EVN khuyến nghị các hộ gia đình sử dụng máy lạnh từ 26 độ C trở lên. Ảnh: Showmetech.
Việc sử dụng máy lạnh là nguyên nhân chính làm cho tiền điện tăng cao trong mùa nắng nóng, vì thường chiếm tỷ trọng 40-60% tổng lượng điện tiêu thụ. Khi nắng nóng, các hộ gia đình có xu hướng bật máy lạnh trong thời gian dài hơn, liên tục trong ngày, kể cả ban đêm, hoặc cài đặt nhiệt độ thấp hơn mức khuyến cáo (26 độ C), sử dụng đồng thời nhiều máy lạnh trong các phòng khác nhau.
Ngoài ra, nhiệt độ môi trường bên ngoài cao cũng làm giảm hiệu suất hoạt động của máy lạnh, buộc máy nén phải vận hành liên tục và tiêu tốn nhiều điện năng hơn.
Chưa kể, khi lượng điện tiêu thụ tăng cao, phần điện năng vượt ngưỡng sẽ được tính với đơn giá cao hơn tương ứng, dẫn đến chi phí tiền điện tăng nhanh.
Cách dùng máy lạnh đỡ tốn điện
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã áp dụng mức giá bán lẻ điện bình quân 2.204,06 đồng/kWh (chưa bao gồm VAT) từ ngày 9/5/2025.
Đối với giá bán lẻ điện cho sinh hoạt, với 6 bậc thang, bậc thấp nhất là 1.984 đồng/kWh và cao nhất là 3.460 đồng/kWh, số tiền chênh lệch mà người dân phải trả mỗi tháng tăng lên tối thiểu 4.550 đồng và tối đa 64.950 đồng.
Tổng công ty Điện lực Hà Nội (EVNHANOI) cho biết nếu dùng máy lạnh công suất 12.000 BTU (tương đương 1,2 kWh) 8 giờ mỗi ngày, trong một tháng sẽ tiêu tốn khoảng 288 kWh. Tùy theo bậc thang giá điện, con số này có thể khiến chi phí tiền điện tăng thêm từ hơn 600.000 đồng đến gần 1 triệu đồng/tháng chỉ cho một thiết bị. Đáng chú ý, khi điều chỉnh nhiệt độ điều hòa thấp hơn 1 độ C, ví dụ từ 26 độ C xuống 25 độ C, mức tiêu thụ điện sẽ tăng thêm 3%.
Theo khuyến nghị từ EVNHANOI, người dân cần điều chỉnh điều hòa ở mức từ 26 độ C trở lên, kết hợp sử dụng quạt để tăng hiệu quả làm mát. Mức nhiệt này được đánh giá là tối ưu giúp cơ thể dễ thích nghi, tránh sốc nhiệt khi ra vào phòng, đồng thời tiết kiệm đáng kể điện năng tiêu thụ.
Ngoài ra, để phòng mát nhanh mà không gây lãng phí điện, người dùng có thể cài đặt nhiệt độ ban đầu ở mức thấp (20-22 độ C), sau đó tăng dần lên 26-27 độ C sau khi phòng đã đạt độ lạnh mong muốn. Việc kết hợp thêm quạt gió ở tốc độ nhỏ giúp không khí lưu thông, mang lại cảm giác mát hơn mà không cần giảm sâu nhiệt độ điều hòa.
Khi ban đêm, người dân có thể bật chế độ “Sleep”. Chế độ này tự động tăng nhiệt theo thời gian, đồng bộ với sự thay đổi nhiệt độ môi trường và thân nhiệt người dùng khi ngủ, vừa giúp tiết kiệm điện, vừa đảm bảo sức khỏe, giấc ngủ sâu.
Bên cạnh đó, EVNHANOI cho rằng không phải lúc nào cũng nên bật chế độ Cool (làm lạnh). Trong những ngày thời tiết có độ ẩm cao nhưng không quá nóng (dưới 34 độ C), chế độ Dry sẽ phát huy hiệu quả vì có chức năng hút ẩm, giúp không gian khô thoáng, dễ chịu và ít tốn điện. Tuy nhiên, khi nền nhiệt vượt 36-38 độ C, chế độ Dry gần như không có tác dụng, người dùng nên sử dụng chế độ Cool để đạt hiệu quả làm mát tối ưu.
Nên mua máy lạnh loại nào để tiết kiệm điện?
Khi mua sắm máy lạnh, người dân nên chọn mua điều hòa công nghệ Inverter - loại điều hòa có khả năng điều chỉnh công suất tùy theo nhu cầu làm lạnh. Các thiết bị này thường có nhãn năng lượng dán theo tiêu chuẩn của Bộ Công Thương, giúp tiết kiệm 15-30% điện năng so với các loại điều hòa thông thường.
Việc bảo trì, vệ sinh điều hòa định kỳ cũng là yếu tố then chốt. Theo đó, việc vệ sinh thiết bị 3-6 tháng/lần có thể giúp tiết kiệm 10-15% lượng điện tiêu thụ, đồng thời kéo dài tuổi thọ cho máy.
Tại TP.HCM, nhiều hộ gia đình ghi nhận hóa đơn tiền điện tháng 3 tăng gấp đôi tháng trước. Nói về nguyên nhân, ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) cho biết do tháng 2 chỉ có 28 ngày và trùng kỳ nghỉ Tết Nguyên đán - thời điểm nhu cầu sử dụng điện thấp; trong khi đó, tháng 3 có 31 ngày. Đồng thời, dù tháng 3 năm nay mát hơn các năm trước nhưng nhiệt độ cũng đã bắt đầu tăng cao so với tháng 2.
Đồng thời, ông Kiên dự báo trong nửa đầu tháng đến ngày 24/4, nhu cầu tiêu thụ điện và công suất cực đại dự kiến tăng trưởng mạnh so với tháng 3, do nền nhiệt đạt đỉnh gây nắng nóng gay gắt và các hoạt động sản xuất kinh doanh duy trì đà phục hồi tích cực (GRDP quý I đạt trên 7%). Tuy nhiên, đến nửa cuối tháng, phụ tải sẽ có xu hướng sụt giảm mạnh và đột ngột do ảnh hưởng của chuỗi ngày nghỉ lễ kéo dài.
Thảo Liên