Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật: Bước chuẩn bị chiến lược để phát triển đất nước trong giai đoạn mới

4 giờ trướcBài gốc

Có phương án xử lý rõ ràng

- PHÓNG VIÊN: Thưa Phó Thủ tướng, tổng rà soát hệ thống VBQPPL là công việc với khối lượng đồ sộ, vậy đến nay, công việc đã và đang triển khai như thế nào?

- Phó Thủ tướng Chính phủ LÊ TIẾN CHÂU: Tổng rà soát hệ thống VBQPPL là nhiệm vụ quan trọng được Bộ Chính trị, Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật và đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặc biệt quan tâm chỉ đạo, được xác định là một cuộc “tổng kiểm kê thể chế”, một bước chuẩn bị chiến lược để phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đây là đợt tổng rà soát lớn nhất, lần đầu tiên được thực hiện để triển khai Kết luận số 09-KL/TW ngày 10-3-2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, phục vụ hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật căn cơ, đồng bộ.

Thực hiện các Kết luận của Bộ Chính trị và Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, ngày 3-4-2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 2092/NQ-UBTVQH15 về tổng rà soát hệ thống VBQPPL, Nghị quyết số 2093/NQ-UBTVQH15 thành lập Ban Chỉ đạo về tổng rà soát hệ thống VBQPPL (BCĐ) do đồng chí Chủ tịch Quốc hội làm Trưởng ban. BCĐ đã ban hành Kế hoạch triển khai tổng rà soát hệ thống VBQPPL.

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 32/CĐ-TTg ngày 19-4-2026 về việc tổ chức thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL, yêu cầu kết quả rà soát hệ thống VBQPPL phải chỉ rõ từng văn bản, từng điều khoản, từng nội dung cần xử lý, phương án xử lý rõ ràng (sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới), xác định cơ quan chủ trì và thời hạn hoàn thành.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì họp về tiến độ triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, ngày 27-5. Ảnh: TTXVN

Đến nay, các cơ quan, tổ chức, địa phương đang tập trung triển khai khối lượng công việc lớn, đúng hướng, thực chất, cụ thể, ban hành tương đối đầy đủ các văn bản chỉ đạo, điều hành và hướng dẫn thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL; tổ chức các hội nghị tập huấn trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm thống nhất nhận thức và cách làm; bước đầu hình thành hệ thống dữ liệu, nền tảng công nghệ phục vụ công tác tổng rà soát; đẩy mạnh thông tin, truyền thông, tạo sự quan tâm của xã hội. Bộ Tư pháp đã khai trương phiên bản mới Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật và Hệ thống thông tin hỗ trợ tổng rà soát. Đây là bước tiến quan trọng trong quá trình xây dựng hạ tầng dữ liệu pháp luật hiện đại, đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ trong phát triển hệ sinh thái pháp luật số.

Bên cạnh đó, phần mềm hỗ trợ kiểm tra, rà soát VBQPPL - một giải pháp chuyển đổi số toàn diện góp phần hoàn thiện Nền tảng số pháp luật Việt Nam giúp chuẩn hóa quy trình nhập liệu theo hệ thống biểu mẫu thống nhất; dễ dàng tổng hợp dữ liệu của các cơ quan, đơn vị rà soát; theo dõi tiến độ rà soát theo thời gian thực; kết xuất báo cáo nhanh chóng, chính xác; bảo đảm tính thống nhất của kết quả tổng rà soát trên toàn quốc.

Lắng nghe thực tiễn

- Trọng tâm của việc rà soát là gì và tập trung vào các lĩnh vực nào, thưa Phó Thủ tướng?

- Mục tiêu của đợt tổng rà soát lần này là đánh giá chính xác, đầy đủ, toàn diện thực trạng hệ thống VBQPPL trên cả nước, từ đó kiến nghị, đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp nhằm tạo lập cấu trúc hệ thống pháp luật hiện đại, hợp lý, khoa học, bao quát đầy đủ các lĩnh vực đời sống xã hội. Đây là tiền đề để xây dựng hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, tinh gọn, thống nhất, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, bảo vệ hiệu quả quyền con người, quyền công dân, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế, thúc đẩy kiến tạo phát triển. Trên nền tảng đó, sẽ đưa pháp luật thành lợi thế cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn tới.

Phạm vi rà soát rất rộng, bao gồm toàn bộ VBQPPL ở Trung ương và địa phương đang còn hiệu lực (trừ Hiến pháp) và các văn bản đã ban hành nhưng chưa có hiệu lực tính đến hết ngày 31-10-2026; không chỉ tập trung vào các đạo luật mà đặc biệt phải rà soát toàn diện hệ thống nghị định, thông tư - đây là khối lượng văn bản rất lớn, có tác động trực tiếp đến hiệu quả thực thi pháp luật trong thực tế. Về lộ trình, BCĐ đặt mục tiêu báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội tình hình triển khai trong tháng 8-2026, hoàn thành báo cáo kết quả tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể trong tháng 12-2026.

Với tinh thần đó, BCĐ đã yêu cầu người đứng đầu các bộ, cơ quan, địa phương quan tâm, coi nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL là một nhiệm vụ chính trị quan trọng, cấp thiết trong năm 2026; trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL thuộc trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, địa phương mình.

- Với ý nghĩa của cuộc tổng rà soát hệ thống VBQPPL, chúng ta huy động người dân và doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học, luật gia… cùng tham gia phát hiện, kiến nghị như thế nào?

- Việc tổng rà soát hệ thống VBQPPL phải lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; lắng nghe thực tiễn, lấy ý kiến rộng rãi, đặc biệt là từ các đối tượng chịu tác động trực tiếp. Đây chính là thước đo khách quan nhất của chất lượng pháp luật.

BCĐ đã yêu cầu lấy ý kiến của người dân, doanh nghiệp, đối tượng chịu sự tác động, cán bộ, công chức thi hành pháp luật về các khó khăn, vướng mắc của quy định pháp luật, bảo đảm quá trình rà soát phải khách quan, khoa học, cầu thị; không né tránh, mạnh dạn đề xuất sửa đổi những quy định không còn phù hợp, dù thuộc thẩm quyền hay lợi ích quản lý của cơ quan mình; kết quả tổng rà soát phải “đúng, trúng, thực chất”.

BCĐ đã yêu cầu thành lập các nhóm chuyên môn theo lĩnh vực để thẩm định, đánh giá độc lập kết quả rà soát của các bộ, ngành, địa phương; có cơ chế phản biện, thẩm định chéo; không để mỗi cơ quan rà soát tự kết luận, đánh giá là đạt. Đồng thời, đề nghị Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, các hiệp hội, tổ chức nghề nghiệp, cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia tích cực tham gia góp ý, phản ánh những bất cập từ thực tiễn thi hành pháp luật.

Bộ Tư pháp (Cơ quan thường trực BCĐ) thực hiện thẩm định, đánh giá độc lập đối với báo cáo kết quả rà soát của các bộ, ngành và địa phương; nghiên cứu thành lập các nhóm chuyên môn trong từng lĩnh vực với sự tham gia của các bộ, ngành có liên quan (Bộ Công an, Bộ Nội vụ) và các chuyên gia về pháp lý, cải cách thủ tục hành chính… khi thực hiện thẩm định, đánh giá.

Tránh hình thức, thiếu tính khả thi

Quá trình rà soát phải có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực có tác động lớn đến phát triển như đất đai, tài sản công, đấu thầu, phân cấp, phân quyền, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế… với tinh thần khách quan, khoa học, cầu thị; không né tránh, mạnh dạn đề xuất sửa đổi những quy định chồng chéo, mâu thuẫn, không còn phù hợp.

Đồng thời, phải bảo đảm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, vận hành có hiệu quả mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Kết quả rà soát phải bảo đảm rõ văn bản, rõ điều khoản, rõ nội dung vướng mắc, rõ căn cứ pháp lý và căn cứ thực tiễn, rõ phương án xử lý, rõ cơ quan chịu trách nhiệm, rõ thời hạn hoàn thành; các kiến nghị, đề xuất phải cụ thể, rõ địa chỉ, rõ nội dung sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ; tránh chung chung, hình thức, thiếu tính khả thi.

PHAN THẢO thực hiện

Nguồn SGGP : https://sggp.org.vn/tong-ra-soat-he-thong-van-ban-quy-pham-phap-luat-buoc-chuan-bi-chien-luoc-de-phat-trien-dat-nuoc-trong-giai-doan-moi-post855498.html