TP.HCM nên quy hoạch trường học, bệnh viện ở trung tâm thế nào?

13 phút trướcBài gốc

CTCP Phát triển Bất động sản Phát Đạt (HoSE: PDR) mới đây đã có kiến nghị TP.HCM cho phép doanh nghiệp tham gia khảo sát, nghiên cứu lập hồ sơ thiết kế, triển khai thi công xây dựng mới và di dời cơ sở Trường Đại học Bách khoa TP.HCM từ địa chỉ 268 Lý Thường Kiệt về Khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM (Làng Đại học Thủ Đức).

Song song với việc di dời, doanh nghiệp kiến nghị nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch khu đất hiện hữu của trường sau khi di dời, phù hợp với nhu cầu và sự phát triển chung của thành phố.

Đề xuất này nhanh chóng nhận được nhiều góp ý, TP.HCM sau đó lên tiếng khẳng định chủ trương di dời cơ sở Trường Đại học Bách Khoa từ khu vực nội đô về Khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM đã có từ lâu và phù hợp với quy hoạch chung của thành phố.

"Hệ sinh thái khổng lồ" quanh khu đất 14 ha

Việc di dời Trường Đại học Bách khoa khỏi nội đô TP.HCM cũng nhận được sự đồng thuận của nhà trường. Khi trao đổi về định hướng quy hoạch, nhà trường bày tỏ mong muốn các cơ quan có thẩm quyền sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá toàn diện để đưa ra phương án phù hợp, vừa bảo đảm sự phát triển bền vững lâu dài của trường, vừa gìn giữ các giá trị lịch sử và truyền thống học thuật đã được hình thành trong gần 70 năm phát triển, đồng thời phù hợp với định hướng phát triển chung của TP.HCM.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng, đây không đơn thuần là câu chuyện của khu đất 14 ha (nơi Trường Đại học Bách khoa tọa lạc - PV). Theo ông, việc di dời một ngôi trường lâu đời ra ngoại vi cần được cân nhắc kỹ lưỡng vì có thể ảnh hưởng đến giá trị thương hiệu được xây dựng qua nhiều thập kỷ gắn với vị trí hiện hữu.

Trường Đại học Bách Khoa TP.HCM có tuổi đời gần 70 năm, nằm ở phường Diên Hồng (quận 10 cũ) có tổng diện tích hơn 14 ha. Ảnh: Quỳnh Danh.

Quan trọng hơn, theo ông Sơn, cơ sở này đã trở thành trung tâm của một hệ sinh thái trong bán kính 2-3 km. Vị trí trường rất gần sân vận động Thống Nhất, nhà thi đấu Phú Thọ, cùng các bệnh viện lớn như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, Bệnh viện Nhân dân 115.

Chưa kể, khu vực này còn tập trung nhiều cơ sở giáo dục như Đại học Khoa học Tự nhiên - ĐHQG TP.HCM, Đại học Sư phạm TP.HCM, Đại học Y Dược TP.HCM, THPT chuyên Lê Hồng Phong, Chu Văn An… cùng hệ thống thư viện liên kết và các trung tâm hội nghị, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu và học thuật.

“Nếu chỉ nhìn vào diện tích khu đất để tính toán di dời mà không cân nhắc yếu tố giá trị thương hiệu và hệ sinh thái này, quá trình triển khai di dời có thể gây bế tắc”, vị kiến trúc sư chia sẻ.

Do đó, theo ông Sơn, trong trường hợp di dời, chi phí sẽ không dừng ở việc xây lại khuôn viên trường, vấn đề lớn hơn là toàn bộ hệ sinh thái đi kèm - từ nơi ở của giảng viên, sinh viên đến các dịch vụ, thương mại hỗ trợ - sẽ phải dịch chuyển theo.

Trong khi đó, Khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM vẫn là một khu vực phát triển tương đối mới, với hạ tầng giao thông, kỹ thuật và hệ sinh thái dịch vụ xung quanh chưa thật sự hoàn chỉnh.

“Câu hỏi đặt ra là ai sẽ gánh chi phí cho sự thay đổi này, khu vực mới có đủ điều kiện về nhà ở, và liệu chi phí sinh hoạt, chi phí đi lại có phù hợp với thu nhập của hàng nghìn giảng viên, nhân viên và sinh viên hay không?”, vị chuyên gia nói.

Theo Trường Đại học Bách khoa TP.HCM, phần lớn công trình tại cơ sở nội thành được xây dựng từ nhiều thập kỷ trước, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển mới. Ảnh: Quỳnh Danh.

Đặc biệt, ông Sơn nhấn mạnh vị trí nội thành của Trường Đại học Bách khoa TP.HCM thực chất là một thế mạnh của thành phố, khi gắn kết hoạt động nghiên cứu và giảng dạy với thực tiễn phát triển kinh tế. Bởi lẽ, vị trí trung tâm cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn để mời giảng viên thỉnh giảng, chuyên gia quốc tế về trường và tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp, so với những cơ sở nằm xa trung tâm.

Từ góc nhìn này, ông Sơn cho rằng nên giữ song song 2 cơ sở trường như trước giờ. Cơ sở hiện hữu tại trung tâm thành phố có thể ưu tiên cho các chương trình đào tạo trình độ cao như thạc sĩ, tiến sĩ, các phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu và các hoạt động hợp tác quốc tế. Còn cơ sở tại Khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM, nhà trường có thể tận dụng lợi thế quỹ đất rộng và hạ tầng được quy hoạch cho khu đại học tập trung để đào tạo bậc cử nhân.

Để kết nối thuận tiện giữa 2 cơ sở, ông Sơn cho rằng giải pháp phát sinh là có thể xây dựng một tuyến giao thông công cộng kết nối, giúp việc di chuyển giữa hai bên trở nên thuận tiện hơn.

Trong lúc TP.HCM chưa có quyết định cụ thể về phương án sử dụng khu đất sau khi di dời, KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng cần đánh giá kỹ lưỡng các phương án khi chuyển đổi mục đích sử dụng khu đất này.

“Các trường đại học nằm trong khu vực nội thành là một vốn quý đối với sự phát triển kinh tế của thành phố, vì vậy không nên chỉ nhìn những khu đất này như một cơ hội phát triển địa ốc.

Phát triển địa ốc cũng mang lại lợi ích nhất định, nhưng lợi ích đó nhỏ hơn nhiều so với giá trị mà trường đại học mang lại cho nền kinh tế. Bởi lẽ, bất động sản thương mại về bản chất là hoạt động mua bán, chuyển nhượng làm gia tăng giá trị tài sản, chứ không tạo ra giá trị thặng dư cho kinh tế”, ông Sơn nhận định.

Ùn tắc giao thông không xuất phát từ trường học, bệnh viện

Trong đề xuất di dời, phía doanh nghiệp đề xuất cho rằng việc đưa các cơ sở đào tạo quy mô lớn ra khu vực Làng Đại học Thủ Đức được kỳ vọng giúp điều tiết lượng sinh viên di chuyển trong khu vực nội đô, góp phần giảm áp lực giao thông tại trung tâm thành phố, mở ra cơ hội tái cấu trúc không gian phát triển giáo dục theo hướng hiện đại và bền vững.

Tuy nhiên, khi phân tích về nguyên nhân gây ùn tắc giao thông quanh các trường đại học, KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng cần nhìn nhận vấn đề này ở góc độ quản lý đô thị tổng thể.

Chủ trương nghiên cứu xây dựng đề án di dời và mở rộng các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng, cơ sở đào tạo nghề và một số cơ sở y tế ra khỏi khu vực nội thành nhằm từng bước giảm áp lực dân số và giao thông tại khu vực trung tâm thành phố. Ảnh: Quỳnh Danh.

Theo ông Sơn, nguyên nhân xảy ra tình trạng ùn tắc giao thông chủ yếu nằm ở bài toán quản lý và quy hoạch đô thị, chứ không hẳn xuất phát từ sự hiện diện của trường đại học, nhất là khi các trường này đã tồn tại lâu đời như Trường Đại học Bách khoa TP.HCM.

Theo thời gian, khi mật độ xây dựng và dân số gia tăng xung quanh trường, hệ thống hạ tầng giao thông cần được nâng cấp tương xứng. Việc cho rằng kẹt xe là do trường đại học gây ra chưa chắc đã chính xác, bởi áp lực giao thông đến từ các dự án và hoạt động phát triển đô thị khác trong khu vực.

Liên hệ đến một quan điểm tồn tại nhiều năm qua rằng đô thị tới đâu, các công trình lớn như sân bay, nhà ga, bệnh viện hay trường đại học được di dời ra ngoại vi vì cần quỹ đất lớn, giảm áp lực giao thông trung tâm và tránh tác động môi trường, vị kiến trúc sư cho rằng cách tiếp cận này chưa thật sự bền vững và không còn phù hợp với xu hướng phát triển đô thị của thế kỷ 21.

Theo ông, khi đô thị hóa lan tới các công trình hạ tầng quan trọng, thay vì di dời nên chọn phương án tổ chức lại không gian phát triển xung quanh một cách hợp lý.

Chẳng hạn, nhiều thành phố đã phát triển mô hình đô thị sân bay, trong đó sân bay trở thành một trung tâm kinh tế - dịch vụ quan trọng. Ông Sơn cũng dẫn ví dụ tại Singapore, khu vực sân bay Changi Airport hiện không chỉ phục vụ giao thông mà còn là điểm đến vui chơi, mua sắm hấp dẫn cho cả du khách lẫn người dân địa phương.

Do đó, với TP.HCM, vị kiến trúc sư cho rằng cách tiếp cận hợp lý hơn là giữ các công trình này ở quy mô phù hợp trong khu vực nội thành, đồng thời phát triển thêm các cơ sở, chi nhánh ở khu vực ngoại vi khi có nhu cầu mở rộng.

“Ví dụ với hệ thống bệnh viện, thay vì tiếp tục mở rộng quy mô ngay trong nội đô - điều có thể khiến lượng bệnh nhân từ các tỉnh đổ về gia tăng và gây áp lực lên giao thông - có thể xây dựng thêm các cơ sở vệ tinh ở vùng ven. Đội ngũ bác sĩ và nhân lực y tế có thể luân chuyển giữa các cơ sở thông qua hệ thống giao thông công cộng”, ông phân tích.

Từ đó, ông Sơn cho rằng định hướng phát triển đô thị đúng nghĩa không phải là “xóa sổ” các công trình lớn trong nội thành mà là duy trì chúng ở quy mô và mật độ phù hợp với hạ tầng giao thông - kỹ thuật của đô thị, đồng thời mở rộng mạng lưới cơ sở vệ tinh ở ngoại vi, hình thành mô hình phát triển đa trung tâm.

KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng chủ trương nghiên cứu xây dựng đề án di dời và mở rộng các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng, cơ sở đào tạo nghề và một số cơ sở y tế ra khỏi khu vực nội thành, cần được đưa ra bàn thảo tại các hội thảo chuyên đề, với sự tham gia của các chuyên gia kinh tế, nhà quy hoạch để có thêm góc nhìn.

Thảo Liên

Nguồn Znews : https://znews.vn/tphcm-nen-quy-hoach-truong-hoc-benh-vien-o-trung-tam-the-nao-post1634940.html