Tổng thống Donald Trump. Ảnh: Reuters.
Quyết định hoãn binh vào phút chót được đưa ra sau khi Washington nhận được đề xuất chấm dứt xung đột mới từ Tehran. Thêm vào đó, các nước đồng minh như Ả Rập Xê Út, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cũng tỏ ra ngần ngại, không muốn chứng kiến cảnh binh đao tái diễn tại khu vực.
"Tôi đã ở rất gần quyết định ra quân ngày hôm nay, chỉ cách đúng một tiếng đồng hồ", ông Trump phát biểu.
Ông Trump cho rằng giới lãnh đạo Iran đang "nài nỉ" để được ký thỏa thuận, nhưng nếu đôi bên không đạt được tiếng nói chung, quân đội Mỹ sẽ giáng "một đòn nảy lửa" trong mấy ngày tới.
Ông nói: "Ý tôi là trong vòng hai ba ngày tới, có thể là thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ Nhật, hoặc cùng lắm là đầu tuần sau, thời gian không có nhiều đâu, vì chúng ta dứt khoát không thể để họ có thêm vũ khí hạt nhân mới".
Gần 3 tháng kể từ khi khơi mào cuộc chiến cùng Israel, Mỹ vẫn chật vật tìm lối thoát. Dù đôi bên đều ngần ngại trước một vòng khói lửa mới, nhưng thế bế tắc khó gỡ do không ai chịu nhún nhường vì sợ tổn hại uy tín chính trị, theo Guardian.
Chuyên gia Neil Quilliam từ Viện Chatham House (London) đánh giá các lời đe dọa của ông Trump đã hoàn toàn 'mất linh'. Trong khi hai bên đứng ở hai lập trường quá xa nhau và từ chối điều chỉnh yêu sách, họ cũng không muốn tái chiến, dẫn đến tình trạng không có lối ra.
Trên thực địa, Iran tiếp tục thắt chặt gọng kìm tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch từng gánh 1/5 lượng dầu và khí hóa lỏng toàn cầu. Đáp trả, Mỹ duy trì lệnh phong tỏa đường biển đối với tất cả các cảng của Iran. Giới chức Tehran khước từ các điều kiện phía Mỹ đưa ra và gọi đó là những đòi hỏi "quá quắt".
Kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 8/4, hai nước mới chỉ trải qua duy nhất một vòng đàm phán kéo dài 21 giờ tại Islamabad. Phía Pakistan, trong vai trò trung gian điều phối, liên tục chuyển các dự thảo qua lại nhưng phải than phiền rằng cả Washington và Tehran đều thường xuyên "lật kèo", thay đổi mục tiêu ban đầu.
Hôm thứ Ba, người phát ngôn quân sự Iran Mohammed Akraminia tuyên bố nước này dứt khoát không buông lỏng việc kiểm soát eo biển, đồng thời yêu cầu Mỹ phải tôn trọng quyền lợi hợp pháp của Cộng hòa Hồi giáo.
Trước đó một ngày, Tehran đã thành lập Cơ quan quản lý eo biển Vịnh Ba Tư để kiểm soát tàu thuyền qua lại. Đồng thời, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng đe dọa sẽ bắt buộc các nước phải xin phép nếu muốn vận hành hoặc bảo trì hệ thống cáp quang Internet ngầm chạy dưới đáy eo biển này.
Ông Akraminia cảnh báo thêm nếu Mỹ - vốn đang duy trì hỏa lực khổng lồ tại khu vực - quyết định động binh, Iran sẽ lập tức mở thêm các mặt trận mới, khẳng định Tehran đã tận dụng triệt để thời gian vừa qua để củng cố toàn diện sức mạnh chiến đấu.
Minh Anh