Tổng thống Trump tiết lộ giới hạn duy nhất trong tầm nhìn quyền lực với nước Mỹ

14 giờ trướcBài gốc

Ranh giới duy nhất

Trong cuộc phỏng vấn dài với The New York Times tối 7/1, khi được hỏi liệu có bất kỳ ranh giới nào đối với quyền lực của mình hay không, Tổng thống Mỹ Donald Trump đáp: “Có, chỉ một điều: đạo đức của chính tôi. Suy nghĩ của chính tôi. Đó là thứ duy nhất có thể ngăn cản tôi".

Khi bị chất vấn sâu hơn về việc chính quyền của ông có nghĩa vụ tuân thủ luật pháp quốc tế hay không, ông Trump trả lời: “Có". Tuy nhiên, ông đồng thời nhấn mạnh rằng chính ông sẽ là người quyết định khi nào và trong trường hợp nào những ràng buộc đó được áp dụng đối với Mỹ.

“Tất cả phụ thuộc vào việc bạn định nghĩa luật pháp quốc tế là gì", ông nói.

Ông Trump. Ảnh: Reuters

Điều này cho thấy cách tiếp cận vấn đề của ông chủ Nhà Trắng tới nay vẫn không thay đổi, khi ông ưu tiên sử dụng sức mạnh tổng thể từ kinh tế, chính trị đến quân sự để duy trì vị thế của nước Mỹ. Thay vì dựa vào các định chế hay luật lệ quốc tế, Tổng thống Trump tin rằng thực lực mới là yếu tố quyết định trong quan hệ giữa các cường quốc. Bên cạnh đó, việc duy trì hình ảnh một nhà lãnh đạo quyết đoán và khó dự đoán cũng là chiến lược để ông tạo lợi thế trong đàm phán đối ngoại.

Vấn đề đối ngoại

Ngay trong lúc trả lời phỏng vấn The New York Times, ông Trump nhận được một cuộc điện thoại từ Tổng thống Colombia Gustavo Petro – người tỏ ra đặc biệt lo ngại trước những lời đe dọa lặp đi lặp lại rằng Washington có thể đang cân nhắc thực hiện một chiến dịch quân sự nhằm vào Colombia, tương tự như kịch bản với Venezuela.

Cuộc đối thoại giữa hai nhà lãnh đạo (dù không được ghi âm) là một ví dụ thực tế về phương pháp ngoại giao gây áp lực. Đáng chú ý, sự kiện này diễn ra ngay sau khi ông Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio tuyên bố rút Mỹ khỏi nhiều tổ chức quốc tế nhằm thay đổi mô hình hợp tác đa phương truyền thống.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn, ông Trump thể hiện sự tin tưởng lớn vào chính sách đối ngoại mà bản thân ông đang theo đuổi. Ông dẫn chứng hiệu quả từ các quyết sách trước đó, như chiến dịch tấn công nhằm vào chương trình hạt nhân của Iran hay chiến dịch ở Venezuela mà ông cho là đã diễn ra rất nhanh chóng. Ngoài ra, ông cũng tiếp tục đề cập đến ý định mua lại Greenland, lãnh thổ tự trị của Đan Mạch – một đồng minh trong khối NATO.

Khi đối mặt với câu hỏi về ưu tiên giữa việc sáp nhập Greenland hay duy trì liên minh NATO, ông Trump không đưa ra câu trả lời trực tiếp mà nhận định rằng đây có thể là một sự lựa chọn mang tính chiến lược. Ông nhấn mạnh quan điểm rằng vai trò trung tâm của Mỹ là yếu tố cốt lõi quyết định giá trị của liên minh xuyên Đại Tây Dương này.

Dù coi các quy tắc của trật tự thế giới hậu Thế chiến II là những rào cản đối với vị thế siêu cường của Mỹ, ông Trump tin rằng vị thế này là độc nhất. Ông khẳng định sức mạnh của Mỹ là yếu tố định đoạt trên trường quốc tế và cho rằng các thế hệ lãnh đạo tiền nhiệm chưa tận dụng tối đa lợi thế này để phục vụ lợi ích quốc gia.

Quan điểm về Greenland là một ví dụ điển hình cho tư duy "kiểu ông Trump". Thay vì chỉ dừng lại ở quyền mở cửa trở lại các căn cứ quân sự theo Hiệp ước năm 1951 tại hòn đảo có vị trí chiến lược này, ông Trump hướng tới mục tiêu sở hữu toàn bộ Greenland. Dưới góc nhìn của một doanh nhân dày dặn kinh nghiệm, ông nhấn mạnh: “Quyền sở hữu rất quan trọng. Quyền sở hữu mang lại cho bạn những thứ mà hợp đồng thuê hay hiệp ước không thể mang lại. Nó tạo ra những yếu tố và lợi thế mà bạn không có được chỉ bằng cách ký vào một văn bản".

Cuộc trao đổi cho thấy trong thế giới quan của ông Trump, vai trò của Mỹ với tư cách là bên bảo trợ an ninh cho phương Tây có sức nặng lớn hơn các khái niệm truyền thống về chủ quyền hay biên giới quốc gia. Ông cũng khẳng định dấu ấn cá nhân trong việc thúc đẩy các nước thành viên NATO gia tăng ngân sách quốc phòng lên mức 5% GDP, với lộ trình thực hiện kéo dài đến năm 2035.

Khi thảo luận về mối quan hệ với châu Âu, ông Trump nhấn mạnh mong muốn các quốc gia đồng minh phải có sự thay đổi căn bản trong đóng góp ngân sách.

“Tôi muốn họ điều chỉnh lại cách tiếp cận,” ông nói. “Tôi tin rằng Mỹ và châu Âu sẽ luôn duy trì quan hệ tốt đẹp, nhưng tôi muốn họ thay đổi. Chính tôi là người đã thúc đẩy các nước châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng, nâng tỷ lệ chi tiêu GDP cho NATO. Tuy nhiên, nếu nhìn vào NATO, có thể thấy rằng Nga thực chất không quan tâm đến bất kỳ quốc gia nào khác ngoài Mỹ.”

Tổng thống Mỹ nói thêm rằng ông “luôn thể hiện sự trung thành với châu Âu” và cho rằng bản thân đã “hoàn thành tốt vai trò của mình”. Theo ông, nếu không có sự can dự của mình, “Nga có thể đã kiểm soát toàn bộ Ukraine vào thời điểm này”.

Về vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân, Tổng thống Donald Trump dường như không bày tỏ nhiều lo ngại trước việc thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân lớn cuối cùng giữa Mỹ và Nga sẽ hết hạn trong vòng bốn tuần tới. Nếu không được gia hạn, thỏa thuận này sẽ mở đường cho hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới lần đầu tiên trong hơn nửa thế kỷ có thể tự do mở rộng kho vũ khí mà không chịu bất kỳ giới hạn nào. Thay vì duy trì các khuôn khổ hiện hành, ông Trump ưu tiên hướng tới việc xây dựng một thỏa thuận mới với các điều khoản được cho là có lợi hơn, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải đưa Trung Quốc - quốc gia đang mở rộng nhanh chóng kho vũ khí hạt nhân - cùng các bên liên quan khác tham gia vào các cuộc đàm phán đa phương trong tương lai.

“Nếu thỏa thuận đó hết hạn thì cứ để nó hết hạn. Chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận tốt hơn, và có thể sẽ cần thêm một vài bên khác cùng tham gia”, Tổng thống Trump nói.

Liên quan đến vấn đề đối ngoại tại Nam Mỹ, Tổng thống Mỹ bày tỏ sự tin tưởng vào quyết định điều động lực lượng đặc nhiệm tại Venezuela. Ông dường như không lo ngại rằng động thái này có thể tạo tiền lệ để các cường quốc khác như Trung Quốc hay Nga tiến hành các hành động tương tự đối với Đài Loan hoặc Ukraine. Theo Tổng thống Mỹ, các tình huống chiến lược này có bản chất khác nhau, đồng thời nhấn mạnh rằng sức mạnh của Mỹ vẫn là yếu tố then chốt trong việc duy trì trật tự toàn cầu.

Ngày 8/1, Thượng viện Mỹ đã quyết định tranh luận về một nghị quyết nhằm xác lập rõ hơn phạm vi sử dụng lực lượng quân sự của Tổng thống Mỹ tại Venezuela. Đây được xem là một động thái nhằm khẳng định vai trò giám sát của Quốc hội đối với quyền tuyên chiến từ người đứng đầu Nhà Trắng. Theo Thượng nghị sĩ Rand Paul, kết quả bỏ phiếu này có thể đã chịu ảnh hưởng từ những nhận định của ông Trump về khả năng duy trì sự can thiệp dài hạn tại Venezuela.

Vấn đề đối nội

Về đối nội, ông Trump thể hiện quan điểm rằng quyền hạn của tòa án trong việc hạn chế các chính sách của ông, từ triển khai Vệ binh Quốc gia đến thuế quan, chỉ nên áp dụng "trong một số trường hợp cụ thể". Tuy nhiên, ông cho biết đã tính đến các phương án thay thế. Ông nêu khả năng, nếu các mức thuế quan được ban hành theo thẩm quyền khẩn cấp bị Tòa án Tối cao bác bỏ, ông có thể chuyển đổi chúng thành hình thức "phí cấp phép". Bên cạnh đó, ông Trump cũng tái khẳng định sẵn sàng viện dẫn Đạo luật Chống nổi dậy để triển khai quân đội bên trong nước Mỹ và liên bang hóa một số đơn vị Vệ binh Quốc gia, nếu ông cho rằng điều đó là cần thiết.

Dù vậy, cho đến thời điểm trả lời phỏng vấn, ông vẫn khẳng định rằng: “Tôi chưa cảm thấy thực sự cần phải làm điều đó".

Vệ binh Quốc gia là lực lượng dự bị của quân đội Mỹ, thường được huy động trong các tình huống khẩn cấp trong nước như thiên tai, bạo loạn hoặc những cuộc biểu tình quy mô lớn. Tuy nhiên, trong năm 2025, lực lượng này đã được triển khai tới nhiều thành phố do đảng Dân chủ kiểm soát - một động thái mà Tổng thống Trump cho rằng nhằm trấn áp tội phạm và tình trạng mất trật tự.

Phía đảng Dân chủ cáo buộc chính quyền Tổng thống Donald Trump đã vượt quá thẩm quyền theo Hiến pháp, đồng thời thổi phồng các vụ bạo lực đơn lẻ nhằm biện minh cho việc sử dụng quân đội trong các vấn đề dân sự.

Tuy nhiên, trên thực tế, các binh sĩ được điều động tới Chicago và Portland chưa bao giờ trực tiếp ra đường làm nhiệm vụ, do việc triển khai bị đình trệ bởi các rào cản pháp lý. Tại Oregon, nỗ lực này đã bị một thẩm phán liên bang chặn lại, trong khi ở Chicago, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ yêu cầu triển khai. Dù phán quyết tại Chicago chưa phải là quyết định cuối cùng, đây vẫn được xem là một bước lùi đáng kể và hiếm hoi đối với chính quyền ông Trump từ cơ quan tư pháp cao nhất của Mỹ.

Đầu năm 2025, quân đội cũng từng được triển khai tại Los Angeles trong khuôn khổ một chiến dịch trấn áp tội phạm và nhập cư trái phép quy mô lớn hơn. Tuy nhiên, lực lượng này đã phải rút về sau một phán quyết của tòa án.

Diệp Thảo/VOV.VN Tổng hợp

Nguồn VOV : https://vov.vn/the-gioi/quan-sat/tong-thong-trump-tiet-lo-gioi-han-duy-nhat-trong-tam-nhin-quyen-luc-voi-nuoc-my-post1260111.vov