Hình ảnh khu phức hợp nhà tù Alcatraz nằm trên đảo Alcatraz thuộc vịnh San Francisco gần thành phố San Francisco, California, Hoa Kỳ, ngày 17/7/2025. Ảnh: Reuters
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, trong đề xuất ngân sách năm 2027 trình Quốc hội ngày 3/4, Nhà Trắng đề nghị cấp 152 triệu USD để triển khai giai đoạn đầu của dự án tái thiết. Mục tiêu là xây dựng một cơ sở giam giữ hiện đại, bảo đảm mức độ an ninh cao.
Kế hoạch này đã được chính quyền Tổng thống Trump nghiên cứu từ năm 2025, hướng tới việc đưa Alcatraz trở lại hoạt động như một nhà tù liên bang dành cho tội phạm bạo lực và người nhập cư trái phép. Tổng thống Trump nhiều lần nhấn mạnh vị trí đặc biệt của hòn đảo, có vùng nước nguy hiểm bao quanh, từng được xem là một trong những nơi giam giữ nghiêm ngặt nhất trong lịch sử Mỹ. Theo ông, Alcatraz không chỉ là cơ sở giam giữ mà còn mang ý nghĩa biểu tượng về việc thực thi pháp luật.
Khoản ngân sách 152 triệu USD chỉ là chi phí cho năm đầu tiên, trong khi tổng mức đầu tư của dự án có thể lên tới hàng trăm triệu USD và kéo dài nhiều năm, do cơ sở hạ tầng trên đảo hiện đã xuống cấp nghiêm trọng. Hiện Alcatraz không có hệ thống cấp nước và xử lý nước thải hoạt động, mọi hoạt động tiếp vận đều phải thực hiện bằng đường thủy.
Chính phủ liên bang đã phối hợp với Cơ quan Công viên quốc gia để khảo sát khả năng tái thiết. Tháng 7/2025, Bộ trưởng Tư pháp khi đó là bà Pam Bondi cùng Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum đã đến thị sát địa điểm và đánh giá đây là cơ sở phù hợp cho việc tái thiết.
Tuy nhiên, kế hoạch đang vấp phải sự phản đối từ một số chính trị gia bang California, chủ yếu thuộc đảng Dân chủ, với lo ngại việc chuyển đổi Alcatraz từ điểm du lịch nổi tiếng thành nhà tù sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến ngành du lịch địa phương. Hiện mỗi năm, Alcatraz đón khoảng 1,2 triệu lượt khách, mang lại doanh thu khoảng 60 triệu USD, đồng thời đóng vai trò là khu bảo tồn sinh thái cho nhiều loài chim.
Trong lịch sử, Alcatraz từng hoạt động như một trong những nhà tù nghiêm ngặt nhất nước Mỹ giai đoạn 1934–1963, giam giữ nhiều tội phạm nổi tiếng. Trong suốt thời gian hoạt động, chưa có trường hợp vượt ngục nào được xác nhận thành công, dù từng có 36 người tìm cách đào thoát.
Kế hoạch tái thiết Alcatraz là một phần trong đề xuất ngân sách tổng thể của Tổng thống Trump, bao gồm 1.500 tỷ USD cho quốc phòng, 19 tỷ USD cho lực lượng chấp pháp liên bang, cùng với việc cắt giảm một số chương trình bị đánh giá là kém hiệu quả.
Đoàn Hùng (TTXVN)