Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ, thị trường lao động tại TP.HCM đang chứng kiến những chuyển động mạnh mẽ khi nhu cầu tuyển dụng tăng cao, đặc biệt tại các khu công nghiệp và khu chế xuất.
Dù tỷ lệ người lao động quay trở lại làm việc đạt mức khả quan, bài toán thiếu hụt cục bộ và xu hướng dịch chuyển môi trường làm việc vẫn đặt ra không ít thách thức cho doanh nghiệp lẫn cơ quan quản lý.
Khoảng trống 4% và “cơn khát” nhân lực chất lượng cao
Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM diễn ra chiều 26.2, ông Đoàn Văn Khoa - Phó Trưởng phòng Việc làm - An toàn lao động (Sở Nội vụ TP.HCM) đã cung cấp những thông tin đáng chú ý về diễn biến thị trường lao động sau kỳ nghỉ dài ngày.
Sau Tết 2026, TP.HCM cần gần 60.000 lao động, thiếu hụt 4% - Ảnh: minh họa
Theo báo cáo, đến ngày 25.2 (tức 9 tháng Giêng âm lịch), tỷ lệ lao động quay trở lại các nhà máy, xí nghiệp và văn phòng đạt khoảng 95%. Đây là con số tích cực, phản ánh tinh thần trách nhiệm và sự gắn bó của người lao động trong bối cảnh kinh tế đang trên đà phục hồi.
Để đạt được tỷ lệ này, nhiều doanh nghiệp đã chủ động triển khai các chính sách linh hoạt. Một số đơn vị cho phép người lao động kết hợp nghỉ Tết với nghỉ phép năm, giúp kéo dài thời gian sum họp gia đình nhưng vẫn đảm bảo quyền lợi. Các doanh nghiệp quy mô lớn cũng đưa ra chính sách khuyến khích quay lại làm việc đúng hạn, sắp xếp kế hoạch sản xuất từ sớm nhằm ổn định nhịp độ hoạt động ngay những ngày đầu năm.
Tuy nhiên, khảo sát thực tế vẫn ghi nhận tỷ lệ thiếu hụt lao động sau Tết khoảng 4%. “Dù không quá lớn, con số này vẫn tạo áp lực nhất định lên các dây chuyền sản xuất đang cần tăng tốc để kịp tiến độ đơn hàng”, ông Khoa nói.
Theo đại diện Sở Nội vụ, một bộ phận lao động ngoại tỉnh chưa quay lại thành phố do muốn kéo dài thời gian nghỉ hoặc có xu hướng tìm việc ngay tại địa phương. Đáng chú ý, làn sóng dịch chuyển nhân sự đang diễn ra âm thầm khi người lao động chủ động tìm kiếm môi trường làm việc có mức lương, phúc lợi và cơ hội thăng tiến tốt hơn.
Thống kê mới nhất cho thấy tổng nhu cầu nhân lực của thành phố sau Tết ước khoảng 59.481 vị trí. Trong đó, lao động giản đơn chiếm tỷ trọng cao nhất với 39,62%. Lĩnh vực công nghiệp chế biến, kỹ thuật chiếm 23,23%; thương mại - dịch vụ chiếm 8,9%. Bên cạnh đó, các ngành đòi hỏi trình độ chuyên môn cao như tài chính, kế toán, bất động sản cũng gia tăng nhu cầu tuyển dụng để triển khai các dự án mới trong năm 2026.
Hiện hệ thống trung tâm dịch vụ việc làm đang tăng tốc kết nối cung - cầu lao động. Có 978 lượt doanh nghiệp đăng ký tuyển dụng với hơn 36.000 vị trí thông qua các trung tâm này. Đáng lưu ý, doanh nghiệp trong khu công nghiệp và khu chế xuất chiếm hơn 80% tổng nhu cầu tuyển dụng, tập trung tại các khu đô thị cũ và các khu vực định hướng nghiên cứu - phát triển.
Chiến lược “giữ chân” người lao động trong thời đại mới
Sau mỗi kỳ nghỉ Tết, thị trường lao động thường xuất hiện biến động nhân sự, buộc doanh nghiệp phải thay đổi tư duy quản trị nếu muốn duy trì ổn định nguồn lực.
Theo các chuyên gia, để cạnh tranh hiệu quả, doanh nghiệp cần xây dựng chế độ tiền lương, thưởng và phúc lợi phù hợp với biến động thị trường. Các chính sách hỗ trợ người lao động quay trở lại làm việc sau Tết, đặc biệt với lao động ngoại tỉnh, đang trở thành yếu tố quan trọng trong chiến lược giữ chân nhân sự.
Bên cạnh yếu tố tài chính, việc cải thiện điều kiện làm việc, đảm bảo đầy đủ chế độ bảo hiểm theo quy định là nền tảng tạo dựng niềm tin lâu dài. Doanh nghiệp cũng cần đầu tư mạnh hơn vào đào tạo, nâng cao kỹ năng để người lao động nhìn thấy lộ trình phát triển rõ ràng. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với cơ quan chuyên môn nhằm minh bạch thông tin tuyển dụng sẽ giúp tiếp cận đúng nhóm lao động mục tiêu.
Về phía cơ quan quản lý, Sở Nội vụ TP.HCM đã chỉ đạo Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố tổ chức các phiên giao dịch việc làm định kỳ. Phiên sàn việc làm đầu năm dự kiến diễn ra ngày 10.3.2026 được kỳ vọng trở thành cầu nối hiệu quả giữa doanh nghiệp và người lao động.
Song song đó, cơ quan chức năng tăng cường rà soát, phân loại người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp để giới thiệu việc làm phù hợp, đồng thời đẩy mạnh kết nối thông tin lao động giữa TP.HCM và các tỉnh lân cận.
Chuyển dịch sang kinh tế số và kỹ thuật cao
Trong quý 1/2026, thị trường lao động TP.HCM nhìn chung duy trì xu hướng ổn định, đặc biệt ở khu vực sản xuất. Ngay từ đầu năm, doanh nghiệp đã nhanh chóng khôi phục nhịp sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.
Nhu cầu lao động thời vụ, bán thời gian trong lĩnh vực thương mại - dịch vụ tăng mạnh dịp cao điểm lễ Tết. Có 2.262 doanh nghiệp với hơn 63.600 lao động làm việc xuyên Tết trong các lĩnh vực ăn uống, du lịch, vận tải và dịch vụ công ích.
Bước sang quý 2/2026, dự báo nhu cầu tuyển dụng tiếp tục tăng, đặc biệt ở các nhóm ngành hiện đại như công nghệ thông tin, thương mại điện tử, tài chính, văn phòng và chăm sóc khách hàng. Tại các khu vực trọng điểm như thành phố Thủ Đức, nhu cầu lao động chuyên môn cao trong công nghiệp chế biến, chế tạo, kỹ thuật hàng hải và vận hành cảng biển được dự báo tăng mạnh.
Theo ông Đoàn Văn Khoa, xu hướng này đòi hỏi người lao động phải chủ động nâng cao kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng số và khả năng thích ứng với công nghệ mới.
“Thị trường lao động đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh sang kinh tế số. Ai chuẩn bị tốt về kỹ năng và tư duy sẽ có nhiều cơ hội hơn trong giai đoạn tới,” ông nói.
Bức tranh lao động TP.HCM năm 2026 vì thế vừa có gam màu sáng của phục hồi, vừa tồn tại những thách thức từ quá trình chuyển dịch cơ cấu. Tuy nhiên, với sự chủ động của doanh nghiệp và các chính sách điều hành kịp thời từ cơ quan quản lý, thị trường lao động được kỳ vọng sẽ sớm đạt trạng thái cân bằng bền vững, tạo đà cho tăng trưởng kinh tế của thành phố trong những năm tới.
Hồ Quang