TP.HCM: Giải bài toán tăng trưởng hai con số và hóa giải 4 'điểm nghẽn'

2 giờ trướcBài gốc

TP.HCM đang đứng trước một ngưỡng cửa lịch sử với mục tiêu tăng trưởng kinh tế đầy tham vọng: đạt 8,5% vào năm 2025 và bứt phá lên mức tăng trưởng hai con số vào năm 2030. Tuy nhiên, để “đầu tàu” kinh tế không lỗi nhịp, thành phố cần một cuộc cách mạng thực sự nhằm hóa giải những điểm nghẽn mang tính cấu trúc và khơi thông nguồn lực con người.

4 “điểm nghẽn” đang kìm hãm sức bật kinh tế

Dù liên tục ban hành nhiều chủ trương mạnh mẽ, như Chỉ thị số 12/CT-UBND với sáu mục tiêu và 7 giải pháp, song thực tế cho thấy khả năng thực thi vẫn còn nhiều bất cập. Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM đã chỉ ra 4 “điểm nghẽn” mang tính cấu trúc, đang trực tiếp kìm hãm động lực tăng trưởng của thành phố.

Theo Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, hiện có 4 "điểm nghẽn" đang kìm hãm động lực tăng trưởng của thành phố - Ảnh: minh họa

Chia sẻ về tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM vào chiều 15.1.2026, bà Trương Thiết Hà – Phó Trưởng phòng Nghiên cứu phát triển kinh tế (Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM) nhận định, điểm nghẽn đầu tiên và sâu xa nhất chính là quy hoạch. Theo bà Hà, quy hoạch vốn được xem là “kim chỉ nam” để TP.HCM xây dựng các kế hoạch đầu tư tổng thể, song thời gian qua công tác này chưa theo kịp thực tiễn, thiếu tầm nhìn dài hạn và chưa thực sự lấy con người làm trung tâm. Hệ lụy là tình trạng “quy hoạch treo” kéo dài, gây lãng phí nguồn lực; trong khi việc điều chỉnh quy hoạch ở một số nơi còn mang tính tùy tiện, chạy theo lợi ích nhà đầu tư, làm lu mờ lợi ích cộng đồng.

Tiếp đến là bài toán hạ tầng giao thông – huyết mạch của nền kinh tế đô thị. Dù TP.HCM đã nỗ lực đưa vào vận hành tuyến metro số 1, đồng thời khởi công các dự án Vành đai 3, Vành đai 4, song theo bà Trương Thiết Hà, tình trạng quá tải giao thông tại các cửa ngõ vẫn chưa được cải thiện đáng kể. Sự thiếu đồng bộ trong kết nối vùng không chỉ làm suy giảm chất lượng sống của người dân, mà còn đẩy chi phí logistics của doanh nghiệp lên cao, làm xói mòn sức cạnh tranh.

Đáng quan ngại hơn là điểm nghẽn về đầu tư toàn xã hội. Bà Hà dẫn chứng, tổng vốn đầu tư xã hội của TP.HCM hiện chỉ chiếm khoảng 17,4% cả nước – con số chưa tương xứng với quy mô và vai trò đầu tàu kinh tế. Nhu cầu vốn giai đoạn 2026–2030 lên tới khoảng 3,2 triệu tỉ đồng, nhưng ngân sách Nhà nước chỉ có thể đáp ứng khoảng 30%. “Thực tế này buộc thành phố phải dựa vào một khuôn khổ thể chế đủ mạnh, minh bạch để huy động hiệu quả nguồn lực tư nhân”, bà Hà nhấn mạnh.

Cuối cùng là điểm nghẽn về công nghệ và chuyển đổi số. Dù được xác định là động lực tăng trưởng mới, song khu vực công vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức, từ văn hóa tổ chức đến sự thiếu kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, đơn vị.

Con người là “chìa khóa” mở cánh cửa tăng trưởng

Để phá vỡ những điểm nghẽn nêu trên, TP.HCM xác định không thể chỉ trông chờ vào nguồn lực tài chính, mà cần tập trung vào yếu tố cốt lõi: con người.

Ở góc độ điều hành, bà Trương Thiết Hà cho rằng khu vực công cần một sự thay đổi tư duy mạnh mẽ. Đội ngũ cán bộ, công chức phải đáp ứng đầy đủ năm yếu tố: “Phẩm chất – Năng lực – Uy tín – Liêm chính – Hiệu quả”. Theo đó, Thành phố cần áp dụng mô hình quản trị hiện đại, gắn với hệ thống KPI nhằm lượng hóa các chỉ số đánh giá, đồng thời tăng cường trách nhiệm giải trình.

Đặc biệt, bà Hà nhấn mạnh việc hiện thực hóa cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, “dám nghĩ, dám làm” theo Nghị định số 73/2023/NĐ-CP. Đây được xem là “lá chắn” quan trọng để đội ngũ cán bộ yên tâm đổi mới, đột phá vì lợi ích chung. Song song đó, TP.HCM cũng cần các chính sách đặc thù về thu nhập và môi trường làm việc nhằm thu hút trí thức Việt Nam ở nước ngoài, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn và kinh tế số.

Lộ trình cho một “thành phố kỳ lân” và Trung tâm Tài chính quốc tế

Hướng tới mục tiêu năm 2030, Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM đã đề xuất một lộ trình hành động quyết liệt.

Một trong những ưu tiên hàng đầu là thực hiện “nhất thể hóa quy hoạch” theo Nghị quyết số 260/2025/QH15, phấn đấu hoàn tất trong năm 2026. Cùng với đó là việc khơi thông các động lực tăng trưởng truyền thống, như khai thác hiệu quả thị trường nội địa với quy mô khoảng 13,6 triệu dân, tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) để đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, và đặc biệt là triển khai Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thủ Thiêm.

Về dài hạn, TP.HCM đặt mục tiêu trở thành “điểm đến của các kỳ lân” công nghệ. Theo đó, Thành phố sẽ hình thành các khu công nghệ cao chuyên đề, các siêu trung tâm dữ liệu, đồng thời xây dựng Quỹ đầu tư mạo hiểm theo mô hình đối tác công – tư (PPP).

Theo bà Trương Thiết Hà, TP.HCM cũng cần tiên phong xây dựng cơ chế “sandbox” – thử nghiệm có kiểm soát – cho các mô hình kinh tế mới như kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ. “Chỉ khi có một khung pháp lý đủ linh hoạt và một bộ máy dám hành động, TP.HCM mới thực sự hóa giải được các điểm nghẽn mang tính cấu trúc, từ đó chạm tay vào mục tiêu tăng trưởng hai con số”, bà Hà nhấn mạnh.

Dù chặng đường phía trước còn nhiều thách thức, song với quyết tâm tháo gỡ những bất cập hiện hữu, TP.HCM đang nỗ lực khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế, sẵn sàng bước vào một kỷ nguyên phát triển mới.

Hồ Quang

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/tp-hcm-giai-bai-toan-tang-truong-hai-con-so-va-hoa-giai-4-diem-nghen-244740.html