TP Hồ Chí Minh công bố thêm 2 Bảo vật quốc gia

3 giờ trướcBài gốc

Theo quyết định này, cả nước có 30 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận là Bảo vật quốc gia. Trong đó, TP Hồ Chí Minh vinh dự có 1 hiện vật và 1 nhóm hiện vật thuộc bảo tàng ngoài công lập và sưu tập tư nhân được ghi danh, gồm: Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc (niên đại khoảng 4.000 - 3.800 năm cách ngày nay) và Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam Quan Đại Đế (niên đại cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX).

Đại diện lãnh đạo trao quyết định công nhận Bảo vật quốc gia và tặng hoa chúc mừng hai nhà sưu tập tư nhân.

Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc hiện lưu giữ tại Bảo tàng Gốm thời dựng nước của diễn viên, nhà sưu tập Phạm Gia Chi Bảo. Đây là cổ vật tiêu biểu có giá trị đặc biệt về lịch sử và khảo cổ học, phản ánh trình độ kỹ thuật chế tác gốm của cư dân Việt cổ trong thời đại kim khí, đồng thời cho thấy mối quan hệ giao lưu, kết nối giữa cư dân văn hóa Hoa Lộc với các cộng đồng cư dân thời dựng nước.

Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc được công nhận là Bảo vật quốc gia lần này.

Hiện vật có dáng cân đối với chiều cao khoảng 21 cm, đường kính miệng 24 cm, được chế tác từ đất nung loại gốm cứng có pha trộn vụn vỏ nhuyễn thể. Qua phân tích khoa học, bát được nung ở nhiệt độ khoảng 700 - 800°C. Cấu trúc gồm phần bát phía trên hình phễu, miệng loe rộng có gờ, gắn với chân đế hình trụ cao, loe xiên và có hai lỗ xuyên thấu đối xứng. Toàn bộ thân và đế được tạo dáng bằng kỹ thuật dải cuộn kết hợp bàn xoay, cho thấy trình độ kỹ thuật cao của người thợ gốm cổ.

Giá trị nghệ thuật nổi bật của hiện vật nằm ở hệ thống hoa văn phong phú với 13 vành trang trí khác nhau, được ngăn cách bằng các đường chỉ chìm tinh xảo. Các họa tiết chủ đạo gồm văn khắc vạch hình tam giác, hình thoi, văn ấn cuống rạ, văn chấm dải và đặc biệt là các dải văn chữ S nối tiếp - dấu ấn đặc trưng của văn hóa Hoa Lộc. Hiện vật được sưu tầm tại khu vực gần cồn Sau Chợ, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa và vẫn giữ được trạng thái gần như nguyên vẹn.

Cục trưởng Cục Di sản Văn hóa Lê Thị Thu Hiền và Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh Nguyễn Minh Nhựt trò chuyện bên bảo vật Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc.

Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam Quan Đại Đế thuộc sưu tập tư nhân của nhà sưu tập Lê Thanh Nghĩa cũng được công nhận là Bảo vật quốc gia trong đợt này. Bộ tượng gồm 9 hiện vật gốm men nhiều màu, được tạo tác vào cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX tại lò gốm Bửu Nguyên, một trung tâm sản xuất của dòng gốm mỹ nghệ Cây Mai nổi tiếng ở khu vực Sài Gòn - Chợ Lớn xưa.

Nhóm tượng Địa Quan thuộc Bộ tượng Tam Quan Đại Đế được công nhận Bảo vật quốc gia lần này.

Bộ tượng thuộc loại hình tượng thờ, thể hiện quan niệm “vũ trụ quan liêu” trong tín ngưỡng dân gian thông qua hình tượng ba vị thần: Thiên Quan ban phúc, Địa Quan xá tội và Thủy Quan giải ách. Từng chi tiết về trang phục, ngai vị, pháp khí và các tượng thị giả đều được thể hiện công phu, mô phỏng cơ cấu hành chính của triều đình phong kiến, phản ánh quan niệm về trật tự vũ trụ và khát vọng công bằng, khoan dung trong đời sống tâm linh của cư dân Nam Bộ.

Nhóm tượng Thiên Quan thuộc Bộ tượng Tam Quan Đại Đế được công nhận Bảo vật quốc gia lần này.

Về kỹ thuật, bộ tượng được đánh giá là đại diện cho đỉnh cao của nghệ thuật gốm Sài Gòn cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX. Các nghệ nhân đã kết hợp kỹ thuật nặn tay truyền thống với khuôn in chi tiết, sử dụng men vàng truyền thống (men da lươn) cho tượng Tam Quan và kỹ thuật men nhiều màu cho các tượng thị giả. Một số tượng còn có lỗ “yểm tâm” phía sau lưng - dấu tích của nghi thức khai quang điểm nhãn trong tín ngưỡng thờ tự.

Nhóm tượng Thủy Quan thuộc Bộ tượng Tam Quan Đại Đế được công nhận Bảo vật quốc gia lần này.

Ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh cho biết, tính đến năm 2026, thành phố có tổng cộng 25 hiện vật, nhóm hiện vật được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia. Việc các bảo vật thuộc bảo tàng ngoài công lập và sưu tập tư nhân được vinh danh không chỉ là niềm tự hào của các đơn vị, cá nhân sở hữu mà còn thể hiện sự ghi nhận của Nhà nước và cộng đồng đối với những nỗ lực bền bỉ trong việc gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Đại biểu, khách mời và đông đảo công chúng quan tâm lắng nghe thuyết minh về các Bảo vật quốc gia.

Hai bảo vật này đang được trưng bày, giới thiệu tới công chúng tại Bảo tàng TP Hồ Chí Minh (65 Lý Tự Trọng, phường Sài Gòn) từ 8 giờ đến 17 giờ, từ 6 - 8/3/2026.

Sự kiện không chỉ góp phần tôn vinh giá trị đặc biệt của các hiện vật mà còn khẳng định hiệu quả của mô hình phối hợp giữa các thiết chế văn hóa nhà nước với tổ chức, cá nhân trong hoạt động bảo tồn di sản. Qua đó, các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được lan tỏa rộng rãi đến công chúng, góp phần củng cố nền tảng văn hóa, bồi đắp bản sắc và tạo động lực tinh thần cho sự phát triển bền vững của thành phố và đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Tin, ảnh: Hương Trần/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/doi-song-van-hoa/tp-ho-chi-minh-cong-bo-them-2-bao-vat-quoc-gia-20260306115745493.htm