Chiều 17-3, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM Nguyễn Phước Lộc đã có buổi làm việc với Sở Y tế TPHCM về Đề án chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trên địa bàn thành phố.
Tại buổi làm việc, TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết công tác chăm sóc người cao tuổi tại thành phố tiếp tục được mở rộng cả về quy mô lẫn hình thức.
Toàn thành phố hiện có 102 câu lạc bộ “người cao tuổi giúp người cao tuổi” và 102 tổ tình nguyện, thu hút hàng nghìn thành viên tham gia, hỗ trợ hơn 4.000 người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn.
Người cao tuổi khám sức khỏe tại Bệnh viện Thống Nhất TPHCM
Hiện TPHCM có 12 bệnh viện có khoa lão, đồng thời 100% cơ sở khám chữa bệnh đã bố trí khu vực ưu tiên cho người từ 80 tuổi trở lên.
Theo báo cáo, mỗi năm, hệ thống y tế thành phố tiếp nhận khoảng 5–6 triệu lượt khám ngoại trú và từ 320.000 đến 380.000 lượt điều trị nội trú, trong đó phần lớn bệnh nhân điều trị tại các bệnh viện công lập. Tuyến y tế cơ sở cũng phát huy vai trò khi triển khai lập hồ sơ sức khỏe, khám định kỳ và quản lý bệnh mạn tính cho người cao tuổi.
Đáng chú ý, chương trình quản lý bệnh không lây nhiễm theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới đã được triển khai tại toàn bộ 168 trạm y tế. Nhờ đó, hiệu quả quản lý các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường được cải thiện rõ rệt, số lượng bệnh nhân được theo dõi và tái khám định kỳ tăng lên, góp phần củng cố niềm tin của người dân vào y tế cơ sở.
Cũng tại buổi làm việc, ông Nguyễn Tăng Minh, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết thêm hiện TP có 16 cơ sở bảo trợ xã hội, trong đó 12 cơ sở tiếp nhận, chăm sóc người cao tuổi với khoảng 6.000 đối tượng được nuôi dưỡng toàn phần theo chính sách hiện hành. Tuy nhiên, hệ thống cơ sở công lập còn hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng khi tỉ lệ người cao tuổi đã chiếm khoảng 11% dân số.
Hiện TP cũng đang xây dựng Đề án phát triển hệ thống cơ sở chăm sóc người cao tuổi đến năm 2030. Thành phố đặt mục tiêu phát triển trên 30 cơ sở chăm sóc, kết hợp mô hình công lập, tư nhân và hợp tác công – tư; đồng thời hình thành mạng lưới 168 điểm chăm sóc cộng đồng tại các phường, xã. Dự kiến khoảng 2.500 nhân viên sẽ được đào tạo chuyên sâu về chăm sóc và điều dưỡng lão khoa.
Đề án hướng đến mô hình chăm sóc 4 tầng, lấy chăm sóc tại nhà và cộng đồng làm nền tảng, kết hợp với hệ thống chăm sóc chuyên sâu và các trung tâm y tế hiện đại. Cùng với đó là các giải pháp như đẩy mạnh xã hội hóa, thí điểm bảo hiểm chăm sóc dài hạn, ứng dụng công nghệ và tích hợp quy hoạch chăm sóc người cao tuổi vào phát triển đô thị.
Tại buổi làm việc, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM (HIDS), cho rằng việc xã hội hóa lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi vẫn còn không ít “điểm nghẽn”. Theo ông, một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là thiếu quy hoạch cụ thể cho hệ thống cơ sở dưỡng lão, dẫn đến khó khăn trong việc thu hút đầu tư, đặc biệt từ khu vực tư nhân và nhà đầu tư nước ngoài.
Bên cạnh đó, vấn đề tiếp cận đất đai, cơ chế hợp tác công – tư, cũng như các chính sách ưu đãi về tài chính, thuế vẫn chưa đủ hấp dẫn. Đặc thù lĩnh vực này đòi hỏi chi phí lớn, thời gian hoàn vốn dài, trong khi nguồn lực hỗ trợ còn hạn chế. Ngoài ra, tình trạng thiếu hụt nhân lực chuyên môn về lão khoa cũng là thách thức đáng kể khi nhu cầu chăm sóc ngày càng tăng.
Kết luận tại buổi làm việc, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM đánh giá cao sự chủ động của ngành y tế trong triển khai công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, lĩnh vực còn mới nhưng có nhiều tiềm năng phát triển. Thành phố hiện đã có nền tảng chính trị, thực tiễn và khoa học, song vẫn cần hoàn thiện hành lang pháp lý và cơ chế vận hành phù hợp với quy mô, nhu cầu ngày càng lớn.
Phó Bí thư Thành ủy yêu cầu xác định rõ trọng tâm lấy dự phòng làm nền tảng, người dân làm trung tâm, hướng đến mục tiêu nâng cao tuổi thọ và chất lượng sống khỏe. Việc chăm sóc tốt người cao tuổi không chỉ cải thiện sức khỏe cộng đồng mà còn góp phần giảm áp lực chi phí điều trị, đòi hỏi phải nâng cao năng lực y tế cơ sở và đẩy mạnh chuyển đổi số.
Về định hướng, lãnh đạo Thành ủy nhấn mạnh ưu tiên mô hình chăm sóc tại nhà, cộng đồng và y tế cơ sở. Các mô hình hiện có như câu lạc bộ người cao tuổi, tổ tình nguyện cần được đánh giá, nâng chất lượng và mở rộng. Đồng thời, khuyến khích phát triển các mô hình chăm sóc tại khu dân cư, gắn với đời sống người dân.
Thành phố cũng được yêu cầu sớm triển khai các dự án trọng điểm, bố trí nguồn lực kịp thời theo nguyên tắc "rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả". Việc đầu tư cần dựa trên dữ liệu, bảo đảm phù hợp với từng khu vực.
Một số mục tiêu cụ thể được đặt ra như tiến tới quản lý sức khỏe toàn bộ người cao tuổi bằng hồ sơ điện tử; nghiên cứu phát triển bệnh viện lão khoa hoặc nâng cấp các khoa lão hiện có; xem xét cơ chế hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh phù hợp.
Về xã hội hóa, định hướng là ưu tiên đầu tư cho hệ thống y tế cơ sở để bảo đảm tính bền vững và khả năng tiếp cận rộng rãi. Các chính sách cần hướng đến lợi ích cộng đồng, thay vì hỗ trợ đơn lẻ. Đồng thời,TP cần có giải pháp linh hoạt trong đào tạo nhân lực, kết hợp đào tạo dài hạn với các chương trình ngắn hạn, chú trọng kỹ năng chăm sóc thực hành.
Phó Bí thư Thành ủy cũng đề nghị tăng cường truyền thông, huy động sự tham gia của doanh nghiệp và các tổ chức xã hội; đồng thời tổ chức lễ phát động chương trình sau khi đề án được thông qua, nhằm tạo sự lan tỏa trong cộng đồng.
Hải Yến