Đóng góp gần 1/3 ngân sách quốc gia
Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Dũng cho biết, ước tính đến năm 2025, tổng GRDP của Thành phố tăng 1,5 lần so với năm 2020 (đạt gần 3 triệu tỷ đồng), chiếm gần 24% GDP cả nước; thu ngân sách nhà nước trên địa bàn chiếm 1/3 tổng thu ngân sách cả nước, chi ngân sách chiếm 10,4% tổng chi ngân sách; GRDP bình quân đầu người đạt hơn 8.000 USD, cao hơn 1,74 lần so với trung bình cả nước.
Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh phát biểu chỉ đạo tại cuộc làm việc. Ảnh: Hoa Lê
Hoạt động thương mại đối ngoại sôi động, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 180 tỷ USD, chiếm 22,8% tổng kim ngạch cả nước. Tổng vốn đầu tư xã hội đạt hơn 630 nghìn tỷ đồng, chiếm 17,1% tổng vốn đầu tư xã hội cả nước. Doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ chiếm 26,3% cả nước, phản ánh sức mua lớn và hệ thống phân phối phát triển mạnh. Riêng 6 tháng đầu năm 2025, TP. Hồ Chí Minh tăng trưởng 6,56%. Thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng cả năm là 8,5% (trong đó 6 tháng cuối năm phải đạt 10,3%).
Trong 7 tháng năm 2025, thu ngân sách nhà nước đạt 71,0% so với dự toán Trung ương giao, đạt 68,4% so với dự toán HĐND thành phố giao, bằng 115,6% so với cùng kỳ. Ước thực hiện cả năm 2025 hơn 751 nghìn tỷ đồng, ước đạt 111,8% so với dự toán Trung ương giao, ước đạt 107,7% so với dự toán HĐND thành phố giao, bằng 110% so với cùng kỳ. Giai đoạn 2021 - 2025, ước thu ngân sách trên địa bàn đạt gần 3,3 triệu tỷ đồng, ước đạt 112% so với kế hoạch. Thu ngân sách Thành phố được hưởng ước thực hiện hơn 894 nghìn tỷ đồng, ước đạt 118,4% so với Kế hoạch.
Quang cảnh cuộc làm việc. Ảnh: Hoa Lê
Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh cho biết, tròn 2 năm Nghị quyết số 98/2023/QH15 có hiệu lực thi hành, thành phố đã nỗ lực triển khai có hiệu quả 36/44 cơ chế, còn 6 cơ chế đang triển khai, 2 cơ chế dừng thực hiện do đã có quy định mới thay thế. Việc triển khai thực hiện Nghị quyết đã góp phần quan trọng vào phục hồi kinh tế thành phố và từng bước phát triển ổn định trên cơ sở đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu gắn với ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đóng góp vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật chung.
Nghị quyết 98/2023/QH15 không chỉ mang lại những chuyển biến tích cực trong cải cách thể chế, phát triển kinh tế và đầu tư hạ tầng mà còn có tác động sâu sắc đến chất lượng nguồn nhân lực của Thành phố. Thông qua chính sách chi thu nhập tăng thêm đã giúp khơi gợi tinh thần lao động sáng tạo, nâng cao hiệu quả làm việc, giữ chân cán bộ, công chức, viên chức, tạo sức hấp dẫn đối với chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ, công chức có trình độ cao.
Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính Lê Quang Mạnh phát biểu. Ảnh: Hoa Lê
Đặc biệt, việc TP. Hồ Chí Minh hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu là "bước ngoặt chưa từng có" trong lịch sử phát triển đô thị Việt Nam, là sự tái cấu hình toàn diện không gian phát triển, nơi ba cực kinh tế năng động bậc nhất cả nước hội tụ, với tầm nhìn mới là “siêu đô thị quốc tế” của Đông Nam Á, top 100 thành phố đáng sống nhất thế giới.
Tuy nhiên, lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh cũng cho hay, thành phố vẫn đối mặt với nhiều khó khăn do kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ; thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao; vấn đề ô nhiễm môi trường còn nhiều thách thức; chênh lệch giàu nghèo còn lớn. Đồng thời, những thách thức từ cạnh tranh thu hút đầu tư, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh mạng và giữ gìn bản sắc văn hóa xã hội yêu cầu thành phố phải chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh bằng những giải pháp phù hợp, linh hoạt và hiệu quả.
Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, việc thực hiện Nghị quyết 98/2023/QH15 còn một số tồn tại, hạn chế. Hiện, TP. Hồ Chí Minh đang khẩn trương hoàn thiện Đề án sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98/2023/QH15.
Tập trung khắc phục, gỡ các “điểm nghẽn”
Tại cuộc làm việc với UBND TP. Hồ Chí Minh về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước, kế hoạch đầu tư công, Nghị quyết 98/2023/QH15 và vận hành mô hình chính quyền 2 cấp năm 2025 và giai đoạn 2025 - 2030, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh nhấn mạnh vị trí đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế đất nước của thành phố, nhất là sau sáp nhập, vai trò này càng được khẳng định, khi thành phố đóng góp gần 1/3 ngân sách quốc gia và gần 1/4 tăng trưởng kinh tế cả nước.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Vân Chi phát biểu. Ảnh: Hoa Lê
TP. Hồ Chí Minh không chỉ là trung tâm kinh tế, văn hóa, tài chính của Việt Nam, mà đang đứng trước cơ hội để trở thành một đô thị công nghiệp - tài chính - dịch vụ có mật độ phát triển cao hàng đầu khu vực Đông Nam Á.
Khẳng định vị trí, vai trò quan trọng nêu trên, song, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng chỉ rõ, dù đạt được những kết quả ấn tượng, nhưng thành phố vẫn tồn tại, hạn chế cần tập trung khắc phục, làm rõ để gỡ các “điểm nghẽn”, từ đó có đề xuất làm cơ sở nghiên cứu, tháo gỡ, khắc phục, xứng đáng với vai trò “đầu tàu”, “động lực” tăng trưởng. Bởi, đây không còn là giai đoạn "tăng tốc" nữa mà là giai đoạn "về đích". Do đó, với những chỉ tiêu khó đạt hoặc chưa đạt, thành phố cần có giải pháp quyết liệt, kịp thời.
“TP. Hồ Chí Minh năng động, hiện đại, hội nhập sâu rộng không chỉ là kỳ vọng của người dân mà còn là nhiệm vụ quan trọng trong hành trình đưa Việt Nam trở thành nước phát triển vào năm 2045. Thành phố phát triển nhanh, hiệu quả thì đất nước sẽ có thêm động lực phát triển”, Phó Chủ tịch Quốc hội khẳng định.
Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh khảo sát Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 3 TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Hoa Lê
Thông qua những con số cụ thể, ấn tượng với bức tranh toàn diện về tình hình phát triển kinh tế - xã hội của TP. Hồ Chí Minh, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính Lê Quang Mạnh mong muốn, thành phố tiếp tục nỗ lực mạnh mẽ hơn nữa, nhất là trong huy động, thúc đẩy các nguồn lực đầu tư xã hội; đặc biệt, trong những tháng cuối năm, thành phố cần tập trung cao độ để khắc phục hạn chế, tạo động lực cho phát triển.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Vân Chi cũng cho rằng, với vai trò “đầu tàu” của nền kinh tế, TP. Hồ Chí Minh cần đánh giá kỹ hơn tác động của các rào cản thương mại, nhất là trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu và áp lực ngày càng gia tăng từ chính sách thương mại của Hoa Kỳ. Bởi, những vấn đề này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp và tốc độ tăng trưởng của thành phố.
Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh khảo sát Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 3 TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Hoa Lê
Ngoài ra, TP. Hồ Chí Minh có Nghị quyết 98/2023/QH15 với những cơ chế đặc thù, sắp tới có Trung tâm Tài chính quốc tế sẽ tạo động lực lớn cho phát triển, nhưng cũng đặt ra thách thức cho cân đối ngân sách khi cả hai cơ chế này đều có phạm vi ưu đãi, miễn giảm thuế rất lớn.
Quốc hội cũng vừa thông qua Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, trong đó có nhiều ưu đãi cho các doanh nghiệp. Vì vậy, TP. Hồ Chí Minh cần nghiên cứu đưa ra phương án cụ thể để tăng hiệu quả, đóng góp bền vững cho ngân sách nhà nước.
Hoa Lê