TP.HCM đứng trước thời cơ hình thành Khu thương mại tự do

2 giờ trướcBài gốc

Ngày 27/1, Báo Tuổi Trẻ phối hợp Sở Công Thương TP.HCM, Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM và Ban Quản lý các Khu Công nghiệp – Chế xuất TP.HCM tổ chức hội thảo chuyên đề “Kết nối liên vùng – Động lực phát triển khu thương mại tự do TP.HCM”.

Cái Mép Hạ - lợi thế cảng nước sâu hiếm có

Phát biểu mở đầu, ông Trần Xuân Toàn, Phó Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ, nhấn mạnh lợi thế kết nối liên vùng của TP.HCM đang được cải thiện rõ nét, nhờ hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược như cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, Bến Lức – Long Thành, mở rộng cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây và các tuyến đường sắt kết nối vành đai.

Các chuyên gia nêu ý kiến về kết nối liên vùng, động lực phát triển Khu thương mại tự do TP.HCM tại Hội thảo - Ảnh: Tỷ Huỳnh

Cùng với đó, là các cơ chế đặc thù về thuế, thủ tục hành chính, tài chính và phát triển nguồn nhân lực theo Nghị quyết 98 và Nghị quyết 260 của Quốc hội, TP.HCM đang có nền tảng pháp lý thuận lợi để hình thành và phát triển khu thương mại tự do.

Ông Trần Xuân Toàn, Phó Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ phát biểu mở đầu hội thảo - Ảnh: Tỷ Huỳnh

Tại hội thảo, Tiến sĩ Đỗ Thiên Anh Tuấn, Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright Việt Nam cùng các chuyên gia nhận định, khu vực cảng Cái Mép – Thị Vải (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) có tiềm năng lớn để trở thành trung tâm kinh tế biển và Khu thương mại tự do hàng đầu Đông Nam Á. Đây là cảng nước sâu hiếm hoi có khả năng tiếp nhận tàu có tải trọng trên 200.000 tấn.

So với Cảng Vân Phong (Hải Phòng), Cảng Cái Mép - Thị Vải của TP.HCM - cụ thể khu vực Cái Mép Hạ được cho là có lợi thế vượt trội để cạnh tranh, nhờ vị trí gắn với các trung tâm công nghiệp, nguồn hàng lớn và hệ thống logistics hoàn chỉnh.

Tiến sĩ Đỗ Thiên Anh Tuấn, Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright Việt Nam - Ảnh: Tỷ Huỳnh

"Việt Nam có 2 siêu cảng đáp ứng năng lực đón tàu tải trọng lớn. Tuy nhiên cảng Vân Phong (Hải Phòng) thiếu “chân hàng”, không có lợi thế về công nghiệp và nguồn hàng hóa. Xét về chi phí vận tải – logistics, Vân Phong khó cạnh tranh với Cái Mép Hạ. Nhưng nếu chúng ta chỉ xem Cái Mép Hạ là một khu vực địa lý để “làm đòn bẩy” cho TP.HCM mà không nhìn nhận lợi thế về khu thương mại tự do sẽ là thiếu sót”, Tiến sĩ Đỗ Thiên Anh Tuấn nhấn mạnh.

Không chờ thêm cơ chế, vấn đề là tổ chức thực hiện

Ở góc nhìn liên vùng, ông Vũ Chí Kiên, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM cho rằng, việc sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu đã đưa TP.HCM bước sang giai đoạn phát triển mới với không gian hơn 6.770km2, trở thành siêu vùng đô thị – công nghiệp – logistics. Trong cấu trúc này, Cái Mép Hạ được xác định là cửa ngõ hàng hải quốc tế và vị trí chiến lược để hình thành Khu thương mại tự do, đóng vai trò “hạt nhân lan tỏa” tái định hình chuỗi giá trị liên vùng.

Ông Vũ Chí Kiên, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM - Ảnh: Tỷ Huỳnh

“Khu thương mại tự do TP.HCM, hay FTZ Cái Mép Hạ cần được định vị theo hướng logistics, thương mại gắn với cảng nước sâu. Chức năng cốt lõi là trung chuyển quốc tế, phân phối khu vực, dịch vụ hậu cần cảng và các hoạt động thương mại liên quan trực tiếp đến vận tải biển. Khác với các FTZ truyền thống lấy sản xuất đại trà làm trung tâm, FTZ Cái Mép Hạ đóng vai trò "nút" tổ chức dòng hàng, nơi hàng hóa được tập kết, phân loại và gia tăng giá trị với hệ thống logistics kết nối trực tiếp với thị trường khu vực và toàn cầu”, ông Vũ Chí Kiên nói.

Còn Tiến sĩ Trần Du Lịch cho rằng, với Nghị quyết 260 sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98, Trung ương đã trao cho TP.HCM quyền tự chủ rất lớn, đặc biệt trong việc phát triển khu thương mại tự do gắn với cụm cảng Cái Mép – Thị Vải. Từ quy hoạch, mô hình tổ chức đến vận hành, TP.HCM đều được chủ động trong khuôn khổ phân cấp. Vấn đề cốt lõi hiện nay không còn là “xin thêm cơ chế”, mà là tổ chức triển khai như thế nào cho hiệu quả. Trong bối cảnh toàn cầu có khoảng 5.600 khu thương mại tự do, TP.HCM cần lựa chọn đúng lợi thế và ngành hàng chiến lược.

Tiến sĩ Trần Du Lịch chia sẻ tại Hội thảo - Ảnh: Tỷ Huỳnh

Tiến sĩ Trần Du Lịch gợi ý, Khu thương mại tự do TP.HCM nên ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và gắn với chuỗi giá trị toàn cầu, như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), nghiên cứu - phát triển (R&D), vật liệu mới, hạ tầng năng lượng – hạ tầng số, đặc biệt là sản xuất thiết bị phục vụ dầu khí và điện gió ngoài khơi. Muốn thu hút nhà đầu tư chiến lược, Khu thương mại tự do TP.HCM phải chứng minh được quy mô thị trường trung – dài hạn và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tỷ Huỳnh/VOV-TP.HCM

Nguồn VOV : https://vov.vn/kinh-te/tphcm-dung-truoc-thoi-co-hinh-thanh-khu-thuong-mai-tu-do-post1264626.vov