Vi phạm đáng lo ngại
Chỉ trong một thời gian ngắn cận tết, hàng loạt vụ vi phạm về nguồn gốc, nhãn mác và điều kiện bảo quản thực phẩm tại TP Hồ Chí Minh đã bị phát hiện, xử lý. Những con số thống kê và các cuộc kiểm tra đột xuất cho thấy, nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn hiện hữu, nhất là ở các cơ sở cung cấp suất ăn tập thể, kho lạnh và điểm kinh doanh nhỏ lẻ, đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý từ gốc đến ngọn
Về vụ nghi đưa thịt hết hạn vào bếp ăn trường học, theo đại diện UBND TP Hồ Chí Minh, Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh vừa có báo cáo nhanh với Ủy ban về kết quả kiểm tra cơ sở cung cấp suất ăn không bảo đảm an toàn. Đoàn kiểm tra đã làm việc với ông N.X.Đ., người được ủy quyền của Công ty TNHH Thương mại An Phước Thắng SG (Sago Food), đơn vị cung cấp suất ăn cho nhiều trường học trên địa bàn Thành phố. Doanh nghiệp được cấp giấy đăng ký kinh doanh ngành nghề chế biến suất ăn sẵn và có chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Khi kiểm tra kho lưu trữ, lực lượng chức năng phát hiện 371kg thịt gia súc, gia cầm được đựng trong túi ni lông, không có nhãn hiệu, ngày sản xuất và hạn sử dụng. Ông N.X.Đ. trình bày số hàng này được mua từ một công ty khác và còn thời hạn bảo quản theo thỏa thuận mua bán.
Thông tin về vụ việc nhanh chóng xuất hiện trên các nền tảng mạng xã hội, tạo tâm lý lo lắng cho phụ huynh có con sử dụng suất ăn công nghiệp tại trường. Chị Nguyễn Kim Liên, phụ huynh Trường Tiểu học Bùi Văn Mới, bày tỏ băn khoăn khi hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp được cho là đầy đủ, thế nhưng thực tế vẫn phát sinh nghi vấn về chất lượng thực phẩm.
“Chúng tôi gửi gắm con cho nhà trường mỗi ngày, đóng tiền ăn đầy đủ và đặt niềm tin vào hệ thống kiểm soát của trường. Điều mong mỏi là việc kiểm soát phải thực chất, không chỉ dừng ở giấy tờ, mà phải đi đến tận bữa ăn của học sinh”, chị Liên chia sẻ.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh (Phòng Cảnh sát Kinh tế) đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Huỳnh Văn Trường để điều tra về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”. Ảnh: Công an TP Hồ Chí Minh cung cấp
Trước đó vào ngày 27/1, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (PC03), Công an TP Hồ Chí Minh đã khởi tố, bắt tạm giam Huỳnh Văn Trường, người bị cáo buộc cầm đầu đường dây ngâm ốc bươu bằng hóa chất công nghiệp để “hô biến” ốc hư, thối thành sản phẩm trắng, giòn, dễ tiêu thụ. Theo kết luận giám định, toàn bộ mẫu thịt ốc thu giữ đều nhiễm Natri Silicate, loại “thủy tinh lỏng” thường dùng trong xây dựng, sản xuất gạch, xi măng. Đây là hóa chất có tính kiềm mạnh, khi xâm nhập cơ thể có thể gây bỏng, tổn thương hệ tiêu hóa, kích ứng da, mắt và tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu tích tụ lâu dài. Thủ đoạn của các đối tượng là cho ốc trương nước để tăng trọng lượng, tẩy trắng, tạo độ giòn nhằm đánh lừa thị giác và vị giác người tiêu dùng.
Không chỉ dừng lại ở các vụ việc đơn lẻ, lực lượng quản lý thị trường và công an địa phương tại TP Hồ Chí Minh cũng liên tiếp phát hiện vi phạm tại các cơ sở kinh doanh thực phẩm đông lạnh. Gần đây, Đội Quản lý thị trường số 19 phối hợp kiểm tra một doanh nghiệp tại khu phố Mỹ Thạnh, phường Bến Cát, cũng đã phát hiện 744 kg thực phẩm đông lạnh, gồm thịt cá biển, thịt heo và thịt vịt không rõ nguồn gốc, không đủ điều kiện lưu thông. Đại diện doanh nghiệp thừa nhận, số hàng trên được mua từ nhiều nguồn khác nhau, không có hồ sơ chứng minh chất lượng. Đoàn kiểm tra đã đề nghị tiêu hủy toàn bộ lô hàng theo quy định.
Theo thống kê của Chi cục Quản lý thị trường TP Hồ Chí Minh, trong năm 2025, lực lượng chức năng phát hiện hơn 1.200 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách trên 26 tỉ đồng. Riêng lĩnh vực thực phẩm ghi nhận hàng trăm vụ, phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với công tác kiểm soát an toàn thực phẩm khi thị trường bước vào giai đoạn cao điểm tiêu dùng cuối năm.
Nguyên nhân khiến tình trạng vi phạm an toàn thực phẩm gia tăng, đặc biệt là dịp cận Tết, chủ yếu xuất phát từ động cơ lợi nhuận và áp lực doanh thu. Nhu cầu mua sắm, ăn uống tăng mạnh tạo điều kiện cho một số cơ sở trục lợi bằng cách đưa ra thị trường thực phẩm không rõ nguồn gốc, kém chất lượng hoặc vi phạm quy định về nhãn mác, bảo quản. Bên cạnh đó, sự buông lỏng ở một số khâu trung gian, tâm lý chuộng giá rẻ của người tiêu dùng và hạn chế trong truy xuất nguồn gốc cũng góp phần tạo khoảng trống cho vi phạm phát sinh và gia tăng.
Áp dụng đồng bộ biện pháp
Bà Nguyễn Thị Hạnh, Phó Chủ tịch UBND xã Hiệp Phước (TP Hồ Chí Minh) cho biết, liên quan đến công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm tại Công ty TNHH Thương mại An Phước Thắng SG (Sago Food), địa phương đã khẩn trương triển khai đồng bộ các biện pháp kiểm tra, xác minh và xử lý theo đúng quy định pháp luật. Ngay khi tiếp nhận các thông tin phản ánh, UBND xã chỉ đạo Phòng Văn hóa – Xã hội chủ trì, phối hợp với các đơn vị chức năng rà soát hồ sơ pháp lý, thu thập tài liệu liên quan, đồng thời đề nghị Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh thành lập đoàn kiểm tra liên ngành để làm rõ toàn bộ nội dung.
Theo bà Nguyễn Thị Hạnh, trong cùng ngày, lực lượng chức năng đã tiến hành kiểm tra đột xuất việc chấp hành các quy định về an toàn thực phẩm và môi trường tại cơ sở, tập trung vào điều kiện vệ sinh khu chế biến, kho bảo quản, quy trình tiếp nhận - lưu trữ nguyên liệu và sổ sách theo dõi nguồn gốc thực phẩm. Các mẫu thực phẩm và mẫu nước thải được lấy để phân tích, kiểm nghiệm, làm căn cứ cho việc kết luận và xử lý theo quy định. Địa phương cũng tăng cường giám sát các bếp ăn tập thể, cơ sở kinh doanh thực phẩm và điểm cung cấp suất ăn học đường, công khai kết quả kiểm tra để phụ huynh và cộng đồng cùng theo dõi, qua đó nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm của các đơn vị liên quan.
Ở góc độ ngành giáo dục, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh cho biết, trước thông tin về nghi vấn thực phẩm hết hạn trong suất ăn công nghiệp, Sở đã yêu cầu các trường học trên toàn thành phố rà soát lại toàn bộ hợp đồng với các đơn vị cung cấp suất ăn, bếp ăn bán trú và căn tin. Các trường được chỉ đạo tăng cường kiểm tra đột xuất nguồn gốc thực phẩm đầu vào, thực hiện nghiêm việc lưu mẫu thức ăn theo đúng quy định, đồng thời phối hợp chặt chẽ với phụ huynh trong giám sát bữa ăn hàng ngày của học sinh. Quan điểm của ngành là đặt an toàn sức khỏe học sinh lên hàng đầu, không chấp nhận bất kỳ sự chủ quan hay hình thức nào trong kiểm soát chất lượng bữa ăn tại trường.
Lực lượng chức năng phát hiện hơn 700 kg thực phẩm đông lạnh gồm cá biển, thịt heo và thịt vịt không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Ảnh: QLTT TP Hồ Chí Minh cung cấp
Trong khi đó, ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao TP Hồ Chí Minh, cho biết, hiện nay các đơn vị chức năng đang phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng công an, chính quyền xã Hiệp Phước và các cơ quan liên quan để bảo đảm việc kiểm tra, xác minh được triển khai đúng thẩm quyền, khách quan và minh bạch. Việc xử lý các nội dung phản ánh không chỉ nhằm làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp liên quan mà còn hướng đến việc củng cố niềm tin của người dân đối với hệ thống quản lý nhà nước trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, tạo nền tảng cho công tác kiểm soát lâu dài và hiệu quả hơn.
Liên quan đến quản lý thị trường, ông Nguyễn Quang Huy là Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP Hồ Chí Minh, trong thời gian tới, lực lượng quản lý thị trường sẽ tiếp tục duy trì các đợt cao điểm kiểm tra, đặc biệt vào những thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh như dịp lễ, Tết và mùa tựu trường. Bên cạnh công tác xử lý vi phạm, đơn vị sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, khuyến khích áp dụng các biện pháp truy xuất nguồn gốc và công khai thông tin sản phẩm, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và xây dựng thị trường hàng hóa lành mạnh, bền vững.
Bài 2: Tăng cường kiểm tra tại các lễ hội Tết
Hoàng Tuyết/Báo Tin tức và Dân tộc