Ảnh minh họa - Ảnh: Bloomberg.
Tổng thống Donald Trump ngày 21/2 tuyên bố sẽ tăng thuế quan toàn cầu lên 15% từ mức 10% trước đó, chỉ một ngày sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ thuế quan đối ứng - thành phần chủ chốt trong chính sách bảo hộ thương mại của ông trong nhiệm kỳ cầm quyền thứ hai.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump nói mức thuế quan toàn cầu mới 15% sẽ “có hiệu lực ngay lập tức”, đồng thời cảnh báo có thể tiếp tục áp thêm thuế quan.
“Tôi, với tư cách là Tổng thống Mỹ, sẽ tăng thuế quan toàn cầu lên các quốc gia - trong đó có nhiều nước đã lừa gạt nước Mỹ trong suốt nhiều thập kỷ mà không chịu bất kỳ sự trừng phạt nào (cho tới khi tôi lên nắm quyền!) - từ 10% lên 15%, có hiệu lực ngay lập tức”, ông Trump viết trong một bài đăng, và khẳng định mức thuế 15% này hoàn toàn được cho phép và đã được kiểm chứng về mặt luật pháp.
“Trong vài tháng tới đây, chính quyền Trump sẽ quyết định và ban hành các thuế quan mới và được luật pháp cho phép”, ông chủ Nhà Trắng viết.
Tuyên bố trên của ông Trump nói rằng mức thuế quan mới sẽ có hiệu lực ngay lập tức, không có bất kỳ sự trì hoãn nào, nhưng hãng tin CNBC nói rằng hiện chưa rõ có bất kỳ tài liệu chính thức nào đã được ký đưa ra chi tiết về thời điểm có hiệu lực của mức thuế này. Một tờ thông tin của Nhà Trắng công bố hôm 20/2 cho biết mức thuế ban đầu 10% sẽ có hiệu lực từ 0h01 ngày thứ Ba (24/2).
Hôm 20/2, chính sách thuế quan của ông Trump vấp phải một trở ngại lớn khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết với tỷ lệ 6 phiếu thuận và 3 phiếu chống bác bỏ thuế quan đối ứng. Phán quyết nói rằng Đạo luật Quyền lực kinh tế khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) mà ông Trump viện dẫn để áp thuế quan đối ứng thực chất không trao thẩm quyền như vậy cho tổng thống Mỹ.
Chỉ vài giờ sau khi phán quyết trên được đưa ra, ông Trump phản ứng bằng tuyên bố áp thuế quan toàn cầu 10% trên cơ sở Mục 122 Đạo luật Thương mại 1974. Mục này cho phép Tổng thống áp thuế quan tạm thời trong thời gian 150 ngày. Bất kỳ sự gia hạn nào sau đó sẽ cần tới sự cho phép của Quốc hội Mỹ.
Trong một bài đăng trên Truth Social, ông Trump chỉ trích mạnh phán quyết của Tòa án Tối cao, cho rằng phán quyết này là “nực cười, được diễn đạt kém và cực kỳ chống lại nước Mỹ”. Ông cũng công kích các thẩm phán bỏ phiếu thuận với phán quyết này.
Các nghị sỹ Dân chủ trong Quốc hội Mỹ ủng hộ phán quyết trên của Tòa án Tối cao Mỹ. Nghị sỹ Chuck Schumer, thủ lĩnh phe thiểu số tại Thượng viện, nói trong một tuyên bố rằng thuế quan đối ứng “gây hỗn loạn và bất hợp pháp”.
Phe Cộng hòa có phản ứng không đồng nhất. Một số nghị sỹ của đảng này phê phán quyết định của Tòa án Tối cao, trong khi một số khác lập luận rằng Quốc hội mới được Hiến pháp trao quyền áp thuế quan.
Bình Minh