Tổng thư ký LHQ cảnh báo luật pháp quốc tế được xem như 'thực đơn chọn món' , tuyên bố một 'quyền lực' độc nhất của Hội đồng Bảo an

3 giờ trướcBài gốc

Phiên tranh luận mở cấp cao của Hội đồng Bảo an LHQ, do Somalia, Chủ tịch Hội đồng Bảo an tháng Một, triệu tập, ngày 26/1. (Nguồn: UN News)

Cuộc thảo luận diễn ra trong bối cảnh các xung đột ngày càng gia tăng, căng thẳng toàn cầu leo thang và niềm tin vào các thể chế, luật lệ quốc tế đang phai nhạt, ngay cả khi Liên hợp quốc chuẩn bị kỷ niệm 80 năm thông qua Hiến chương LHQ – văn kiện đặt nền móng cho trật tự quốc tế sau Thế chiến II.

“Thượng tôn pháp luật là nền tảng của hòa bình và an ninh toàn cầu,” ông Guterres nhấn mạnh, đồng thời gọi đây là “trái tim đang đập của Hiến chương Liên hợp quốc”.

Theo Tổng Thư ký, trong suốt tám thập kỷ qua, Hiến chương LHQ cùng với Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, Các Công ước Geneva và nhiều công cụ pháp lý cốt lõi khác đã giúp nhân loại tránh được một cuộc thế chiến mới và hạn chế tổn thất của vô số cuộc xung đột.

Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng các cam kết đối với luật pháp quốc tế đang ngày càng bị xem nhẹ và phớt lờ: “Trên khắp thế giới, luật pháp đang bị thay thế bởi luật rừng”, đồng thời chỉ ra hàng loạt hành vi vi phạm trắng trợn Hiến chương LHQ và luật pháp quốc tế, bao gồm việc sử dụng vũ lực trái phép, tấn công cơ sở hạ tầng dân sự, vi phạm nhân quyền và cản trở viện trợ nhân đạo cứu sinh.

Từ Dải Gaza đến Ukraine và nhiều điểm nóng khác, ông Guterres cho rằng luật pháp quốc tế đang bị đối xử như “thực đơn chọn món”, khi các quốc gia chỉ tuân thủ những quy định có lợi cho mình. Theo ông, cách tiếp cận này tạo ra những tiền lệ nguy hiểm, dung túng cho tình trạng miễn trừng phạt và làm xói mòn lòng tin giữa các quốc gia.

Đối với các nước nhỏ và kém quyền lực – đặc biệt là những quốc gia chịu tác động của bất bình đẳng lịch sử và di sản của chủ nghĩa thực dân – luật pháp quốc tế, theo ông Guterres, chính là “phao cứu sinh” bảo đảm sự đối xử bình đẳng, chủ quyền, phẩm giá và công lý.

Tổng thư ký LHQ nói rõ: "Với các cường quốc, đó là hàng rào xác định điều gì được phép và điều gì không được phép, trong những thời điểm bất đồng, chia rẽ hay xung đột trực diện".

Ông Guterres nhấn mạnh, vai trò đặc biệt của Hội đồng Bảo an là "cơ quan duy nhất" theo Hiến chương có thẩm quyền đưa ra các quyết định mang tính ràng buộc đối với toàn bộ các quốc gia thành viên và cho phép sử dụng vũ lực theo luật pháp quốc tế.

Ông khẳng định: “Trách nhiệm của Hội đồng là độc nhất. Nghĩa vụ của Hội đồng là phổ quát. Đó là lý do tại sao cải cách là điều thiết yếu”.

Người đứng đầu LHQ cũng nêu ra ba ưu tiên hành động để củng cố vai trò của Hội đồng Bảo an LHQ trong thời gian tới, thứ nhất, các quốc gia cần tôn trọng đầy đủ các cam kết trong Hiến chương LHQ, bao gồm giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, bảo vệ nhân quyền và tôn trọng nguyên tắc bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia.

Thứ hai, ông kêu gọi tăng cường sử dụng các công cụ hòa bình như đàm phán, trung gian, giải quyết tư pháp, đồng thời thúc đẩy hợp tác với các tổ chức khu vực và đầu tư nhiều hơn cho phát triển nhằm xử lý tận gốc tình trạng bất bình đẳng và bị gạt ra bên lề.

Thứ ba, ông nhấn mạnh nhu cầu bảo đảm các tiến trình tư pháp công bằng và độc lập, khuyến khích việc dựa nhiều hơn vào các tòa án và cơ chế tài phán quốc tế, trong đó có Tòa án Công lý quốc tế (ICJ), cũng như tăng cường hỗ trợ cho công lý hình sự quốc tế.

Cuối bài phát biểu, Tổng thư ký LHQ nhấn mạnh: “Không thể có hòa bình bền vững hay công bằng nếu thiếu trách nhiệm giải trình. Thượng tôn pháp luật phải được đặt lên hàng đầu”.

Bảo Minh

Nguồn TG&VN : https://baoquocte.vn/tong-thu-ky-lhq-canh-bao-luat-phap-quoc-te-duoc-xem-nhu-thuc-don-chon-mon-tuyen-bo-mot-quyen-luc-doc-nhat-cua-hoi-dong-bao-an-352589.html