UBND TP.HCM vừa yêu cầu các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan xử lý các điểm nghẽn về tài chính, ngân sách, đầu tư công và dự án tồn đọng, nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn trên 10% trong năm 2026.
Theo thông báo kết luận của Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Công Vinh, tại buổi làm việc với Sở Tài chính ngày 23/4/2026: Trong 4 tháng đầu năm, công tác điều hành tài chính ngân sách ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn ước đạt 40,8% dự toán Trung ương giao, tăng 118,8% so với cùng kỳ. Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt gần 3,3 tỉ USD, tương đương 30,2% kế hoạch năm. Thành phố cũng đã tháo gỡ vướng mắc cho 831 trong tổng số 838 dự án tồn đọng, đạt 99,2%.
Thi công nút giao Tân Vạn trên tuyến Vành đai 3 TP.HCM. Ảnh: Minh Quân
Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân đầu tư công mới ước đạt 10,2%, chưa đạt mục tiêu trong tháng 4 là từ 15% trở lên. Nguồn thu từ đất đai còn chậm. Một số đơn vị xây dựng kế hoạch tăng trưởng còn hình thức, chưa lượng hóa rõ chỉ tiêu, nhiệm vụ và kết quả cụ thể.
TP.HCM siết kỷ luật ngân sách, ưu tiên nguồn lực cho phát triển
Một trong những yêu cầu quan trọng được UBND TP.HCM đặt ra là phấn đấu thu ngân sách nhà nước năm 2026 tăng ít nhất 10% so với ước thực hiện năm 2025 và tăng tối thiểu 20% so với dự toán Trung ương giao. Đây là nhiệm vụ then chốt, bởi ngân sách là nền tảng để thành phố đầu tư hạ tầng, cải thiện môi trường đầu tư.
Sở Tài chính cùng các đơn vị liên quan được yêu cầu khẩn trương triển khai giải pháp huy động nguồn thu, nhất là nguồn thu từ đất và các khoản thu ngoài đất. Nguồn thu từ đất đai được nhấn mạnh do tiến độ còn chậm, trong khi đây là khu vực có khả năng tạo thêm nguồn lực nếu vướng mắc pháp lý, thủ tục và quy hoạch được tháo gỡ.
Cùng với tăng thu, thành phố yêu cầu tiết kiệm triệt để chi thường xuyên, ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển. Sở Tài chính được giao theo dõi, kiểm tra việc thực hiện chi thường xuyên của các cơ quan, đơn vị; tham mưu điều hành chi ngân sách theo hướng hợp lý, tránh dàn trải, không bổ sung kinh phí cho các nhiệm vụ phát sinh chưa thật sự cấp bách.
TP.HCM đặt mục tiêu giữ tỷ trọng chi thường xuyên dưới 50% tổng chi ngân sách thành phố. Đây là thông điệp rõ ràng trong điều hành tài chính công: muốn tăng trưởng nhanh, thành phố phải dành nhiều hơn nguồn lực cho đầu tư phát triển, thay vì để ngân sách bị phân tán vào các khoản chi chưa cấp thiết.
UBND TP.HCM cũng yêu cầu rà soát tổng thể tình hình thực hiện dự toán chi ngân sách năm 2026, bao gồm các khoản chi đã có chủ trương hoặc dự kiến phát sinh từ nay đến cuối năm. Báo cáo cân đối ngân sách địa phương năm 2026 phải được trình chậm nhất ngày 15.5.2026.
Đối với tài sản công là nhà, đất thuộc thẩm quyền quản lý của thành phố, UBND TP.HCM yêu cầu Sở Tài chính khẩn trương tham mưu phương án sắp xếp, xử lý. Đây là nhóm tài sản có giá trị lớn, nếu được rà soát và khai thác hiệu quả sẽ tạo thêm dư địa cho phát triển đô thị, đồng thời hạn chế lãng phí nguồn lực công.
Đẩy nhanh đầu tư công, xử lý dự án chậm triển khai
Điểm nghẽn được nhấn mạnh nhiều nhất là giải ngân đầu tư công. UBND TP.HCM yêu cầu các cơ quan, đơn vị, chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ giải ngân, bảo đảm quý 2 đạt 30 đến 35% và phấn đấu đạt 100% kế hoạch năm 2026.
Để tránh chậm trễ kéo dài, thành phố yêu cầu áp dụng nguyên tắc “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả. Cách làm này nhằm khắc phục tình trạng hồ sơ bị đẩy qua lại, phối hợp thiếu chặt chẽ hoặc né tránh trách nhiệm trong quá trình triển khai dự án.
Các dự án giao thông trọng điểm được yêu cầu ưu tiên xử lý nhanh thủ tục. Bên cạnh đó là các dự án môi trường, y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, khoa học công nghệ cấp bách giai đoạn 2026 - 2030. Đây là những lĩnh vực tác động trực tiếp đến đời sống người dân và năng lực cạnh tranh của thành phố.
Trong bối cảnh TP.HCM chịu áp lực lớn về hạ tầng, dân số, giao thông, môi trường và dịch vụ công, giải ngân đầu tư công không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà là động lực tăng trưởng. Khi vốn đầu tư được đưa vào nền kinh tế đúng tiến độ, các công trình hạ tầng sẽ sớm phát huy hiệu quả, kéo theo nhu cầu xây dựng, vật liệu, dịch vụ, việc làm và thu ngân sách.
UBND TP.HCM cũng yêu cầu các cơ quan, đơn vị rà soát vướng mắc về quy hoạch của các dự án, đề xuất phương án tháo gỡ gửi Sở Quy hoạch và Kiến trúc tổng hợp, báo cáo thành phố để xử lý dứt điểm. Đây là khâu quan trọng, bởi nhiều dự án hiện không chỉ chậm vì thiếu vốn, mà còn vướng quy hoạch, đất đai, thủ tục đầu tư hoặc thẩm quyền phê duyệt.
Sở Tài chính được giao nghiên cứu, rà soát các quy định về trách nhiệm, thẩm quyền của UBND TP.HCM để tham mưu phân cấp, ủy quyền phù hợp. Nếu triển khai phân cấp và ủy quyền sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm tầng nấc trung gian, đồng thời tăng trách nhiệm của từng cơ quan được giao việc.
Đối với các dự án đã được giao đất nhưng không triển khai, UBND TP.HCM yêu cầu rà soát để có phương án xử lý, thu hồi theo quy định. Động thái này cho thấy thành phố không chỉ tập trung thu hút dự án mới, mà còn xử lý các dự án chậm triển khai, sử dụng đất kém hiệu quả.
Với TP.HCM, mục tiêu tăng trưởng trên 10% không thể chỉ dựa vào kỳ vọng thị trường. Điều thành phố cần là bộ máy vận hành nhanh hơn, ngân sách được sử dụng hiệu quả hơn, đầu tư công giải ngân mạnh hơn và các dự án tồn đọng được xử lý dứt điểm.
Nguyễn Tuyết