Ngày 9-4, UBND phường Phước Thắng, TP HCM đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tự giác tháo dỡ các công trình xây dựng không phép thời gian qua.
Siết chặt kỷ cương
Phường Phước Thắng từng là "điểm nóng" về tình trạng xây dựng không phép, trái phép, sử dụng đất sai mục đích. Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phường rà soát tổng thể và phát hiện 160 công trình vi phạm trên địa bàn.
Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương, tình trạng vi phạm xây dựng tại phường Phước Thắng đã có những chuyển biến rõ nét. Theo UBND phường, trong số 42 trường hợp bị lập hồ sơ theo kết luận thanh tra cuối năm 2025, đa số các hộ dân đã tự nguyện tháo dỡ phần vi phạm. Số còn lại nếu không chấp hành nghiêm sẽ bị cưỡng chế.
Đáng chú ý, một số trường hợp xây trái phép trên đất nông nghiệp dù cam kết tháo dỡ nhưng vẫn cố tình chậm trễ. Chính quyền địa phương khẳng định sẽ kiên quyết xử lý dứt điểm, không để kéo dài.
Ông Nguyễn Việt Dũng, Chủ tịch UBND phường Phước Thắng, cho biết phường đã quán triệt đến toàn hệ thống chính trị: không chấp nhận bất kỳ vi phạm nào, nhất là ở lĩnh vực sử dụng đất đai. Không chỉ thống kê, địa phương còn triển khai đồng bộ rất nhiều giải pháp căn cơ.
Bên cạnh việc tuyên truyền để người dân tự giác tháo dỡ công trình vi phạm, phường còn quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế với những trường hợp chây ì. Công tác kiểm tra, giám sát cũng được tăng cường, bám sát từng tuyến đường để kịp thời ngăn chặn sai phạm. Nhờ cách làm quyết liệt này, trong 3 tháng đầu năm 2026, phường Phước Thắng không phát sinh thêm bất cứ vi phạm nào.
Tại phường Vũng Tàu, TP HCM, việc quản lý trật tự đô thị cũng được siết chặt thông qua quy chế phối hợp minh bạch giữa các lực lượng. Theo UBND phường, quy chế này quy định trách nhiệm rất cụ thể từ khâu tham mưu, kiểm tra đến xử lý vi phạm.
Trong đó, lực lượng chuyên môn giữ vai trò nòng cốt khi đi kiểm tra, lập biên bản và đề xuất hướng xử lý. Lực lượng công an luôn tăng cường tuần tra để bảo đảm tuyệt đối an ninh trật tự.
Phường Vũng Tàu còn chú trọng phát huy vai trò của hệ thống chính trị. Trưởng khu phố và tổ trưởng dân phố được xem là "tai mắt", trực tiếp bám sát địa bàn, kịp thời báo cáo các dấu hiệu vi phạm phát sinh.
Ngoài ra, công tác tuyên truyền cũng luôn được phường Vũng Tàu đẩy mạnh nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật. Các đường dây nóng trực tuyến luôn sẵn sàng tiếp nhận mọi thông tin phản ánh để xác minh, xử lý triệt để, nhanh chóng. Ông Vũ Hồng Thuấn, Chủ tịch UBND phường Vũng Tàu, nhấn mạnh quy chế mới không chỉ dùng để xử phạt mà còn hướng tới sự phối hợp. Điều này sẽ giúp nâng cao năng lực của bộ máy quản lý nhà nước tại địa phương.
Phường Phước Thắng siết chặt quản lý tình trạng vi phạm trật tự xây dựngẢnh: NGỌC GIANG
Bám sát địa bàn
Liên quan việc quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn TP HCM thời gian qua, Sở Xây dựng cho biết đã biệt phái hơn 500 công chức về công tác tại 162/168 phường, xã, đặc khu. Việc này nhằm tăng cường hiệu quả quản lý trật tự xây dựng và đô thị sát với thực tế địa phương.
Trong quý I/2026, Sở Xây dựng đã cấp 147 giấy phép (gồm: 23 giấy phép xây dựng/quyết định phê duyệt dự án; 113 giấy phép thi công hạ tầng kỹ thuật; 11 giấy phép xây dựng/quyết định phê duyệt dự án giao thông). Sở còn phối hợp với UBND cấp xã và các đơn vị liên quan thực hiện 353 lượt kiểm tra tại 40 vị trí thuộc 25 tuyến đường, qua đó phát hiện và xử lý 54 trường hợp vi phạm.
Tính đến nay, Sở Xây dựng TP HCM đã ban hành 54 quyết định xử lý vi phạm hành chính. Trong đó, lĩnh vực trật tự xây dựng gồm 15 quyết định với tổng số tiền phạt hơn 3 tỉ đồng; lĩnh vực giao thông gồm 39 quyết định với số tiền phạt hơn 660 triệu đồng.
Giữa tháng 3-2026 vừa qua, Sở Xây dựng đã ban hành công văn đề nghị UBND các xã, phường, đặc khu báo cáo kết quả quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn. Đây là cơ sở để tổ chức sơ kết công tác biệt phái công chức, nhằm kịp thời phát hiện, tháo gỡ các khó khăn và đề xuất giải pháp phù hợp cho giai đoạn tới.
Sở Xây dựng TP HCM sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, ban quản lý và UBND xã, phường, đặc khu để thực hiện quản lý trật tự xây dựng theo phân cấp. Sở Xây dựng chú trọng giám sát việc chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân; trách nhiệm quản lý của UBND các phường, xã, đặc khu và các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân liên quan. Sở cam kết thực hiện tốt việc hướng dẫn chuyên môn, kịp thời chấn chỉnh các tồn tại, hạn chế, từ đó làm rõ trách nhiệm và kiến nghị giải pháp khắc phục nhằm bảo đảm kỷ cương trong hoạt động xây dựng trên địa bàn.
99 công trình lấn chiếm sông rạch
Sở Xây dựng TP HCM cho biết trong quý I/2026, trên địa bàn thành phố ghi nhận 99 trường hợp công trình xây dựng, san lấp lấn chiếm và vi phạm hành lang bảo vệ bờ sông, kênh, rạch.
Sở Xây dựng đề nghị UBND các xã, phường chỉ đạo lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm đối với các trường hợp xây dựng công trình không phép, trái phép trong phạm vi hành lang bảo vệ bờ sông, kênh rạch thuộc địa bàn quản lý. Các địa phương cần tích cực vận động người dân, doanh nghiệp tự giác tháo dỡ hoặc thực hiện cưỡng chế đối với các công trình lấn chiếm trái phép này.
Trung tâm Quản lý Đường thủy sẽ phối hợp với UBND các xã, phường liên quan trong việc phát hiện, kiểm tra và xử lý trường hợp vi phạm lấn chiếm sông rạch có chức năng giao thông thủy. Công tác này nhằm bảo đảm tính mạng, tài sản của người dân sống ven sông rạch, đồng thời bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường thủy.
Danh sách 23 địa phương có điểm lấn chiếm gồm các phường: Tân Hưng, Phú Thuận, Bình Đông, Chánh Hưng, Thủ Đức, Long Trường, Long Phước, Bình Trưng, Long Bình, An Khánh, An Phú Đông, Tân Tạo; các xã: Nhà Bè, Hưng Long, Tân Nhựt, Bình Lợi, Bình Hưng, Hiệp Phước, An Thới Đông, Bình Khánh, Nhuận Đức, Đông Thạnh, Cần Giờ.
NGỌC GIANG - QUỐC ANH