Top 100 Fifa - con số tưởng như mang tính biểu tượng, nhưng thực chất lại có thể định hình cả con đường phía trước.
Cuộc hộp giữa Cuốc họp giữa Chủ tịch LĐBĐVN Trần Quốc Tuấn với Hội đồng HLV quốc gia - Ảnh: VFF
Cơ hội từ những con số biết nói
Ngày 22.3, FIFA cập nhật bảng xếp hạng mới, đưa ĐTVN tăng 5 bậc lên vị trí 103 thế giới với 1.213,62 điểm. Một bước tiến đáng kể, không chỉ đến từ chuỗi phong độ tích cực dưới thời HLV Kim Sang-sik, mà còn từ phán quyết của AFC liên quan đến các trận đấu của Malaysia.
Việc Malaysia bị xử thua 0-3 ở hai trận vòng loại AFC Asian Cup do sử dụng cầu thủ không hợp lệ đã tạo ra hiệu ứng domino. Với Việt Nam, trận thua 0-4 trước Malaysia trước đó được điều chỉnh thành thắng 3-0, giúp đội tuyển không chỉ lấy lại số điểm đã mất mà còn được cộng thêm theo hệ thống Elo. Tổng cộng, Việt Nam tăng gần 25 điểm - một bước nhảy đủ để áp sát Top 100.
Khoảng cách lúc này chỉ còn hơn 10 điểm – con số hoàn toàn có thể san lấp ngay trong tháng 3. Nếu thắng Bangladesh ở trận giao hữu và tiếp tục đ bại Malaysia ở trận chính thức, ĐTVN có thể tích lũy thêm từ 11 đến 13 điểm. Con số này đủ để vượt ngưỡng Top 100.
Việc trở lại Top 100 không đơn thuần là một cột mốc thống kê. Nó gắn trực tiếp với mục tiêu dài hạn mà VFFđặt ra: nâng tầm đội tuyển, hướng tới các chiến dịch lớn như Asian Cup và vòng loại World Cup 2030.
Trong cuộc họp ngày 24.3 tại trụ sở VFF, Hội đồng HLV quốc gia - với sự hiện diện của các ông Nguyễn Sỹ Hiển, Mai Đức Chung, Lê Huỳnh Đức hay Phan Thanh Hùng - đã thống nhất mục tiêu đưa đội tuyển trở lại Top 100 FIFA như một bước đệm chiến lược.
Bởi lẽ, phía sau con số ấy là lợi thế rất cụ thể: vị trí hạt giống trong các kỳ bốc thăm, khả năng tránh đối thủ mạnh, và một hành trình “dễ thở” hơn ở các giải đấu lớn.
Lịch thi đấu giữa đội tuyển Việt Nam và các đội Bangladesh, Malaysia - Ảnh: VFF
Giá trị thứ hạng FIFA
Trong bóng đá, thứ hạng của FIFA chưa bao giờ là “thước đo tuyệt đối” của sức mạnh. Một đội tuyển có thể đứng trên đối thủ hàng chục bậc, nhưng vẫn thất bại trong một trận đấu cụ thể - điều đã và đang diễn ra như một phần tất yếu của môn thể thao Vua giàu biến số này.
Bởi lẽ, bảng xếp hạng FIFA phản ánh quá trình tích lũy phong độ qua thời gian, chứ không phải đỉnh cao phong độ tại một thời điểm. Nó ghi nhận sự ổn định, tính toán điểm số từ nhiều yếu tố như tính chất trận đấu, sức mạnh đối thủ hay khu vực thi đấu. Nhưng bóng đá, suy cho cùng, vẫn được quyết định trong 90 phút, nơi mọi lý thuyết có thể bị đảo lộn. Tuy nhiên, sẽ là sai lầm nếu xem nhẹ giá trị của thứ hạng FIFA, đặc biệt trong bối cảnh châu Á. Với AFC, thứ hạng này không chỉ mang tính tham khảo, mà còn là cơ sở trực tiếp để phân nhóm hạt giống ở các giải đấu lớn như AFC Asian Cup hay vòng loại World Cup.
Ngoài ra, điểm khác biệt giữa một đội nằm trong nhóm hạt giống số 1 và nhóm cuối không chỉ là con số, mà là cả một lộ trình thi đấu. Đội có thứ hạng cao hơn sẽ tránh được các đối thủ mạnh ngay từ vòng bảng và có cơ hội rơi vào bảng đấu dễ thở hơn, giảm đáng kể rủi ro bị loại sớm.
Ở cấp độ vòng loại World Cup, sự khác biệt còn rõ rệt hơn. Những đội có thứ hạng cao được vào thẳng các vòng đấu sâu, trong khi các đội xếp dưới phải bắt đầu từ những vòng sơ loại đầy rủi ro. Nói cách khác, thứ hạng không giúp bạn ghi bàn, nhưng giúp bạn tránh phải đối đầu sớm với những đội giỏi ghi bàn hơn mình.
Trường hợp của ĐTVN là minh chứng rõ nét. Giai đoạn dưới thời Park Hang-seo, khi Việt Nam vào Top 100 thế giới, đội tuyển không chỉ tạo dấu ấn về chuyên môn mà còn hưởng lợi trực tiếp từ vị trí trên bảng xếp hạng. Việc nằm ở nhóm hạt giống tốt hơn giúp Việt Nam có hành trình thuận lợi hơn tại vòng loại World Cup 2022, qua đó lần đầu tiên góp mặt ở vòng loại cuối khu vực châu Á. Ngược lại, khi thứ hạng suy giảm, những thử thách cũng tăng lên tương ứng. Đối thủ mạnh xuất hiện sớm hơn, hành trình trở nên khắc nghiệt hơn, và sai số cho phép gần như không còn.
Vì thế, nếu xem thứ hạng FIFA là tấm gương phản chiếu sức mạnh thì chưa đủ. Trong thực tế vận hành của bóng đá hiện đại, nó giống một công cụ định hình số phận nhiều hơn, nơi vị trí trên bảng xếp hạng có thể không nói bạn mạnh đến đâu, nhưng lại quyết định bạn sẽ phải đi con đường khó hay dễ.
Các cầu thủ của đội tuyển Việt Nam - Ảnh: VFF
Thứ hạng FIFA không quyết định bạn thắng ai trên sân, nhưng lại quyết định bạn sẽ phải gặp ai trước khi kịp thắng.
Hai trận, một mục tiêu lớn
Trở lại thực tế, hai trận đấu với Bangladesh và Malaysia vì thế mang ý nghĩa vượt xa kết quả đơn lẻ. Đó là cơ hội để ĐTVN khép lại vòng loại Asian Cup với vị thế chủ động, củng cố chuỗi phong độ tích cực và quan trọng nhất, bước qua cánh cửa Top 100.
Trong một giai đoạn mà BĐVN đang tìm lại quỹ đạo sau những biến động, Top 100 không phải là đích đến cuối cùng. Nhưng đó là dấu mốc cần thiết, như một lời khẳng định rằng đội tuyển vẫn đang đi đúng hướng.
Đặng Hoàng