Tổng thống Trump tuyên bố đã 'chấm' được tân Chủ tịch Fed

2 giờ trướcBài gốc

Tổng thống Donald Trump đã tìm được người thay thế Jerome Powell

Sau nhiều tháng đồn đoán và một quy trình tuyển chọn gắt gao kéo dài từ tháng 9 năm ngoái, ông Trump tiết lộ rằng danh sách ứng viên đã được chốt hạ và trong tâm trí ông hiện tại "có lẽ chỉ còn lại một người". Tuyên bố này không chỉ đánh dấu sự kết thúc cho nhiệm kỳ đầy sóng gió của ông Powell mà còn mở ra một chương mới đầy biến động cho ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới, nơi ranh giới giữa tính độc lập của chính sách tiền tệ và áp lực chính trị từ Nhà Trắng đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Cuộc đua "Người được chọn": Từ danh sách 11 người đến cái tên bí ẩn cuối cùng

Quy trình tìm kiếm người kế nhiệm Jerome Powell được ví như một phiên bản đời thực của chương trình truyền hình thực tế "The Apprentice" mà ông Trump từng dẫn dắt, nơi sự kịch tính được đẩy lên cao độ qua từng vòng loại. Bắt đầu từ tháng 9 với một danh sách dài bao gồm 11 ứng viên sáng giá, cuộc đua này đã thu hút sự chú ý đặc biệt của giới tài chính Phố Wall.

Chia sẻ với Joe Kernen của đài CNBC, Tổng thống Trump đã mô tả quá trình sàng lọc này một cách đầy hào hứng: "Tôi muốn nói là chúng ta đã rút xuống còn ba người, nhưng thực ra là hai. Và tôi có thể nói với bạn rằng, trong đầu tôi, con số đó có lẽ đã xuống còn một".

Mặc dù từ chối công bố danh tính cụ thể của "người được chọn" ngay tại Davos, nhưng những mảnh ghép của bức tranh nhân sự này đã dần lộ diện qua các phát biểu của ông. Những cái tên lọt vào vòng chung kết bao gồm Kevin Warsh - cựu Thống đốc Fed với kinh nghiệm dày dạn; Christopher Waller - Thống đốc Fed đương nhiệm được đánh giá cao về chuyên môn; Kevin Hassett - Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia (NEC); và Rick Rieder - người đứng đầu mảng thu nhập cố định của tập đoàn quản lý tài sản khổng lồ BlackRock.

Trong số này, Rick Rieder là người cuối cùng thực hiện cuộc phỏng vấn và đã nhận được lời khen ngợi là "ấn tượng" từ Tổng thống. Tuy nhiên, sự lựa chọn dường như đang thu hẹp lại khi ông Trump bày tỏ mong muốn Kevin Hassett tiếp tục ở lại vị trí lãnh đạo NEC, gián tiếp loại ông khỏi cuộc đua vào ghế nóng tại Fed. Một cái tên khác cũng từng được nhắc đến là Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent - người trực tiếp điều hành quy trình phỏng vấn này. Dù ông Trump từng bày tỏ sự ủng hộ Bessent đảm nhận vai trò này trong quá khứ, nhưng tại Davos, ông xác nhận rằng "Scott chỉ muốn ở lại vị trí hiện tại của mình".

Việc ông Trump úp mở về ứng viên duy nhất trong tâm trí cho thấy quyết định đã được định hình. Người được chọn sẽ gánh vác một trọng trách khổng lồ: điều hành nền kinh tế Mỹ trong bối cảnh lạm phát và lãi suất vẫn là những biến số khó lường, đồng thời phải làm việc dưới sự giám sát chặt chẽ và áp lực trực tiếp từ một vị Tổng thống không ngần ngại can thiệp vào các quyết định của ngân hàng trung ương. Giới quan sát nhận định rằng, dù là ai, tân Chủ tịch Fed cũng sẽ phải là người có khả năng dung hòa giữa các nguyên tắc kinh tế học và những ưu tiên chính trị của Nhà Trắng, một nhiệm vụ chưa bao giờ dễ dàng.

Chiến dịch "bàn tay sắt" và tối hậu thư cho Jerome Powell

Câu chuyện tìm người mới không thể tách rời khỏi nỗ lực quyết liệt của ông Trump nhằm loại bỏ người cũ. Mối quan hệ giữa ông Trump và Jerome Powell đã chuyển từ "cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt" trong nhiệm kỳ đầu tiên (2017-2021) sang trạng thái đối đầu công khai và gay gắt trong năm 2025. Năm vừa qua được xem là một năm "chưa từng có tiền lệ" đối với Fed khi cơ quan này liên tục hứng chịu các cuộc tấn công bằng lời nói, những lời đe dọa sa thải Chủ tịch Powell và thậm chí là một nỗ lực thực tế nhằm sa thải Thống đốc Lisa Cook. Đỉnh điểm của cuộc chiến pháp lý này là phiên điều trần tại Tòa án Tối cao diễn ra ngay sáng thứ Tư, xoay quanh thẩm quyền của Tổng thống đối với các thể chế độc lập như Fed.

Với việc ông Powell gần như chắc chắn sẽ bị bãi nhiệm chức vụ Chủ tịch, câu hỏi lớn nhất hiện nay là liệu ông có chọn phương án "cố thủ" hay không. Theo quy định, ngay cả khi mất chức Chủ tịch, ông Powell vẫn có quyền tiếp tục ở lại làm Thống đốc trong Hội đồng quản trị Fed cho đến khi hết nhiệm kỳ (kéo dài thêm 2 năm nữa). Nếu lựa chọn ở lại, ông vẫn sẽ có tiếng nói trong các cuộc họp về chính sách tiền tệ và lãi suất, đóng vai trò như một chốt chặn cuối cùng bảo vệ tính độc lập của Fed trước áp lực từ Nhà Trắng.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã gửi đi một thông điệp cảnh báo lạnh người về kịch bản này. Ông tỏ ra thờ ơ nhưng đầy ẩn ý khi nói: "Chúng ta phải sống với những quân bài mình được chia. Nếu điều đó xảy ra (việc Powell ở lại), tôi không nghĩ cuộc sống của ông ấy sẽ vui vẻ gì đâu. Tôi nghĩ ông ấy muốn rời đi. Ông ấy đã không làm tốt công việc của mình". Lời đe dọa về một "cuộc sống không vui vẻ" có thể được hiểu là sự cô lập về mặt chính trị, áp lực công việc gia tăng và sự giám sát khắc nghiệt mà ông Powell sẽ phải đối mặt nếu quyết định trở thành "cái gai" trong mắt chính quyền mới.

Không chỉ dừng lại ở các vấn đề vĩ mô, ông Trump còn sử dụng những chi tiết quản trị cụ thể để hạ thấp uy tín của ông Powell, điển hình là dự án cải tạo trụ sở của Fed. Tổng thống chỉ trích gay gắt việc chi phí cho dự án này đã vượt quá 2,5 tỉ USD, một con số mà Bộ Tư pháp đã phải vào cuộc điều tra và gửi trát đòi hầu tòa cho ông Powell.

Với tư cách là một ông trùm bất động sản, ông Trump mỉa mai: "Tôi có thể làm điều đó với giá 25 triệu USD và nó sẽ còn đẹp hơn những gì họ đang làm". Những đòn tấn công đa diện này, từ pháp lý, chính trị đến quản lý tài chính, cho thấy quyết tâm sắt đá của Tổng thống Trump trong việc cải tổ toàn diện Fed, biến nó thành một cơ quan phù hợp hơn với tầm nhìn kinh tế của ông trong những năm tới.

Bùi Tú

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/tong-thong-trump-tuyen-bo-da-cham-duoc-tan-chu-tich-fed-245064.html