Mở rộng không gian phát triển, TP.HCM tăng tốc hành trình vươn tầm thế giới
Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa có văn bản góp ý đối với Đề cương lập Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn đến năm 2125. Theo HoREA, việc xây dựng quy hoạch không chỉ nhằm giải quyết các vấn đề trước mắt của một đô thị đặc biệt, mà còn phải đặt nền móng cho sự phát triển của một siêu đô thị có sức cạnh tranh toàn cầu trong thế kỷ XXI.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho rằng, sau khi mở rộng không gian phát triển, TP.HCM đang đứng trước cơ hội lịch sử để tái định vị vai trò và vị thế trong khu vực. Vì vậy, quy hoạch cần có tầm nhìn dài hạn, khai thác hiệu quả các động lực mới về kinh tế biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, tài chính quốc tế và đổi mới sáng tạo nhằm đưa TP.HCM trở thành cực tăng trưởng hàng đầu của cả nước và khu vực Đông Nam Á.
Định vị TP.HCM là siêu đô thị toàn cầu
Theo HoREA, quy hoạch tổng thể cần quán triệt đầy đủ các định hướng phát triển theo tinh thần Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó xác định TP.HCM là trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế hàng đầu của Việt Nam.
Hiệp hội đề xuất bổ sung quan điểm phát triển theo hướng khai thác tối đa lợi thế của không gian kinh tế mới sau sáp nhập, tạo nền tảng để thành phố duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP hai con số trong giai đoạn 2026-2045.
Đáng chú ý, HoREA kiến nghị đưa trực tiếp các mục tiêu của Nghị quyết 09-NQ/TW vào quy hoạch. Theo đó, giai đoạn 2026-2030, TP.HCM phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm; GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 14.000 USD; kinh tế số đóng góp khoảng 40% GRDP và hoàn thành khoảng 200 km đường sắt đô thị.
Đến năm 2045, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 75.000 USD, hoàn thành mạng lưới đường sắt đô thị và đạt mục tiêu phát thải ròng bằng "0". Xa hơn, đến năm 2075, GRDP bình quân đầu người được kỳ vọng đạt tối thiểu 100.000 USD.
Theo ông Lê Hoàng Châu, những mục tiêu này không chỉ phản ánh khát vọng phát triển của TP.HCM mà còn thể hiện vai trò đầu tàu kinh tế của thành phố trong giai đoạn mới.
HoREA cũng đồng thuận với dự báo dân số TP.HCM đạt khoảng 20-22 triệu người vào năm 2050. Trong bối cảnh đó, việc quy hoạch không gian đô thị, hạ tầng giao thông, nhà ở và các dịch vụ công cần được chuẩn bị từ sớm nhằm đáp ứng nhu cầu của một siêu đô thị quy mô lớn.
Để tạo động lực tăng trưởng mới, HoREA đề xuất TP.HCM tập trung phát triển các trụ cột chiến lược gồm trung tâm tài chính quốc tế, kinh tế biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo.
Theo ông Châu, sau khi mở rộng địa giới hành chính, TP.HCM sở hữu lợi thế hiếm có khi hội tụ cả hệ thống cảng biển nước sâu, trung tâm công nghiệp công nghệ cao và không gian đô thị rộng lớn. Đây là điều kiện quan trọng để thành phố cạnh tranh với các trung tâm kinh tế lớn trong khu vực.
Bên cạnh đó, HoREA đề xuất mở rộng liên kết vùng với Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp và Lâm Đồng nhằm hình thành một không gian phát triển kinh tế rộng lớn, gia tăng khả năng kết nối và nâng cao sức cạnh tranh của toàn vùng kinh tế phía Nam.
Hướng tới “thành phố 30 phút”
Một trong những nội dung nổi bật trong đề xuất của HoREA là tái cấu trúc không gian phát triển theo mô hình "ba vùng - ba hành lang" để khai thác hiệu quả lợi thế của từng khu vực.
Theo đó, khu vực TP.HCM hiện hữu sẽ tập trung phát triển tài chính quốc tế, dịch vụ chất lượng cao và công nghiệp công nghệ cao; khu vực Bình Dương trước đây tiếp tục giữ vai trò trung tâm công nghiệp, sản xuất công nghệ cao; trong khi khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ trở thành trung tâm kinh tế biển, logistics, năng lượng tái tạo và du lịch biển.
Ông Lê Hoàng Châu nhận định, sự phân công chức năng rõ ràng sẽ giúp các khu vực phát huy thế mạnh riêng, đồng thời tạo nên hệ sinh thái kinh tế liên kết chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau thay vì cạnh tranh nội vùng.
Đối với phát triển đô thị, HoREA đề xuất nghiên cứu áp dụng mô hình "thành phố 45 phút", tiến tới "thành phố 30 phút" và xa hơn là "thành phố 20 phút". Theo mô hình này, người dân có thể tiếp cận nơi làm việc, trường học, bệnh viện, trung tâm thương mại và các dịch vụ thiết yếu trong khoảng thời gian di chuyển ngắn.
Để hiện thực hóa mục tiêu trên, HoREA kiến nghị đẩy nhanh đầu tư hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn như metro, đường sắt nhẹ (LRT), monorail và các tuyến giao thông kết nối liên vùng.
Theo ông Châu, giao thông công cộng phải trở thành "xương sống" của quá trình phát triển đô thị. Khi hệ thống metro được hoàn thiện, không gian phát triển của thành phố sẽ được mở rộng đáng kể, đồng thời góp phần giảm ùn tắc giao thông và áp lực dân số lên khu vực trung tâm.
Ngoài giao thông, HoREA cũng nhấn mạnh yêu cầu giải quyết đồng bộ các thách thức về ngập nước, biến đổi khí hậu, phát triển đô thị trên nền đất yếu và bảo vệ môi trường.
Đặc biệt, Hiệp hội đề xuất phát triển mạnh kinh tế biển gắn với logistics, cảng biển, năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế xanh. Song song đó là phát triển nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học và các ngành kinh tế tri thức nhằm đa dạng hóa động lực tăng trưởng.
Theo ông Lê Hoàng Châu, quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm cần được xây dựng với tư duy đột phá và tầm nhìn dài hạn. Nếu tận dụng hiệu quả các cơ hội từ không gian phát triển mới, hạ tầng chiến lược và xu hướng chuyển dịch kinh tế toàn cầu, TP.HCM hoàn toàn có thể vươn lên trở thành một siêu đô thị hiện đại, trung tâm tài chính và đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á trong những thập niên tới.
Hà Sơn