TP.HCM công bố Đề án Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc, tạo cực tăng trưởng mới

2 giờ trướcBài gốc

Chiều 13/1, tại phường Bình Dương (TP.HCM), UBND TP.HCM phối hợp cùng Sở Khoa học và Công nghệ, Viện Nghiên cứu Phát triển thành phố, Ban quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp, Tập đoàn Becamex và VSIP, tổ chức công bố Đề án phát triển “Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TP.HCM”.

Tạo cực tăng trưởng mới từ khoa học công nghệ

TP.HCM đang đứng trước một bước ngoặt phát triển mới, khi không gian tăng trưởng truyền thống dần chạm ngưỡng, còn yêu cầu về chất lượng tăng trưởng ngày càng khắt khe. Trong bối cảnh đó, việc thành phố công bố đề án không chỉ là một quyết định quy hoạch, mà là tuyên bố rõ ràng về lựa chọn con đường phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế tri thức.

Khác với những khu công nghệ cao hay khu đổi mới sáng tạo đã hình thành trước đây, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc được định vị như một “bộ não khoa học công nghệ” quy mô lớn, gắn trực tiếp với hệ sinh thái sản xuất công nghệ cao của thành phố.

Đây được xem là mảnh ghép chiến lược trong mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm mà TP.HCM đang từng bước hiện thực hóa sau khi mở rộng không gian phát triển.

Họp báo công bố Đề án phát triển “Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TP.HCM”.

Theo đề án, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TP.HCM không đơn thuần là khu chức năng, mà là một không gian phát triển tích hợp, nơi các hoạt động nghiên cứu - phát triển (R&D), đào tạo nhân lực chất lượng cao, đổi mới sáng tạo và sản xuất công nghệ cao được tổ chức liền mạch trong cùng một cấu trúc đô thị.

Việc hình thành cực khoa học công nghệ này nhằm giải quyết một bài toán lớn mà TP.HCM đang đối mặt: Làm thế nào để duy trì vai trò đầu tàu kinh tế trong bối cảnh mô hình tăng trưởng dựa vào lao động giá rẻ và mở rộng không gian đô thị truyền thống đã bộc lộ nhiều giới hạn.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực tăng trưởng mới, nhưng để những động lực này phát huy hiệu quả, thành phố cần một không gian phát triển đủ lớn, đủ tập trung và đủ khác biệt.

Đề án “Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TP.HCM” được xây dựng chính từ yêu cầu đó. Không gian này được kỳ vọng sẽ tạo ra giá trị gia tăng cao hơn, đóng góp lớn hơn vào GRDP, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn của Thành phố trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Đặt “bộ não công nghệ” ngay trong vùng sản xuất

Một trong những điểm khác biệt căn bản của đề án là cách tiếp cận không gian phát triển. Thay vì tách rời khu nghiên cứu với khu sản xuất - mô hình phổ biến nhưng đã bộc lộ nhiều hạn chế, TP.HCM lựa chọn đặt “bộ não khoa học công nghệ” ngay trong vùng sản xuất công nghệ cao quy mô lớn ở phía Bắc và Tây Bắc thành phố.

Theo cấu trúc được đề xuất, vùng lõi đổi mới sáng tạo với quy mô khoảng 103 ha, cùng với hơn 220 ha cơ sở vật chất nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm, sẽ được bao quanh trực tiếp bởi hệ thống các Khu công nghiệp Khoa học Công nghệ thế hệ mới như Riverside, Lai Hưng, Cây Trường và VSIP III. Sự kết nối này giúp rút ngắn tối đa chu trình từ nghiên cứu - phát triển, thử nghiệm đến sản xuất và thương mại hóa sản phẩm.

Cách tổ chức không gian này được đánh giá là tạo ra lợi thế cạnh tranh khác biệt so với nhiều mô hình đô thị khoa học công nghệ trên thế giới, nơi các trung tâm R&D thường nằm tách biệt với khu vực sản xuất.

Với TP.HCM, việc “kéo” khoa học công nghệ lại gần nhà máy không chỉ giúp tăng tốc thương mại hóa kết quả nghiên cứu, mà còn giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đổi mới sáng tạo.

Đề án phát triển “Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TP.HCM” tại cực tăng trưởng mới cho TP.HCM.

Về mặt chính sách, Đề án “Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TP.HCM” được xây dựng trên nền tảng các chủ trương lớn của Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đồng thời, Đề án cũng tận dụng các cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết số 98/2023/QH15 và Nghị quyết số 260/2025/QH15 của Quốc hội dành cho TP.HCM.

Việc hình thành một không gian thí điểm quy mô lớn cho phép thành phố triển khai các cơ chế sandbox - thử nghiệm có kiểm soát các công nghệ mới, mô hình quản trị và chính sách mới, được xem là bước đi mang tính đột phá. Đây là điều mà nhiều địa phương mong muốn nhưng chưa có đủ điều kiện về thể chế và không gian phát triển để thực hiện.

Trong cấu trúc chung của TP.HCM, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc được phân vai rõ ràng với khu vực trung tâm hiện hữu. Nếu khu trung tâm tiếp tục phát huy vai trò trung tâm tài chính, dịch vụ cao cấp, văn hóa và sáng tạo, thì phía Bắc sẽ trở thành hạt nhân nghiên cứu - phát triển, đào tạo nhân lực công nghệ cao và đổi mới sáng tạo gắn với sản xuất.

Một lợi thế quan trọng của đề án là tính sẵn sàng cao. Khu vực Thành phố mới Bình Dương (cũ), nơi được lựa chọn làm điểm khởi phát của Đô thị Khoa học Công nghệ đã được đầu tư đồng bộ về hạ tầng đô thị, giao thông, năng lượng và các công trình công cộng trong hơn một thập kỷ qua.

Nhiều công trình hiện hữu, tiêu biểu là Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương (cũ), có thể được chuyển đổi công năng để đưa vào khai thác ngay cho các hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Điều này không chỉ giúp kích hoạt nhanh hệ sinh thái khoa học công nghệ, mà còn góp phần sử dụng hiệu quả tài sản công, hạn chế đầu tư dàn trải.

Theo Đề án, việc triển khai sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn, vừa làm vừa điều chỉnh, bảo đảm phù hợp với thực tiễn phát triển và khả năng hấp thụ của thị trường.

Về dài hạn, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của TP.HCM, đóng góp vào quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng gia tăng hàm lượng công nghệ và tri thức.

Thy Huệ

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/tp-hcm-cong-bo-de-an-do-thi-khoa-hoc-cong-nghe-phia-bac-tao-cuc-tang-truong-moi-ar998148.html