Tàu thuyền ở khu vực eo biển Hormuz ngày 1/5. (Ảnh: Reuters)
Ông Trump không nói cụ thể kế hoạch, nhưng cho biết sẽ giúp các tàu và thủy thủ đoàn mắc kẹt tại eo biển và đang dần cạn kiệt lương thực khi Iran phong tỏa tuyến đường thủy quan trọng này.
“Chúng tôi đã nói với các quốc gia này, rằng chúng tôi sẽ dẫn đường cho tàu của họ rời khỏi các vùng biển bị hạn chế một cách an toàn, để họ có thể tự do tiếp tục hoạt động của mình”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 3/5.
Iran đã phong tỏa gần như toàn bộ hoạt động vận tải biển từ vùng Vịnh trong hơn 2 tháng qua, ngoại trừ tàu của chính họ. Tháng trước, Mỹ cũng áp đặt lệnh phong tỏa với các tàu xuất phát từ các cảng của Iran.
Hiện chưa rõ chiến dịch của Mỹ sẽ hỗ trợ những quốc gia nào hoặc sẽ được triển khai ra sao. Nhà Trắng chưa phản hồi đề nghị bình luận, trong khi Lầu Năm Góc từ chối đưa ra ý kiến.
Ông Trump cảnh báo bất kỳ hành động can thiệp nào vào chiến dịch của Mỹ sẽ “phải được xử lý một cách mạnh mẽ”.
Ngày 3/5, Iran cho biết đã nhận được phản hồi từ Mỹ về đề xuất hòa bình mới nhất, chỉ 1 ngày sau khi Tổng thống Trump nói rằng ông có thể sẽ bác bỏ đề xuất của Tehran vì “họ chưa phải trả giá đủ lớn”.
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin, Washington phản hồi đề xuất 14 điểm mà Tehran đưa qua Pakistan, và Iran đang xem xét nội dung này. Hiện chưa có xác nhận chính thức từ Washington hoặc Islamabad.
“Ở giai đoạn này, chúng tôi chưa có các cuộc đàm phán hạt nhân”, truyền thông Iran dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei nói đến đề xuất của Tehran về việc tạm gác đàm phán hạt nhân cho đến khi chiến tranh kết thúc, và các bên đồng ý dỡ bỏ các lệnh phong tỏa ở vùng Vịnh.
Ngày 2/5, ông Trump cho biết ông chưa xem xét kỹ nội dung của đề xuất hòa bình từ Iran, nhưng có khả năng sẽ bác bỏ.
“Tôi sẽ sớm xem xét kế hoạch mà Iran vừa gửi cho chúng tôi, nhưng khó có thể chấp nhận vì họ chưa phải trả giá đủ lớn cho những gì họ đã gây ra cho nhân loại và thế giới trong 47 năm qua”, ông viết trên mạng xã hội.
Mỹ và Israel đã tạm dừng chiến dịch không kích Iran từ 4 tuần trước, và quan chức Mỹ - Iran đã tiến hành vòng đàm phán đầu tiên. Tuy nhiên, nhiều nỗ lực tổ chức vòng đàm phán tiếp theo cho đến nay đều thất bại.
Iran đã đưa ra đề xuất mới nhất hôm 30/4, và một quan chức cấp cao xác nhận rằng Tehran muốn chấm dứt chiến tranh và giải quyết căng thẳng trên biển trước, còn vấn đề hạt nhân để cho giai đoạn sau.
Dù trước đó nói không hài lòng với đề xuất, ông Trump cho biết ông vẫn đang xem xét.
“Họ đã nói với tôi về ý tưởng của thỏa thuận. Giờ họ sẽ đưa cho tôi nội dung cụ thể”, ông nói với các phóng viên. Khi được hỏi liệu có thể nối lại các cuộc tấn công Iran hay không, ông trả lời: “Tôi không muốn nói điều đó… Nhưng đó là khả năng có thể xảy ra”.
Theo truyền thông Iran, đề xuất 14 điểm của Tehran bao gồm: Rút lực lượng Mỹ khỏi khu vực lân cận, dỡ bỏ phong tỏa, giải phóng tài sản bị đóng băng, bồi thường thiệt hại, dỡ bỏ trừng phạt, chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận (bao gồm Li-băng) và thiết lập cơ chế kiểm soát mới đối với eo biển.
Một quan chức Iran cho biết, việc tạm gác đàm phán hạt nhân là thay đổi quan trọng nhằm tạo điều kiện đạt được thỏa thuận: “Theo khuôn khổ này, các vấn đề hạt nhân phức tạp sẽ được chuyển sang giai đoạn cuối để tạo bầu không khí thuận lợi hơn”, vị quan chức nói.
Bình Giang