để xác định mã ngành và bản đồ số theo dõi tiến độ điều tra theo thời gian thực; tăng cường liên thông, đồng bộ cơ sở dữ liệu giữa tổng điều tra và các nguồn dữ liệu hành chính như đăng ký kinh doanh, thuế, dữ liệu hải quan...

PV: Công nghệ sẽ hỗ trợ như thế nào trong cuộc tổng điều tra lần này thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Hương: Đến nay, 100% các cuộc điều tra sử dụng phiếu điện tử trên thiết bị di động (CAPI) hoặc trực tuyến (Webform), ứng dụng công nghệ thông tin xuyên suốt từ khâu quản lý, thu thập, giám sát đến xử lý và công bố kết quả.

Trong TĐTKT năm 2026, Cục Thống kê tiếp tục tăng cường chuyển đổi số bằng việc ứng dụng AI hỗ trợ xác định mã ngành sản phẩm, sử dụng định vị GPS để giám sát điều tra, triển khai phiếu điện tử cho cả phỏng vấn trực tiếp và gián tiếp. Hệ thống phần mềm quản lý, điều hành và xử lý dữ liệu được xây dựng đồng bộ, thống nhất từ Trung ương đến địa phương, vận hành trên môi trường internet. Kết quả điều tra được phổ biến dưới dạng dữ liệu tổng hợp và trực quan hóa (biểu đồ, infographic, bản đồ...), đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dùng tin.

PV: Theo bà đâu sẽ là điểm mấu chốt để làm nên thành công của cuộc tổng điều tra?

Bà Nguyễn Thị Hương: Thành công của cuộc tổng điều tra phụ thuộc rất lớn vào sự tham gia tích cực của chính quyền các cấp, ngành thống kê các địa phương và sự hợp tác chặt chẽ, trách nhiệm của từng đơn vị điều tra. Do đó, công tác tuyên truyền, hướng dẫn, tổ chức thực hiện cần được triển khai đồng bộ, quyết liệt và linh hoạt, bảo đảm tất cả các đơn vị điều tra đều hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ của mình và phối hợp đầy đủ với lực lượng điều tra viên.

PV: Trân trọng cảm ơn bà!

Thời gian thu thập thông tin: Đối với các doanh nghiệp tại TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh thực hiện từ ngày 1-4 đến 31-8; các tỉnh, thành phố có số lượng từ 5.000 doanh nghiệp trở lên thực hiện từ ngày 1-4 đến 30-6; các tỉnh, thành phố còn lại thực hiện từ ngày 1-4 đến 31-5; các tập đoàn, tổng công ty thực hiện từ ngày 1-6 đến 15-7. Đối với đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, hội, hiệp hội, chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp, tổ chức phi chính phủ nước ngoài được cấp giấy phép hoạt động tại Việt Nam thực hiện từ ngày 1-4 đến 30-6. Đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh trực thuộc cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện từ ngày 1-7 đến 31-7; đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng thực hiện từ ngày 5-1 đến 31-3.

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/kinh-te/cac-van-de/tong-dieu-tra-kinh-te-2026-nen-tang-du-lieu-cho-chien-luoc-phat-trien-giai-doan-moi-1020849