Đây là sự nâng cấp về định hướng so với 6 chương trình của giai đoạn 2021 - 2025, nhằm giải quyết các bài toán lớn của một siêu đô thị và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
Giai đoạn 2021 - 2025, TP Hồ Chí Minh đã đạt được nhiều dấu ấn đáng kể như công bố hơn 1.000 bài báo (trong đó 40% là bài báo quốc tế). Thành phố cấp hơn 200 bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích và đưa tỷ lệ ứng dụng trực tiếp của các nhiệm vụ khoa học lên mức trên 60%, đồng thời 45% các nhiệm vụ khoa học công nghệ có sự tham gia của doanh nghiệp. Hệ sinh thái khởi nghiệp của thành phố tiệm cận top 100 toàn cầu. Tuy nhiên, tỷ lệ thương mại hóa kết quả nghiên cứu vẫn còn khiêm tốn ở mức 5%.
Bà Nguyễn Thị Thu Sương- Trưởng phòng Phát triển khoa học công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh thông tin về 7 chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm giai đoạn 2026 - 2030 ngày 25/3.
Rút kinh nghiệm từ thực tiễn này, định hướng cho giai đoạn 2026 - 2030 sẽ lấy khoa học công nghệ làm động lực cho tăng trưởng, xem doanh nghiệp khoa học công nghệ là hạt nhân và lấy việc ứng dụng, thương mại hóa làm thước đo thành công. Đặc biệt, thành phố định hướng tập trung vào một số ngành công nghệ nền tảng và chiến lược.
Bảy chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm giai đoạn 2026 - 2030
Trong nhiệm kỳ 2026 - 2030, chương trình khoa học công nghệ mới của TP Hồ Chí Minh bao gồm 7 nội dung, trong đó giữ lại và nâng cấp một số chương trình cũ, đồng thời bổ sung các lĩnh vực mới để đáp ứng tính cấp thiết của thực tiễn.
Chương trình Đô thị thông minh đóng vai trò nền tảng, dẫn dắt toàn bộ hệ sinh thái của thành phố. Chương trình tập trung vào AI, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo vùng biên, phục vụ chủ yếu cho y tế, giáo dục, giao thông với sản phẩm đầu ra là các nền tảng số dùng chung và mô hình quản trị dữ liệu.
Chương trình Công nghệ công nghiệp, công nghệ cao và sản xuất thông minh được kỳ vọng trực tiếp tạo ra đột phá kinh tế, với trọng tâm hướng tới chip bán dẫn, robot, vật liệu mới và logistics. Các sản phẩm kỳ vọng của chương trình bao gồm chip, thiết bị lõi và mô hình nhà máy thông minh.
Chương trình Y tế và chăm sóc sức khỏe gắn kết trực tiếp với việc nâng cao chất lượng sống của người dân. Giai đoạn này sẽ tập trung mạnh vào y học chính xác, AI hỗ trợ chẩn đoán bệnh. Sản phẩm của chương trình là phác đồ điều trị và hệ thống AI trong y khoa.
Chương trình Nông nghiệp đô thị và công nghệ cao hướng tới nền nông nghiệp giá trị cao, chuyển đổi xanh và thông minh với trọng tâm là công nghệ sinh học, nhà máy xanh, truy xuất nguồn gốc. Sản phẩm của chương trình là cây/con giống mới, OCOP cũng như các mô hình nông nghiệp số.
Chương trình Công nghệ vận hành đô thị và thích ứng biến đổi khí hậu (Chương trình mới) được thiết kế để bảo vệ và duy trì siêu đô thị, tập trung giải quyết các bài toán hóc búa như chống ngập, giao thông thông minh, phát triển bản sao số (digital twin). Sản phẩm đầu ra là mô hình bản sao số và hệ thống giám sát môi trường.
Chương trình Khoa học xã hội nhân văn và quản trị nhằm cung cấp luận cứ chiến lược về quản trị siêu đô thị, với trọng tâm là thể chế chính sách công và đặc biệt là nghiên cứu tác động của AI đến nền kinh tế.
Chương trình cuối cùng - Vườn ươm sáng tạo khoa học và công nghệ trẻ - vốn là "đặc sản" của TP Hồ Chí Minh, tiếp tục đóng vai trò ươm mầm thế hệ nhà khoa học tương lai, tập trung đào tạo chuyên sâu, đẩy mạnh công bố quốc tế và tạo sự gắn kết giữa 6 chương trình nêu trên.
Giải pháp cụ thể hóa mục tiêu
Để vận hành hiệu quả 7 chương trình này, thành phố đề xuất những giải pháp cải cách mạnh mẽ về thể chế. Cụ thể, với cơ chế đặt hàng và triển khai, thời gian phê duyệt nhiệm vụ khoa học công nghệ sẽ được rút ngắn từ 110 ngày xuống còn dưới 90 ngày. Thành phố cũng đặt kỳ vọng tăng tỷ lệ thương mại hóa tài sản trí tuệ lên 8-10% thông qua các đề án thí điểm.
Về nhân lực, TP Hồ Chí Minh sẽ tận dụng tối đa cơ chế từ Nghị quyết 27-NQ/TW để thu hút chuyên gia trình độ cao và Nghị quyết 19-NQ/TW nhằm giữ chân các nhà khoa học làm việc tại khu vực công. Đồng thời, TP Hồ Chí Minh sẽ đóng vai trò "kiến tạo", đẩy mạnh liên kết "ba nhà" (Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp) và thu hút nguồn lực quốc tế để biến các kết quả nghiên cứu thành sản phẩm thực tiễn trên thị trường.
Ban soạn thảo vẫn đang tích cực ghi nhận ý kiến từ các chuyên gia, nhà khoa học nhằm hoàn thiện trọng tâm của từng lĩnh vực, tháo gỡ các vướng mắc pháp lý và tìm ra giải pháp cốt lõi để gia tăng mạnh mẽ tỷ lệ thương mại hóa trong nhiệm kỳ tới.
Hiền Thảo