Tại thông báo kết luận hội thảo về "thúc đẩy tăng trưởng hai con số" vừa được Văn phòng UBND TP.HCM ban hành, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh yếu tố thể chế tiếp tục đóng vai trò then chốt, tạo nền tảng cho thành phố bứt phá trong giai đoạn mới.
Mở rộng không gian chính sách từ cơ chế đặc thù
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là việc Trung ương thống nhất chủ trương cho phép TP.HCM nghiên cứu xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, dự kiến trình Quốc hội khóa XVI thông qua tại kỳ họp thứ hai cuối năm 2026. Đây được xác định là "đòn bẩy cực lớn", tạo thêm không gian chính sách để thành phố phát huy vai trò trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước.
Khu đô thị mới Thủ Thiêm là một trong những không gian phát triển được kỳ vọng hưởng lợi từ các “đòn bẩy thể chế” mới.
Thời gian qua, TP.HCM đã tận dụng hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù từ các nghị quyết của Quốc hội như Nghị quyết 260/2025/QH15, Nghị quyết 188/2025/QH15 và Nghị quyết 222/2025/QH15.
Các cơ chế này đã góp phần tháo gỡ nhiều vướng mắc về thể chế, thủ tục đầu tư, đồng thời đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị, khởi công và triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông, đường sắt đô thị và logistics.
Tuy nhiên, trong bối cảnh quy mô kinh tế ngày càng lớn và yêu cầu tăng trưởng cao, thành phố xác định cần những công cụ mạnh hơn, đồng bộ hơn. Việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt được xem là bước phát triển tiếp theo, mở rộng và nâng tầm các cơ chế hiện hữu.
Nếu các nghị quyết đặc thù đóng vai trò thí điểm, tháo gỡ từng phần, thì Luật Đô thị đặc biệt được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý tổng thể, ổn định và dài hạn, bao trùm nhiều lĩnh vực phát triển đô thị.
Theo định hướng chiến lược, TP.HCM sẽ tiếp tục chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Hệ thống cảng biển, logistics và hạ tầng giao thông được xác định là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của TP.HCM trong giai đoạn tới.
Trong đó, thể chế mới được kỳ vọng tạo điều kiện thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới như trung tâm tài chính quốc tế, hệ thống cảng biển - logistics, khu thương mại tự do, công nghiệp công nghệ cao, bán dẫn, trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.
Song song đó, thành phố xác định hạ tầng là một trong những trụ cột then chốt. Các cơ quan liên quan được giao tập trung đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án hạ tầng chiến lược, đặc biệt là hệ thống giao thông đô thị, các tuyến đường sắt đô thị, hạ tầng số và hạ tầng năng lượng.
Việc hoàn thiện thể chế được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho huy động nguồn lực, nhất là từ khu vực tư nhân, đồng thời nâng cao hiệu quả đầu tư công, với mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026.
Gắn thể chế với đảm bảo nền tảng phát triển bền vững
Một nội dung quan trọng khác được nhấn mạnh là đảm bảo an ninh năng lượng, đây là yếu tố nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Sở Công thương được giao theo dõi, dự báo và xây dựng các kịch bản cung ứng năng lượng trong các tình huống khác nhau, từ ổn định đến biến động mạnh hoặc khủng hoảng. Trong khi đó, Sở Tài chính có nhiệm vụ đánh giá tác động của chi phí năng lượng đến sản xuất, vận tải, logistics và tham mưu các giải pháp điều hành giá; hỗ trợ doanh nghiệp nhằm giảm thiểu tác động của biến động năng lượng đối với nền kinh tế TP. Đặc biệt, khẩn trương nghiên cứu, tham mưu miễn phí hạ tầng logistics trên địa bàn.
TP.HCM hướng tới mở rộng không gian phát triển, nâng tầm đô thị thông qua các chính sách và thể chế mới.
Thành phố cũng đặt yêu cầu xây dựng các kịch bản phát triển toàn diện, bao gồm kinh tế, năng lượng, chuỗi cung ứng và đô thị hiện đại, nhằm nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động bên ngoài.
Về nhiệm vụ cụ thể, TP.HCM giao Viện Nghiên cứu phát triển thành phố chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan hoàn thiện đề án tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030.
Đề án sẽ xác định rõ các động lực tăng trưởng chủ yếu, ngành kinh tế trọng điểm, dự án hạ tầng chiến lược và nhóm giải pháp chính sách cần triển khai theo từng giai đoạn.
Cùng với đó, thành phố đề nghị cộng đồng doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề tiếp tục đồng hành, phản ánh kịp thời khó khăn, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến chi phí năng lượng, nhằm giúp cơ quan quản lý có giải pháp điều hành hiệu quả.
Theo UBND TP.HCM, với nền tảng từ các cơ chế đặc thù hiện có và định hướng xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, cùng sự đồng hành của doanh nghiệp, chuyên gia và người dân, thành phố đặt mục tiêu tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu, đạt tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.
Mỹ Quỳnh