Ông Nguyễn Văn Hoan, đại diện Sở Xây dựng TP.HCM tại họp báo. Ảnh: Đầu Tư online
Chia sẻ tại cuộc tại họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM ngày 29.1, ông Nguyễn Văn Hoan, Phó Phòng Phát triển nhà và thị trường bất động sản (Sở Xây dựng TP.HCM), cho biết để hiện thực hóa mục tiêu 199.400 căn nhà ở xã hội (NƠXH) đến năm 2030, Sở đang phối hợp với các đơn vị rà soát, tham mưu UBND Thành phố ban hành các biện pháp chế tài đối với chủ đầu tư dự án NƠXH, dự án nhà ở thương mại có bố trí quỹ đất dành để phát triển NƠXH nhưng chậm triển khai hoàn thành các thủ tục đầu tư và thi công xây dựng nhà ở xã hội.
Theo đại diện Sở Xây dựng, qua rà soát của Sở, hiện thành phố có khoảng 90 dự án NƠXH đã được chấp thuận chủ trương đầu tư từ quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại và khu đô thị. “Các dự án này đang trong các giai đoạn triển khai khác nhau, từ hoàn tất thủ tục pháp lý về quy hoạch, giao đất đến cấp phép xây dựng và thi công. Tiến độ thực hiện được yêu cầu phải tương ứng với thời gian đã được phê duyệt trong chủ trương đầu tư của dự án chính”, ông Hoan nhấn mạnh.
Linh hoạt hình thức và cơ chế hoán đổi quỹ đất
Trên cơ sở ý kiến của Sở Quy hoạch – Kiến trúc về nhu cầu NƠXH, quy hoạch bố trí quỹ đất xây dựng NƠXH tại khu vực, Sở Xây dựng có báo cáo, tham mưu UBND Thành phố quyết định. Ông Hoan cho biết, theo quy định mới nhất từ Luật Nhà ở 2023 và các Nghị định liên quan (gồm Nghị định 100 năm 2024 và Nghị định 261 năm 2025 của Chính phủ), doanh nghiệp có thể thực hiện nghĩa vụ NƠXH qua hai hình thức linh hoạt chính, bằng đất hoặc bằng tiền. Việc thực hiện bằng đất, có nghĩa có thể dành quỹ đất ngay tại dự án hoặc hoán đổi sang một vị trí khác ngoài phạm vi dự án. Trong khi đó việc thực hiện bằng tiền, đồng nghĩa với việc chủ đầu tư đóng tiền tương đương giá trị quỹ đất đã đầu tư hạ tầng kỹ thuật. Khoản tiền này sẽ nộp vào ngân sách địa phương để quản lý và sử dụng thông qua Quỹ Nhà ở quốc gia.
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhưng vẫn đảm bảo quỹ đất NƠXH, UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định số 76 ngày 19.6.2025 quy định về cơ chế hoán đổi vị trí khác. Trong đó, nếu cùng khu vực phát triển thì diện tích đất ở được hoán đổi phải tương đương hoặc lớn hơn diện tích đất NƠXH tại dự án cũ. Khác khu vực phát triển thì giá trị quỹ đất hoán đổi phải tương đương hoặc lớn hơn giá trị quỹ đất NƠXH tại vị trí cũ.
Đồng thời, đối với điều kiện kinh doanh, chủ đầu tư chỉ được bán sản phẩm tại vị trí cũ sau khi dự án NƠXH ở vị trí hoán đổi đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh.
Chế tài mạnh đối với các dự án chậm triển khai, hoàn tất
Để hiện thực hóa mục tiêu 199.400 căn NƠXH đến năm 2030 trên địa bàn TP.HCM sau hợp nhất theo chỉ đạo của Chính phủ, Sở Xây dựng đang phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát để tham mưu UBND Thành phố ban hành các biện pháp chế tài nghiêm khắc, với cơ sở pháp lý dựa trên trên Luật Đất đai 2024 và Luật Đầu tư 2025.
Các chủ đầu tư dự án NƠXH hoặc dự án nhà ở thương mại có quỹ đất NƠXH nhưng cố tình chậm triển khai các thủ tục đầu tư và thi công sẽ là đối tượng áp dụng.
“Các dự án đã được chấp thuận hình thức thực hiện nghĩa vụ NƠXH (gồm nộp tiền, hoán đổi đất) trong các thời kỳ trước vẫn được thực hiện theo đúng chủ trương đã ban hành tại thời điểm đó. Tuy nhiên, nếu chủ đầu tư xin điều chỉnh các nội dung như quy mô, tiến độ hoặc mục tiêu dự án, cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào các quy định pháp luật hiện hành để xem xét và áp dụng”, đại diện Sở Xây dựng giải thích.
Lan Chi