Theo số liệu vừa được Cục Hải quan công bố, kim ngạch xuất khẩu đến hết ngày 30/4 đạt 169,02 tỷ USD, trong khi nhập khẩu đạt 176,66 tỷ USD.
Đáng chú ý, kim ngạch xuất nhập khẩu chịu thuế đạt khoảng 61 tỷ USD, tăng 24,3% so với cùng kỳ năm 2025. Diễn biến này góp phần giúp số thu ngân sách của ngành Hải quan tính đến cuối tháng 4 đạt hơn 166.300 tỷ đồng, tương đương gần 37% dự toán năm và tăng 16,5% so với cùng kỳ.
Theo đánh giá của Cục Hải quan, mặc dù tốc độ tăng thu ngân sách thấp hơn mức tăng của kim ngạch chịu thuế do tác động từ các chính sách ưu đãi doanh nghiệp, nhưng cơ cấu hàng hóa nhập khẩu đã có sự chuyển dịch tích cực. Thay vì tập trung vào nhóm hàng tiêu dùng, nhu cầu nhập khẩu đang nghiêng về nguyên vật liệu, máy móc và thiết bị phục vụ sản xuất, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Trong nhóm hàng nhập khẩu, các mặt hàng phục vụ sản xuất như hóa chất, chất dẻo, sắt thép, linh kiện điện tử, phụ tùng ô tô và máy móc thiết bị đạt tổng giá trị khoảng 30,8 tỷ USD, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch nhập khẩu chịu thuế. Nhóm hàng này đóng góp khoảng 14.000 tỷ đồng cho ngân sách.
Thị trường ô tô nhập khẩu tiếp tục ghi nhận tăng trưởng tích cực. Trong 4 tháng đầu năm, Việt Nam nhập khẩu hơn 72.600 ô tô nguyên chiếc với tổng giá trị khoảng 1,8 tỷ USD. Mặc dù số lượng xe tăng gần 12%, nhưng giá trị nhập khẩu tăng mạnh gần 27%, qua đó đóng góp thêm khoảng 2.210 tỷ đồng cho ngân sách.
Một số nhóm hàng khác cũng tạo nguồn thu đáng kể cho ngân sách nhà nước. Trong đó, đá quý và kim loại quý ghi nhận mức tăng mạnh về trị giá, đóng góp thêm hơn 2.700 tỷ đồng, trong khi các sản phẩm từ dầu mỏ tăng thu khoảng 1.448 tỷ đồng.
Đại diện cơ quan Hải quan cho rằng việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công từ đầu năm đã tạo thêm nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị cho các dự án hạ tầng lớn, qua đó góp phần hỗ trợ tăng trưởng thương mại và nguồn thu ngân sách.
Tuy nhiên, dù kết quả thu ngân sách những tháng đầu năm tương đối tích cực, ngành Hải quan nhận định vẫn còn nhiều thách thức trong việc hoàn thành mục tiêu thu 516.500 tỷ đồng trong cả năm 2026.
Áp lực được dự báo đến từ biến động thị trường năng lượng và các chính sách thương mại quốc tế. Theo đó, lượng dầu thô nhập khẩu có xu hướng giảm, trong khi việc điều chỉnh giảm thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay có thể khiến ngân sách giảm thu từ 8.600 - 11.000 tỷ đồng trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 6.
Ngoài ra, các biện pháp phòng vệ thương mại mới và chính sách thuế đối ứng từ Mỹ cũng có thể ảnh hưởng đến lưu lượng xuất nhập khẩu trong thời gian tới. Những yếu tố này không chỉ tác động trực tiếp đến kim ngạch thương mại mà còn gián tiếp làm giảm nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu phục vụ sản xuất.
Để hoàn thành mục tiêu thu ngân sách năm nay, ngành Hải quan cho biết sẽ tiếp tục tăng cường rà soát nợ thuế, triển khai các biện pháp thu hồi nợ và tối ưu hóa công tác quản lý nguồn thu.
Văn Sơn