Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng. Ảnh tư liệu: REUTERS/TTXVN
Theo The Hindu, Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể ký một sắc lệnh hành pháp về AI và an ninh mạng ngay trong ngày 21/5 (giờ New York). Nguồn tin cho biết Nhà Trắng đang lên kế hoạch tổ chức lễ ký với sự tham dự của nhiều giám đốc điều hành công ty AI lớn tại Mỹ.
Dự thảo sắc lệnh được cho là sẽ thiết lập một cơ chế hợp tác tự nguyện giữa các nhà phát triển AI và chính phủ Mỹ trước khi các mô hình AI tiên tiến được công bố rộng rãi. Theo đó, các công ty có thể được yêu cầu cung cấp mô hình cho chính phủ xem xét trước 90 ngày, đồng thời cho phép các đơn vị hạ tầng trọng yếu như ngân hàng tiếp cận sớm để đánh giá rủi ro an ninh mạng.
Đề xuất này được xem là giải pháp dung hòa giữa hai luồng quan điểm trong liên minh ủng hộ ông Trump. Một nhóm theo xu hướng dân túy trong phong trào MAGA, bao gồm cựu cố vấn Steve Bannon và nhà hoạt động chính trị Amy Kremer, đang thúc đẩy chính quyền áp đặt các bài kiểm tra an ninh bắt buộc đối với những mô hình AI mạnh nhất trước khi triển khai.
Ở chiều ngược lại, các nhân vật thân cận với giới công nghệ như nhà đầu tư Marc Andreessen hay cựu cố vấn David Sacks phản đối việc áp đặt quy định cứng. Ông Sacks, người từng phụ trách chính sách AI của Nhà Trắng, đã rời vai trò này hồi tháng 3 và hiện đồng chủ trì hội đồng cố vấn công nghệ của Tổng thống Trump.
Nguồn tin cho biết quá trình xây dựng sắc lệnh có sự tham gia của Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles, Cố vấn khoa học và công nghệ Michael Kratsios, Phó chánh văn phòng Walker Barrett cùng Giám đốc An ninh mạng quốc gia Sean Cairncross, với sự đóng góp ý kiến từ các công ty AI.
Tranh luận trong nội bộ phe Cộng hòa được đẩy lên mạnh hơn sau khi các công ty công nghệ tung ra những mô hình AI mới như Mythos của Anthropic hay GPT-5.5-Cyber của OpenAI. Các công ty phát triển AI cảnh báo những hệ thống này có thể hỗ trợ thực hiện các cuộc tấn công mạng phức tạp với quy mô lớn hơn.
Một số nghị sĩ và nhóm vận động thân ông Trump đã kêu gọi Nhà Trắng yêu cầu chính phủ phải phê duyệt các hệ thống AI “nguy hiểm tiềm tàng” trước khi triển khai. Trong thư gửi Nhà Trắng trước đó, nhóm này cho rằng AI đã trở thành vấn đề an ninh quốc gia thay vì chỉ là lĩnh vực công nghệ thuần túy.
Bà Amy Kremer cho biết việc kêu gọi tăng giám sát AI đi ngược với quan điểm truyền thống ủng hộ chính phủ nhỏ của phe bảo thủ, nhưng bà cho rằng AI là trường hợp đặc biệt vì các công ty công nghệ không thể tự bảo đảm lợi ích công chúng.
Trong khi đó, các tập đoàn công nghệ lớn vẫn là lực lượng có ảnh hưởng mạnh trong nhiệm kỳ hai của ông Trump. Những lãnh đạo như Mark Zuckerberg của Meta, Jeff Bezos của Amazon, Sundar Pichai của Google và Sam Altman của OpenAI đều xuất hiện nổi bật trong lễ nhậm chức của ông Trump hồi đầu năm 2025.
Giới công nghệ đang thúc đẩy vai trò của Trung tâm Tiêu chuẩn và Đổi mới AI thuộc Bộ Thương mại Mỹ như đầu mối đánh giá an toàn đối với các mô hình AI tiên tiến. Theo Reuters, OpenAI và Anthropic đã tự nguyện gửi sản phẩm để cơ quan này đánh giá trong vài năm qua.
Một số chuyên gia cảnh báo việc trì hoãn phát hành AI để phục vụ quá trình kiểm tra của chính phủ có thể giúp Mỹ có lợi thế ngắn hạn trước các đối thủ, nhưng khó ngăn công nghệ này lan rộng trên toàn cầu trong dài hạn.
Ông Neil Chilson, phụ trách chính sách AI tại tổ chức Abundance Institute, cho rằng Mỹ cần tập trung triển khai AI và củng cố năng lực phòng thủ thay vì làm chậm tốc độ phát triển công nghệ.
Trong khi đó, cựu nghị sĩ Brad Carson nhận định những bước tiến gần đây của AI đã trở thành hồi chuông cảnh tỉnh lớn về các lỗ hổng an ninh mà công nghệ này có thể tạo ra.
Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc