Tuyến Vành đai 4 TP.HCM (đường màu cam) dự kiến sẽ khởi công đồng loạt vào tháng 9/2026
Kế hoạch được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết số 220/2025/QH15 của Quốc hội về chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 TP.Hồ Chí Minh cùng hàng loạt quy định liên quan đến công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo Luật Đất đai năm 2024.
ĐẨY NHANH CÔNG TÁC KIỂM ĐẾM VÀ LẬP PHƯƠNG ÁN BỒI THƯỜNG
Theo kế hoạch, phạm vi triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xây dựng đường gom, đường bên được thực hiện tại các xã Hiệp Phước, Nhuận Đức, Tân An Hội, Châu Pha, Châu Đức và các phường Tân Thành, Bình Dương, Hòa Lợi, Long Nguyên, Tây Nam, Thới Hòa, Bình Cơ, Tân Uyên, Vĩnh Tân cùng các xã Thường Tân, Bắc Tân Uyên. Đây là các địa bàn có tuyến Vành đai 4 đi qua, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính của TP.Hồ Chí Minh.
Mục tiêu của kế hoạch là tổ chức triển khai đầy đủ, kịp thời và hiệu quả các nhiệm vụ liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành, chính quyền địa phương và chủ đầu tư trong quá trình thực hiện dự án. Toàn bộ quá trình triển khai phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân có đất bị thu hồi.
Các đơn vị thực hiện nhiệm vụ bồi thường sẽ tổ chức điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm diện tích đất thu hồi, tài sản gắn liền với đất, xác định nguồn gốc đất và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật cần di dời. Việc thống kê cũng bao gồm xác định đầy đủ các thiệt hại thực tế về quyền sử dụng đất, tài sản trên đất, thu nhập từ việc sử dụng đất cũng như nhu cầu tái định cư, chuyển đổi nghề của người dân bị ảnh hưởng.
Đối với các trường hợp người có đất thu hồi không phối hợp trong công tác điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, kế hoạch nêu rõ chính quyền cấp xã sẽ chủ trì phối hợp với UBMTTQ cấp xã và đơn vị thực hiện bồi thường để vận động, thuyết phục trong thời gian 15 ngày. Nếu hết thời gian vận động mà người dân vẫn không hợp tác, chủ tịch UBND cấp xã sẽ ban hành quyết định kiểm đếm bắt buộc; trường hợp tiếp tục không chấp hành sẽ thực hiện cưỡng chế theo quy định.
UBND cấp xã có trách nhiệm xác nhận nguồn gốc, tình trạng pháp lý nhà, đất và tài sản gắn liền với đất; phối hợp thẩm tra điều kiện được bồi thường của từng trường hợp theo quy định của Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản liên quan.
Sau khi hoàn tất kiểm đếm và xác định pháp lý, đơn vị thực hiện nhiệm vụ bồi thường sẽ lập dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tổng thể và phương án chi tiết đối với từng hộ dân, từng chủ sở hữu tài sản bị ảnh hưởng.
Thành phố yêu cầu toàn bộ dự thảo phương án phải được niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã và địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư trong thời gian 30 ngày trước khi tổ chức lấy ý kiến người dân.
Ngay sau thời gian niêm yết, các địa phương sẽ tổ chức họp trực tiếp với người dân để lấy ý kiến đối với dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Biên bản cuộc họp phải ghi rõ số lượng ý kiến đồng ý, không đồng ý và các ý kiến khác; đồng thời tiếp thu, giải trình đầy đủ các kiến nghị của người dân. Trường hợp còn có ý kiến chưa thống nhất, đơn vị thực hiện bồi thường tiếp tục phối hợp với địa phương tổ chức đối thoại để hoàn thiện phương án trước khi trình thẩm định, phê duyệt.
PHÂN CÔNG RÕ TRÁCH NHIỆM VÀ YÊU CẦU BÁO CÁO TIẾN ĐỘ HẰNG TUẦN
UBND TP.Hồ Chí Minh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, giám sát toàn bộ quá trình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời tham mưu UBND Thành phố tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.
Sở Tài chính có trách nhiệm tham mưu cân đối, bố trí nguồn vốn phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; hướng dẫn thanh toán, quyết toán kinh phí theo quy định hiện hành.
Ban quản lý Dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông (TCIP) được giao chủ động thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất và phối hợp với chính quyền cấp xã thực hiện hồ sơ di dời hạ tầng kỹ thuật theo đúng tiến độ được phê duyệt.
Ở địa phương, UBND các xã, phường nơi có dự án đi qua chịu trách nhiệm trực tiếp tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật trên địa bàn; tổ chức giải ngân, chi trả vốn đầu tư công; tuyên truyền, phổ biến chính sách đến người dân nhằm tạo sự đồng thuận trong quá trình giải phóng mặt bằng. Các địa phương đồng thời phải quản lý, bảo vệ quỹ đất sau thu hồi và tổ chức bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư đúng tiến độ.
Thành phố yêu cầu các địa phương, TCIP và các đơn vị liên quan phải báo cáo tiến độ thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư định kỳ trước 5 giờ chiều thứ năm hằng tuần về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp báo cáo UBND Thành phố; đồng thời cập nhật tiến độ trên phần mềm quản lý tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Kế hoạch cũng quy định rõ các bước xử lý đối với trường hợp người dân không đồng thuận hoặc không bàn giao mặt bằng. Sau thời gian vận động, thuyết phục kéo dài 10 ngày mà người có đất thu hồi vẫn không chấp hành, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ ban hành quyết định thu hồi đất hoặc quyết định cưỡng chế thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2024.
Vành đai 4 có tổng chiều dài hơn 200 km, đi qua nhiều địa phương Đông Nam Bộ gồm Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu (nay là TP.Hồ Chí Minh mới), Đồng Nai, Long An (nay là Tây Ninh) và vùng phụ cận.
Tuyến được thiết kế với vai trò phân luồng giao thông liên tỉnh, giảm áp lực cho hệ thống giao thông đô thị tại TP.Hồ Chí Minh và các trục quốc lộ hiện hữu. Tuyến có tốc độ thiết kế 100 km/h, quy mô 8 làn xe cao tốc; tổng bề rộng nền đường (bao gồm đường cao tốc và đường song hành) 74,5m.
Dự án được Quốc hội thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư ngày 27/6/2025 tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV. Công trình được chuẩn bị đầu tư, thực hiện từ năm 2025; hoàn thành công trình đưa vào vận hành, khai thác trong năm 2029.
Thiên Ân